Federale steun voor ondernemers (crisis)

Laatst gewijzigd op 6 jan 2023 (Alle wijzigingen)

Samengevat

Voor wie
zelfstandigen en ondernemingen
Voor wat
ondersteuning tijdens crisisituaties (o.m. energiecrisis)
Steunmaatregelen
de ondersteuning varieert per maatregel

Wat houdt de maatregel in

Om de zelfstandigen en ondernemingen te ondersteunen in bepaalde crisisperiodes voorziet de federale overheid een aantal ondersteuningsmaatregelen. Dit is o.m. zo voor de huidige energiecrisis. Ook informatie over maatregelen ter compensatie van de loonindexering zoals de vermindering op de werkgeversbijdragen in de twee eerste kwartalen van 2023 kan je hier terugvinden. 

De federale overheid voorziet in het kader van de energiecrisis een steunpakket voor bedrijven en gezinnen. In deze maatregel vind je een overzicht van de steun voor bedrijven.

Compensatie loonindexering: vermindering en uitstel werkgeversbijdragen

In het kader van het begrotingsakkoord voor 2023 en 2024 werd er ook beslist om werkgevers te compenseren voor de gevolgen van de loonindexeringen.

Zowel de grote als kleine ondernemingen in de profit- en nonprofitsector zullen worden gecompenseerd via een vermindering van de netto werkgeversbijdragen. 

Hiervoor voorziet men twee maatregelen: 

  • In het eerste en tweede kwartaal van 2023 zal er een vermindering van de RSZ-bijdragen worden voorzien. Het gaat om een vermindering van 7,07% berekend op de netto patronale basisbijdrage. Deze maatregel moet nog verder worden uitgewerkt.
    De netto patronale bijdrage is de effectief te betalen werkgeversbijdragen, dus de totale werkgeversbijdragen verminderd met het forfait van de structurele lastenverlaging, de hoge- of lagelonencomponent en een eventuele doelgroepvermindering. 
  • In het derde en vierde kwartaal van 2023 zal er uitstel van de betaling van de RSZ-bijdragen worden voorzien.

Meer informatie kan je raadplegen in de Programmawet (1) van 25 december 2022 (BS 30.12.2022).

We houden je op de hoogte hierover via de Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank als meer informatie wordt gepubliceerde op Administratieve instructies RSZ.

Fiscale steun

In het kader van de energiecrisis werden er verschillende ondersteuningsmaatregelen uitgewerkt.

Zo werd er o.m. beslist om een nieuw belastingkrediet in te voeren voor werkgevers die de kilometervergoeding voor dienstverplaatsingen met een privé-voertuig verhogen. Dit fiscaal voordeel geldt dus niet voor vergoedingen in het kader van woon- werkverkeer. Het werd ingevoerd om werkgevers te stimuleren om het maximaal vrijgestelde bedrag aan kilometervergoeding te betalen. Het fiscaal voordeel is een percentage dat progressief stijgt afhankelijk van de hoogte van de verhoging en kan nooit meer bedragen dan het maximum vrijgestelde bedrag.

Er geldt ook een betalingsuitstel voor de inkomstenbelastingen en bedrijfsvoorheffing en een belastingvrijstelling voor steun die de gewesten, gemeenschappen en lokale overheden toekennen in het kader van de energiecrisis.

Meer informatie kan je raadplegen via de maatregel Fiscale steun tijdens crisissituaties.

Overbruggingsrecht voor zelfstandigen

Zelfstandigen die kampen met bepaalde moeilijkheden kunnen soms een beroep doen op één van de uitkeringen van het Overbruggingsrecht. 

Het 'Klassieke overbruggingsrecht' kan je bekomen in verschillende situaties: collectieve schuldenregeling, economische moeilijkheden en gedwongen onderbreking (brand, natuurramp,...). Ook zelfstandigen die hun activiteit stopzetten of onderbreken omwille van de energiecrisis kunnen onder bepaalde voorwaarden een beroep doen op het klassiek overbruggingsrecht.

Meer informatie in de maatregel in de Subsidiedatabank: Overbruggingsrecht voor zelfstandigen.

Risicokapitaal voor ondernemingen in crisis

De overheid voorziet ook de uitbreiding van een aantal risicokapitaalinitiatieven ter ondersteuning van de vele ondernemingen die te kampen hebben met de energiecrisis.

Dit doet ze via verschillende Risicokapitaalfondsen: FPIM Relaunch, Belgian Recovery Fund en het Transformatiefonds. We houden je op de hoogte via deze maatregel in Subsidiedatabank: Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM).

Sociale (werkgevers)bijdragen

Minnelijk afbetalingsplan sociale werkgeversbijdragen

Voor de energiecrisis worden er opnieuw bijzondere minnelijke afbetalingsplannen mogelijk gemaakt voor voor het derde en vierde kwartaal 2022 en het eerste kwartaal 2023. 

Meer informatie over deze afbetalingsplannen kan je raadplegen in de maatregel Minnelijk afbetalingsplan sociale werkgeversbijdragen.

Ondervond je als werkgever door de coronacrisis moeilijkheden om de sociale werkgeversbijdragen te betalen, dan kon je bij de RSZ ook minnelijke afbetalingstermijnen aanvragen voor het eerste kwartaal van 2022. Dit is afgelopen. Je kan wel nog steeds een aanvraag indienen via het klassiek minnelijk afbetalingsplan.

Betalingsfaciliteiten van sociale bijdragen voor zelfstandigen 

Ben je als zelfstandige zwaar getroffen door de energiecrisis dan kan je ook nog in 2023 beroep doen op een aantal betalingsfaciliteiten zoals een uitstel van betaling van sociale bijdragen, een vermindering van voorlopige bijdragen, een afbetalingsplan en een vrijstelling van sociale bijdragen.
Ook zelfstandigen in de fruitteeltsector die zware moeilijkheden ondervinden door de energiecrisis en/of andere structurele of conjuncturele factoren die wegen op de sector, kunnen bepaalde betalingsfaciliteiten krijgen in 2023.

Meer informatie vind je terug op de website van RSVZ Moeilijkheden door de energiecrisis. We houden je op de hoogte van wijzigingen via de Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank én de maatregel Uitstel of vrijstelling van betaling van sociale bijdragen.

Ook in het kader van andere betalingsmoeilijkheden kan je in bepaalde situaties een uitstel of vrijstelling van betaling van sociale bijdragen vragen. Dit kan als je tijdelijke financiële of economische moeilijkheden hebt of als je actief bent in een sector in crisis. Bekijk de maatregel Uitstel of vrijstelling van betaling van sociale bijdragen

Voor een overzicht van de mogelijkheden in het kader van de coronacrisis raadpleeg je best de website van RSVZ Moeilijkheden door het coronavirus.

Tijdelijke werkloosheid

Tijdelijke werkloosheid ingevolge de energiecrisis

Vanaf 1 oktober 2022 tot en met 31 maart 2023 kunnen energie-intensieve bedrijven gebruik maken van een bijzonder stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken voor energie-intensieve bedrijven, dat soepeler is dan de bestaande regelingen van tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken.

Vooraleer gebruik kan gemaakt worden van dit bijzonder stelsel tijdelijke werkloosheid energie, moet de werkgever een formulier C106A-ENERGIE indienen bij de RVA, waarin wordt aangetoond dat wordt voldaan aan de definitie van een energie-intensief bedrijf.

Meer informatie in het infoblad E5 ‘Bijzonder stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken voor energie-intensieve bedrijven’.

Zie RVA persbericht Tijdelijke werkloosheid energie

Tijdelijke verlaging bedrijfsvoorheffing

De bedrijfsvoorheffing op de wettelijke uitkeringen voor tijdelijke werkloosheid wordt verlaagd van 26,75% tot 15% in de periode van 1 november 2022 tot en met 31 maart 2023. Dit om de koopkracht te ondersteunen van de werknemers die gedurende een langere periode tijdelijk werkloos zijn. 
Deze tijdelijke verlaging geldt ook voor het supplement van € 6,10 per dag dat door een wettelijke verplichting verschuldigd is door de werkgever of het Fonds voor Bestaanszekerheid. Het gaat om het supplement dat wordt opgelegd in het kader van het stelsel van tijdelijke werkloosheid voor energie-intensieve bedrijven.

Meer informatie in het Koninklijk besluit tot wijziging van de bijlage III van het KB/WIB 92 op het stuk van de uitkeringen voor tijdelijke werkloosheid betaald of toegekend in de periode van november 2022 tot en met maart 2023.

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht 2020-2022

Wie door de coronacrisis zijn werknemers (arbeiders en bedienden) tijdelijk niet kon tewerkstellen, kon zijn werknemers tijdelijk werkloos stellen voor de periode van 1 oktober 2020 tot en met 30 juni 2022. Deze maatregel was tevens geldig voor de tijdelijke werkloosheid die verband houdt met de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.

Vanaf 1 juli 2022 gelden opnieuw de klassieke procedures voor het invoeren van tijdelijke werkloosheid. Een aantal versoepelingen die gedurende de vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid overmacht werden ingevoerd blijven (tijdelijk) van toepassing. Voor meer informatie verwijzen we naar het nieuwsbericht van de RVA  Afloop van de vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid overmacht te wijten aan de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne

Tijdelijk moratorium bedrijven

In het kader van de energiecrisis zal er tot 31 december 2022 een tijdelijk moratorium voor de energie-intensieve ondernemingen in moeilijkheden gelden. Dit kan nog worden verlengd met maximum 3 maanden.

Voorwaarden

Hierbij moet aan volgende voorwaarden worden voldaan:

  • het moet gaan om een onderneming die in moeilijkheden is gekomen door de energiecrisis en die op datum van 24 februari 2022 haar betalingen niet duurzaam hebben gestaakt 
  • enkel “energie-intensieve ondernemingen” komen in aanmerking voor de bescherming: dit houdt in dat de aankoop van energieproducten en elektriciteit van de onderneming ten minste 3% van de toegevoegde waarde heeft uitgemaakt voor het kalenderjaar 2021.
  • de onderneming moet aantonen dat haar definitieve energierekening voor het trimester voorafgaand aan het trimester waarin zij gebruik maakt van het moratorium is verdubbeld ten opzichte van haar definitieve energierekening voor hetzelfde trimester van het voorafgaande jaar. (De energieprij is  de prijs van gas, elektriciteit, steenkool, hout en olie aangerekend door de energieleveranciers aan hun rechtstreekse afnemers en aan de eindconsument)
  • de onderneming mag geen uitstaande belastingschulden of socialezekerheidsschulden hebben op het tijdstip waarop de beschermingsmaatregel wordt ingeroepen, met uitzondering van deze die onder een afbetalingsregeling vallen. Belastingschulden tot € 1.500  of schulden waarvan het bestaan of het bedrag wordt betwist en waarvoor geen definitieve beslissing is genomen, worden niet in aanmerking genomen.
  • de onderneming moet voldoende gezond zijn op 24 februari 2022 en voornamelijk door de stijging van de energieprijzen financiële moeilijkheden ondervinden
  • de onderneming moet opgericht zijn vóór 24 februari 2022
Wat wordt beschermd 

De bescherming geldt voor energie-intensieve ondernemingen in moeilijkheden indien zij met een beslag op roerende goederen worden geconfronteerd. 

Indien dezer ondernemingen in moeilijkheden niet kunnen voldoen aan betalingsverplichtingen en zij geconfronteerd worden met een beslag op roerende goederen, voor schulden aangegaan voor de aankoop van energieproducten na de aanvang van de energiecrisis, kunnen zij bescherming vragen aan de beslagrechter. De opheffing van het beslag kan worden gevraagd en dit op basis van de modaliteiten bepaald in het Vijfde deel van het Gerechtelijk Wetboek. 

Hierop gelden een aantal uitzonderingen voor: 

  • het bewarend beslag op onroerend goed; 
  • het uitvoerend onroerend beslag; 
  • het bewarend beslag op zeeschepen en binnenschepen.

De regeling biedt eveneens bescherming tegen gedwongen faillissement (en gerechtelijke ontbinding), doch een gedwongen faillietverklaring op initiatief van het Openbaar Ministerie of een voorlopig bewindvoerder blijft mogelijk. Indien de gedagvaarde onderneming akkoord gaat met de faillietverklaring, is deze ook mogelijk. Ook de overdracht van de onderneming kan niet worden bevolen door de ondernemingsrechtbank.

De schuldenaar die in faillissement of ontbinding wordt gedagvaard beschikt over een termijn van 15 dagen, te rekenen vanaf de inleidende zitting, om het bewijs te leveren dat hij een energie-intensieve onderneming in moeilijkheden is. De schuldenaar die niet verschijnt op de inleidende zitting of op de eerste zitting waarop het dossier werd overhandigd, wordt verondersteld geen energie-intensieve onderneming te zijn. 

De verplichting van het bestuur tot aangifte van faillissement wordt geschorst, met dien verstande dat het bestuur nog steeds vrijwillig de boeken kan neerleggen als dat de meest aangewezen optie is. Door de opheffing van de verplichting is er uiteraard ook geen strafsanctie mogelijk. 

Vanaf 3 november 2022 (publicatiedatum van de 'Wet houdende tijdelijke ondersteunings- maatregelen ten gevolge van de energiecrisis (1)' in het Belgisch Staatsblad) tot 31 december 2022 geldt dit tijdelijk moratorium voor de energie-intensieve ondernemingen in moeilijkheden.

Zie ook Memorie van toelichting Wetsvoorstel houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de energiecrisis (Zie Parlementair Document 55K2915).

Blijf op de hoogte

Wil je op de hoogte blijven van wijzigingen van deze maatregel en andere maatregelen in de Subsidiedatabank? Dat kan via de gratis 'Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank'.