Veelgestelde vragen: Welke subsidies worden vrijgesteld van belasting

Op regelmatige basis krijgen wij de vraag van ondernemers en boekhoudkantoren of bepaalde subsidies vrijgesteld zijn van vennootschaps- of personenbelasting. Wanneer je als onderneming van de overheid een subsidie ontvangt moet je namelijk een aanzienlijk deel hiervan via de belastingen terugbetalen aan de federale overheid. Een aantal wetten hebben er voor gezorgd dat deze anomalie wordt opgelost door een vrijstelling van belasting toe te kennen.

Subsidies worden belast

Binnen de vennootschaps- en personenbelasting geldt het principe dat elke subsidie die een onderneming ontvangt van de overheid (zowel regionale, federale als Europese subsidies) wordt belast als een opbrengst. Al deze overheidssubsidies worden in één keer belastbaar op het ogenblik van ontvangst, behalve kapitaalsubsidies, die geleidelijk belast worden volgens het afschrijvingsritme van het gesubsidieerde actiefbestanddeel.

Bepaalde gewestelijke subsidies worden evenwel vrijgesteld

Omdat subsidies voor het overgrote deel gewestelijke materie is en belastingen nog steeds federale inkomsten zijn heeft men deze anomalie (want de gewesten financieren hierdoor onrechtstreeks de federale overheid) via een aantal wetten rechtgezet. Deze wetten hebben er voor gezorgd dat bepaalde gewestelijke steunmaatregelen genieten van een vrijstelling in de vennootschapsbelasting, en soms ook in de personenbelasting.

Gewestelijke tewerkstellings- en beroepsoverstappremies

Door de “Wet betreffende het generatiepact” geldt er sinds 1 januari 2006 voor kmo’s die beantwoorden aan de Europese kmo definitie in de vennootschapsbelasting een vrijstelling voor bepaalde gewestelijke tewerkstellings- en beroepsoverstappremies.

In het Vlaamse Gewest beschikt Agentschap Innoveren & Ondernemen momenteel niet over steunmaatregelen die hieraan beantwoorden. De Kmo-groeisubsidie-luik aanwerving komt hiervoor niet in aanmerking.

Voorbeelden van Vlaamse steunmaatregelen die hierdoor wel vrijgesteld zijn van belasting zijn de Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP) voor werknemers en de VOP voor zelfstandigen. Ook de Aanwervingsincentive voor langdurig werkzoekenden wordt door deze wet vrijgesteld van vennootschapsbelasting.

Juridische basis

De juridische basis van deze vrijstelling kan je terugvinden in artikel 193bis van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (WIB 92) (Opgelet doorklikken op deze link kan enkel als je ingelogd bent op de website www.fisconetplus.be).

Dit artikel werd ingevoerd door de Wet betreffende het Generatiepact (1) van 23 december 2005 (B.S. 30 december 2005) en haar uitvoeringsbesluit (Koninklijk Besluit van 11 december 2006 (B.S. 18 december 2006).

Gewestelijke investeringssteun

Dezelfde “Wet betreffende het generatiepact” kent ook een vrijstelling van vennootschapsbelasting toe aan kapitaal- en interestsubsidies die door de gewesten in het kader van de economische expansiewetgeving toegekend worden aan ondernemingen om “immateriële en materiële vaste activa aan te schaffen of tot stand te brengen sinds 1 januari 2006”. 

Deze “economische expansiewetgeving” werd ondertussen vervangen door het “Decreet betreffende het economisch ondersteuningsbeleid van 2012”. De investeringssteunmaatregelen die hierop werden gebaseerd  (waaronder de groeipremie, strategische investeringssteun, enz…).  genoten eveneens een vrijstelling in de vennootschapsbelasting. 

Bij VLAIO geldt deze vrijstelling momenteel voor de investeringssteun instrumenten Ecologiepremie+, Strategische ecologiesteun en Strategische transformatiesteun (enkel investeringssteun).

Ook de Subsidie ecologisch en veilig transport is vrijgesteld van vennootschapsbelasting op voorwaarde dat alle steun die werd aangevraagd door de onderneming investeringssteun is en geboekt wordt op het activa van de balans. De subsidie kan niet worden opgesplitst in een subsidie voor activa en voor niet-activa. 

Juridische basis

De juridische basis van deze vrijstelling kan je terugvinden in artikel 193bis van het WIB 92 (Opgelet doorklikken op deze link kan enkel als je ingelogd bent op de website www.fisconetplus.be). Dit artikel werd ingevoerd door de Wet betreffende het Generatiepact (1) van 23 december 2005 (B.S. 30 december 2005) en haar uitvoeringsbesluit Koninklijk Besluit van 11 december 2006 (B.S. 18 december 2006).

Gewestelijke innovatiesteun

Sinds 1 januari 2007 wordt ook de O&O steun die gewestelijke overheden toekennen aan ondernemingen vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Het gaat met name om “de winst vrijgesteld ten belope van het bedrag van de premies, en de kapitaal- of interestsubsidies op immateriële en materiële vaste activa, die aan vennootschappen worden toegekend in het raam van de steun aan onderzoek en ontwikkeling door de bevoegde gewestelijke instellingen”. Dit houdt in dat de volledige subsidie die wordt uitgekeerd in het kader van volgende subsidies van VLAIO geniet van deze vrijstelling in de vennootschapsbelasting: Ontwikkelingsproject, Onderzoeksproject, Baekeland-mandaten, Innovatiemandaten (enkel fase 2), ICON-projecten en thematische ICON's (enkel het bedrijfsdeel).

Ook een aantal VLAIO-subsidies die niet meer kunnen worden aangevraagd maar waarvan er nog projecten lopen genieten van deze vrijstelling: Kmo-haalbaarheidsstudie, Kmo-innovatieprojecten, O&O-bedrijfsprojectOntwikkelingsproject op pilootschaal en Sprint-project.

Juridische basis

De juridische basis van deze vrijstelling kan je terugvinden  in artikel 193ter van het WIB 92 (Opgelet doorklikken op deze link kan enkel als je ingelogd bent op de website www.fisconetplus.be).  Dit artikel werd ingevoerd door de Wet van 25 april 2007 houdende diverse bepalingen (IV) (BS 8 mei 2007).

Gewestelijke premies ter compensatie van hinder door openbare werken 

Sinds 1 januari 2018 geldt er ook een fiscale vrijstelling op compensatievergoedingen die door de gewestelijke overheid worden toegekend. De “Wet van 22 oktober 2017 houdende diverse fiscale bepalingen I” voorziet dat deze vrijstelling van toepassing is op zowel zelfstandigen in de personenbelasting als ondernemingen in de vennootschapsbelasting. 

Deze vrijstelling geldt bijgevolg voor de volgende VLAIO maatregelen vanaf deze datum: Hinderpremie, Sluitingspremie, en Inkomenscompensatievergoeding.  

Juridische basis

De juridische basis van deze vrijstelling kan je terugvinden in artikel 53 25° en artikel 67quinquies van het WIB 92 (Opgelet doorklikken op deze link kan enkel als je ingelogd bent op de website www.fisconetplus.be) en vindt haar oorsprong in de Wet van 22 oktober 2017 houdende diverse bepalingen I (BS 10 november 2017).