Wat is risicokapitaal? 

Vind je geen financiering bij een bank omdat het risico te groot is of omdat je onvoldoende waarborgen kunt bieden? Dan kan risicokapitaal een alternatief zijn. Je haalt daarbij financiering op via een tijdelijke instap van een investeerder in je onderneming via een aandelenparticipatie, een achtergestelde lening of een obligatielening (al dan niet converteerbaar) die je onderneming uitgeeft. Deze financieringsvorm versterkt je eigen vermogen

Risicokapitaal wordt verstrekt door risicokapitaalverschaffers: durfkapitaalfondsen of investeringsfondsen. Zij stappen tijdelijk in je onderneming en verschillen daarin van een holding, die doorgaans op langere termijn participeert. Omdat deze investeerders mee het risico van je onderneming dragen, richten zij zich vooral op ondernemingen met een sterk groeipotentieel en de mogelijkheid om een hoger dan gemiddeld rendement te behalen. Hun opbrengst komt meestal uit de meerwaarde die zij realiseren wanneer zij hun aandelen later verkopen. Doorgaans blijven zij drie tot zeven jaar aan boord

Naast financiering krijg je vaak ook inhoudelijke ondersteuning. Investeerders delen hun ervaring en expertise en kunnen je begeleiden bij strategische, operationele en financiële vraagstukken. Bovendien krijg je toegang tot hun netwerk van contacten, wat extra kansen kan creëren voor de verdere groei van je onderneming. 

Het verschil tussen private equity en venture capital 

Binnen risicokapitaal wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen private equity en venture capital. In beide gevallen investeren externe investeerders in niet-beursgenoteerde ondernemingen in ruil voor een aandeel in je onderneming of een vergelijkbare vorm van financiering.

Het verschil zit vooral in het type onderneming waarin wordt geïnvesteerd. Een venture capitalist, VC of durffonds richt zich op start-ups en snelgroeiende ondernemingen. Omdat deze ondernemingen vaak nog in een vroege groeifase zitten, is het risico voor de investeerder groter.

Een fonds actief in private equity richt zich dan weer op meer gevestigde en grotere ondernemingen. Deze bedrijven hebben doorgaans al een bewezen marktpositie en een stabielere werking, waardoor het risico voor de investeerder doorgaans lager ligt.

Zoek je financiering voor een start-up of een onderneming met sterke groeiplannen, dan kom je eerder in aanmerking voor venture capital. Ben je actief met een meer mature onderneming die verdere groei, een overname of een nieuwe ontwikkelingsfase wil financieren, dan kan private equity een geschikte optie zijn.

Ben jij klaar voor risicokapitaal?

Niet elke onderneming komt in aanmerking voor risicokapitaal. Om investeerders aan te trekken, moet je onderneming over een aantal kenmerken beschikken en moet je bereid zijn om externe investeerders te laten deelnemen aan je onderneming.

• Voldoende groeipotentieel: je biedt een aantrekkelijk product of een aantrekkelijke dienst aan waarvoor een markt met groeikansen bestaat. Je moet duidelijk kunnen aantonen waarmee je je onderscheidt van concurrenten. Definieer het ‘Unique Selling Proposition’ (USP) van je dienst of product waarvoor je financiering zoekt!
• Een sterk managementteam: je onderneming wordt geleid door mensen met de nodige kennis, ervaring en expertise.
• Een duidelijke organisatiestructuur: je organisatiestructuur moet een vertegenwoordiger van een risicokapitaalverschaffer kunnen toelaten. Complexe structuren met weinig duidelijkheid over je aandeelhoudersstructuur schrikken risicokapitaalverschaffers af.
• Een evenwichtige investeringsafspraak: de voorwaarden van de investering moeten zowel voor jou als voor de investeerder aantrekkelijk zijn en voldoende perspectief bieden op rendement.
• Een duidelijk exit plan: investeerders willen vooraf een duidelijk beeld over de uitstap mogelijkheden vóór ze beslissen tot investeren.
• Bijkomende troeven: ook technische of commerciële opportuniteiten, strategische samenwerkingen en een efficiënte organisatie kunnen een positieve rol spelen bij het aantrekken van risicokapitaal.

Hoe beter je kunt aantonen dat je onderneming kan groeien en waarde kan creëren, hoe groter de kans dat investeerders bereid zijn om risicokapitaal te verstrekken.

Het belang van een businessplan

Wil je risicokapitaal aantrekken? Dan is een ondernemingsplan een onmisbaar document. Investeerders gebruiken dit plan om te beoordelen of je onderneming haar doelstellingen kan realiseren. In je ondernemingsplan licht je toe wat je onderneming doet, welke doelstellingen je nastreeft en hoe je die wilt bereiken.

Maak gebruik van de Gids voor het opstellen van een ondernemingsplan om je ondernemingsplan op te maken en/of doe beroep op het traject FINMIX van VLAIO waarbij een panel van specialisten waardevolle feedback geeft over de meest aangewezen financieringsmix voor je project.

Wie verstrekt risicokapitaal?

Op de risicokapitaalmarkt zijn verschillende spelers actief. Welke investeerder het best bij jouw onderneming past, hangt onder meer af van je groeifase, financieringsbehoefte en sector.

Business Angels

Een business angel (BA) is een particulier, vaak een (ex-)ondernemer, die een deel van zijn of haar vermogen investeert in een start-up of scale-up. De investeringsbedragen zijn meestal kleiner dan bij investeringsfondsen. Ben je op zoek naar risicokapitaal? Dan onderzoek je best eerst de financieringsmogelijkheden via BA’s vooraleer de stap te zetten naar een durffonds.

Business Angel Networks (BAN's) brengen ondernemers en business angels met elkaar in contact. Deze netwerken investeren zelf niet, maar helpen je bij het vinden van geschikte investeerders.

Investeringsfondsen opgericht door de overheid

Sommige investeringsfondsen zijn opgericht door de overheid en richten zich op specifieke doelgroepen of projecten. Ze streven doorgaans naar een vergelijkbaar rendement als de private risicokapitaalverschaffers, maar investeren soms ook in ondernemingen of projecten die voor de private markt minder aantrekkelijk zijn omdat de risico's hoger liggen of omdat er strategische doelstellingen worden nagestreefd.

Private risicokapitaalverschaffers

Private investeringsfondsen kunnen worden onderverdeeld in twee grote categorieën:

• Algemene risicokapitaalverschaffers: deze fondsen investeren in ondernemingen uit uiteenlopende sectoren en hebben meestal geen uitgesproken sectorvoorkeur. Ze treden vaak op als financiële partner en investeren regelmatig in meer gevestigde ondernemingen waar de risico's beperkter zijn. 
• Gespecialiseerde investeringsfondsen: deze risicokapitaalverschaffers richten zich op sectoren waarin zij veel kennis en ervaring hebben. Deze durffondsen nemen vaak een actieve rol (hands on) op en ondersteunen ondernemingen niet alleen financieel, maar ook met expertise en begeleiding.

Equity crowdfunding

Ook equity crowdfunding is een vorm van risicokapitaal. Daarbij investeren meerdere investeerders via een crowdfundingplatform in jouw onderneming in ruil voor een aandelenparticipatie. Meer informatie vind je in de rubriek Crowdfunding.

Wie is actief in Vlaanderen?

Ben je op zoek naar een investeerder voor je onderneming? In Overzicht risicokapitaalverschaffers vind je een databank waarin je het aanbod van risicokapitaalverstrekkers in Vlaanderen kan raadplegen. Met behulp van verschillende filters kan je gericht zoeken naar investeringsfondsen, crowdfundingplatformen en Business Angel Netwerken die aansluiten bij de fase, sector en financieringsbehoefte van je onderneming.

Dakfondsen

Zowel op Vlaams, Belgisch als Europees niveau bestaan er dakfondsen die de markt voor risico- en groeikapitaal versterken. Een dakfonds investeert niet rechtstreeks in ondernemingen, maar in investeringsfondsen die op hun beurt kapitaal verstrekken aan start-ups, scale-ups en andere groeibedrijven. Dakfondsen kunnen hiervoor openbare en private middelen samenbrengen.

PMV Fondsinvesteringen

Op Vlaams niveau maakt PMV Fondsinvesteringen risico- en groeikapitaal beschikbaar via onafhankelijke investeringsfondsen. PMV investeert samen met andere investeerders in deze fondsen. De fondsen verstrekken vervolgens kapitaal aan start-ups, scale-ups en andere ondernemingen met groeiplannen. Door publieke en private middelen samen te brengen, vergroot PMV het bedrag dat beschikbaar is voor de financiering van ondernemingen. De fondsen kunnen binnen of buiten Vlaanderen actief zijn, maar moeten via hun beheerder of investeringsstrategie een duidelijke band met Vlaanderen hebben.

Meer informatie op de website van PMV Fondsinvesteringen.

Belgian Growth Fund

Dit dakfonds werd op federaal niveau gelanceerd door FPIM (Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij). Belgian Growth Fund investeert niet rechtstreeks in ondernemingen, maar in investeringsfondsen die op hun beurt kapitaal verstrekken aan veelbelovende Belgische ondernemingen. Het richt zich vooral op fondsen die investeren in ondernemingen in een latere groeifase, groeibedrijven en bedrijfsovernames.

Belgian Growth Fund I werd opgericht in 2019 en heeft een omvang van € 312 miljoen. Het fonds bracht middelen samen van onder meer banken, verzekeraars, family offices en andere institutionele en private investeerders.

In 2024 werd Belgian Growth Fund II gelanceerd. Ook dit fonds investeert via andere investeringsfondsen om de groei en internationalisering van Belgische scale-ups en groeibedrijven te ondersteunen. Eind december 2025 bedroeg het opgehaalde kapitaal € 247,5 miljoen.

Meer informatie op de website van Belgian Growth Fund.

Europese initiatieven

Ook op Europees niveau wordt de markt voor risicokapitaal ondersteund. Het Europees Investeringsfonds (EIF), onderdeel van de EIB-groep, investeert onder meer in fondsen die kapitaal verstrekken aan Europese start-ups, scale-ups en andere ondernemingen. Via afzonderlijke programma’s richt het EIF zich op bepaalde soorten ondernemingen, sectoren of financieringsbehoeften.

Zo lanceerde de EIB-groep en verschillende Europese lidstaten in februari 2023 het dakfonds European Tech Champions Initiative (ETCI 1). Dit Europese dakfonds investeert in grote investeringsfondsen die op hun beurt kapitaal verstrekken aan veelbelovende Europese technologiebedrijven in hun groeifase. Het initiatief moet ervoor zorgen dat deze ondernemingen in Europa voldoende kapitaal kunnen vinden om verder te groeien en internationaal te concurreren. Ondertussen werd in 2026 ETCI 2.0 gelanceerd. Daarmee wil de EIB-groep, samen met Europese overheden en private investeerders, nog aanzienlijk meer kapitaal beschikbaar maken voor Europese technologiebedrijven.

Meer informatie over het European Tech Champions Initiative.

Ook interessant

Wil je meer weten over venture capital of durfkapitaal? Dan vind je via onderstaande websites en initiatieven nog extra informatie.

Nuttige websites

Private Capital Belgium: Dit een ledenorganisatie die het merendeel van de private risicokapitaalverschaffers in België vertegenwoordigt. Je vindt hier ook een aantal interessante publicaties terug.

Investe Europe is de ledenorganisatie die de Europese 'private equity' en 'venture capital' sector vertegenwoordigt en promoot. Je kan er o.m. de ledenlijst raadplegen (zowel risicokapitaalverschaffers, als financiële adviseurs, academische instellingen en niet-gouvernementele organisaties).

InvestEU portal: InvestEU is het Europese investerings- en financieringsprogramma voor de periode 2021 tot 2027. Het programma bestaat onder meer uit het InvestEU-portaal, een Europees platform dat projectpromotoren en investeerders samenbrengt. Je kunt er jouw project voorstellen aan een internationaal netwerk van investeerders en financieringspartners

FINMIX: Via FINMIX kan je jouw project voorstellen aan een panel van financieringsexperten. Zij geven onafhankelijk advies over de financieringsvormen die het best aansluiten bij jouw plannen en helpen je bij het samenstellen van een geschikte financieringsmix. De focus ligt op alternatieve financiering en op het samenstellen van de meest aangewezen financieringsmix.

Andere risicokapitaalinitiatieven

Flanders Future Techfund: Dit investeringsfonds van PMV richt zich op technologie-initiatieven in een vroege ontwikkelingsfase van onder meer strategische onderzoekscentra, universiteiten, Vlaamse speerpuntclusters en private ondernemingen. Het fonds ondersteunt de ontwikkeling en vermarkting van technologie die in Vlaanderen werd ontwikkeld of die een meerwaarde kan creëren voor de Vlaamse economie. Daarbij gaat bijzondere aandacht naar projecten binnen zorg en welzijn, digitale transformatie en klimaat en duurzaamheid. Het Flanders Future Tech Fund beschikt over een fondsgrootte van € 250 miljoen. Je kan er financiering krijgen tot € 5 miljoen. Voor strategische investeringen kan dit worden verhoogd tot maximaal € 25 miljoen. De eerste investering kan zowel gebeuren via een kapitaalparticipatie als via een converteerbare lening.

Meer informatie?

Neem dan contact op met de bedrijfsadviseurs van VLAIO via info@vlaio.be.