Federale steun voor ondernemers (coronavirus)

Laatst gewijzigd op 22 apr 2022 (Alle wijzigingen)

Samengevat

Voor wie
zelfstandigen en ondernemingen
Voor wat
ondersteuning ingevolge coronacrisis
Steunmaatregelen
de ondersteuning varieert per maatregel

Wat houdt de maatregel in

Om de zelfstandigen en ondernemingen te ondersteunen voorziet de federale overheid een aantal ondersteuningsmaatregelen.

Overbruggingsrecht

Zelfstandigen die kampen met bepaalde moeilijkheden kunnen soms een beroep doen op één van de uitkeringen van het Overbruggingsrecht:

  • Het 'Dubbel corona-overbruggingsrecht' en het 'Crisis-overbruggingsrecht-omzetdaling pijler 2' kon tot eind maart 2022 worden toegepast.  
  • Het is in bepaalde situaties wel nog mogelijk om het 'Crisis-overbruggingsrecht bij quarantaine of zorg voor een kind pijler 3' te bekomen. Dit zal worden verlengd tot eind juni 2022.
  • Er werd tevens aangekondigd om een overbruggingsrecht “Oekraïne” in te voeren. Dit overbruggingsrecht voert een tweede pijler "omzetdaling" in die identiek is aan die voor het overbruggingsrecht in verband met de coronacrisis. Deze zal nu echter alleen van toepassing zijn op zelfstandigen die sterk getroffen worden door het conflict in Oekraïne (omzetverlies van ten minste 40% ten opzichte van dezelfde maand in 2019). Dit is nog niet operationeel.  

We houden je op de hoogte via deze maatregel in de Subsidiedatabank: Overbruggingsrecht voor zelfstandigen (coronavirus).

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

Wie door de coronacrisis zijn werknemers (arbeiders en bedienden) tijdelijk niet kan tewerkstellen, kan zijn werknemers tijdelijk werkloos stellen voor de periode van 1 oktober 2020 tot en met 30 juni 2022. Deze maatregel geldt nu ook voor de tijdelijke werkloosheid die verband houdt met het conflict tussen Rusland en Oekraïne.

De werknemers genieten van een tijdelijk verhoogde RVA-uitkering van 70%, en een supplement van € 5,74 per dag, ten laste van de RVA. 

Moet je als werknemer een kind opvangen ten gevolge van de (gedeeltelijke) sluiting van de school, kinderopvang of opvangcentrum voor gehandicapten, dan kan je ook een beroep doen op het stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Ook als het kind zelf in quarantaine of in isolatie moet om de verspreiding van het coronavirus te beperken kan hiervan worden gebruik gemaakt. Ook deze maatregel is verlengd tot eind juni 2022.

Meer informatie kan je raadplegen in de maatregel Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht (coronavirus) in de Subsidiedatabank.

Fiscale coronasteun

Informatie over de fiscale steunmaatregelen kan je raadplegen via de maatregel Fiscale steun tijdens coronacrisis (COVID-19).

120 extra vrijwillige overuren 'relance-uren'

In het kader van de relance geldt er vanaf het derde kwartaal 2021 tot en met het vierde kwartaal 2022 een algemene uitbreiding van het systeem van vrijwillige overuren vrij van inkomstenbelastingen en socialezekerheidsbijdragen. 

Meer informatie kan je raadplegen in:

Sociale (werkgevers)bijdragen

Minnelijk afbetalingsplan sociale werkgeversbijdragen

Ondervind je als werkgever door de coronacrisis moeilijkheden om de sociale werkgeversbijdragen te betalen, dan kon je bij de RSZ ook minnelijke afbetalingstermijnen aanvragen voor het eerste kwartaal van 2022. Dit is afgelopen. Je kan wel nog steeds een aanvraag indienen via het klassiek minnelijk afbetalingsplan.

Meer informatie over deze afbetalingsplannen kan je raadplegen in de maatregel Minnelijk afbetalingsplan sociale werkgeversbijdragen.

Compensatie-premie RSZ-bijdragen voor bepaalde sectoren 

Werkgevers in de evenementensector, alsook de discotheken, dancings en binnenspeeltuinen zullen van de RSZ steun ontvangen in de vorm van een compensatiepremie. Deze premie zal de kost aan sociale zekerheidsbijdragen voor het vierde kwartaal van 2021 dekken. De premie moet aangewend worden om de tewerkstelling te behouden in de periode van 1 januari 2022 tot en met 30 juni 2022. De werkgever zal hiervoor uiterlijk op 15 mei 2022 een aanvraag indienen bij de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid. De werkgevers die hun aanvraag vóór 4 maart 2022 indienen, kunnen in aanmerking komen voor een voorlopige premie, berekend op basis van de gegevens van het tweede en het derde kwartaal 2021, waarbij het hoogste bedrag van de twee zal worden toegekend. 

Meer informatie kan je voorlopig terugvinden in de Administratieve instructies RSZ > Tussentijdse instructies > Toekenning van een compensatiepremie aan de werkgevers uit de evenementensector en aan werkgevers uit bepaalde andere sectoren en de update van 21 februari 2022.
Meer informatie kan je ook terugvinden in de Wet houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie (Titel 6, Hoofdstuk 2).

Deze maatregel werd aangemeld bij Europa onder de Tijdelijke kaderregeling Covid-19 (3.1).  

Uitstel of vrijstelling van betaling van sociale bijdragen voor zelfstandigen

Ben je zelfstandige in hoofd-of bijberoep en kamp je met betalingsmoeilijkheden, dan kan je in bepaalde situaties een uitstel of vrijstelling van betaling van sociale bijdragen vragen. Dit kan als je tijdelijke financiële of economische moeilijkheden hebt of als je actief bent in een sector in crisis. Meer informatie kan je raadplegen in de maatregel Uitstel of vrijstelling van betaling van sociale bijdragen voor zelfstandigen.

Morele ondersteuning van getroffen zelfstandigen 

Sinds april 2021 kan iedere zelfstandige in psychologische nood rechtstreeks hulp krijgen door naar de gratis tweetalige hulplijn 0800 300 25 te bellen. Deze lijn is bereikbaar van maandag tot vrijdag van 8.30 uur tot 17.00 uur. 

Is er meer hulp nodig, dan zal er tijdens het telefonisch contact sessies worden voorgesteld met een psycholoog of orthopedagoog in de buurt van jouw woonplaats. Zelfstandigen in psychologische nood kunnen tot 8 gratis sessies psychologische zorg krijgen van een erkend klinisch psycholoog of orthopedagoog die een overeenkomst heeft gesloten met de vzw 'Un pass dans l’impasse'.

Meer informatie over financiële of morele ondersteuning voor ondernemers op de VLAIO website Jouw bedrijf tijdens corona > In moeilijkheden

Afgelopen steunmaatregelen

Steun personeelsuitval 

Er werd door de Federale regering een noodplan uitgewerkt om het personeelstekort bij bedrijven ingevolge de omikrongolf op te vangen. Meer informatie op de website van FOD WASO Coronavirus: arbeidsrechtelijke steunmaatregelen.

Coronapremie voor werknemers 2021

Ondernemingen konden een coronapremie toekennen van maximum € 500 per werknemer, die buiten de loonmarge viel van 1 augustus 2021 tot en met 31 december 2021. De coronapremie neemt de vorm van cheques aan die zullen kunnen worden gebruikt in een aantal handelszaken en inrichtingen om zo doelgericht de consumptie te ondersteunen en bij te dragen aan het economisch herstel.
Het totaalbedrag van de door de werkgever toegekende coronapremies mag niet meer dan € 500 per werknemer bedragen. Deze coronapremie is onderworpen aan een bijzondere werkgeversbijdrage van 16,5%. Er is geen werknemersbijdrage verschuldigd. Deze premie is vrijgesteld in de personenbelasting en volledig aftrekbaar voor de werkgever.Deze maatregel wordt geregeld bij de Wet van 18 juli 2021 houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie (1). Meer informatie kan je raadplegen in de Administratieve instructies RSZ > Coronapremie- consumptiecheque.

Vrijstelling voor jaarlijkse vakantie in de horeca 2021

De Federale Regering heeft op 21 april 2021 beslist om de werkgevers in de horeca vrij te stellen van de jaarlijkse bijdrage vakantie in 2021. De bijdrage zal door de federale regering worden betaald. De werknemers in de sector zullen dus zoals elk jaar hun vakantiegeld ontvangen. Deze maatregel is bedoeld om de last te verlichten voor de sector, die zwaar is getroffen door de gezondheidsmaatregelen. Zie persbericht Steunpakket van 835 miljoen euro voor horeca en zwaarst getroffen sectoren en de Wet van 4 juli 2021 houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie (1)

Vrijstelling van FAVV-heffing voor 2021

Het aangekondigd steunpakket van de Federale overheid op het kernkabinet van 12 februari 2021 bevat ook een vrijstelling van de jaarlijkse bijdrage in 2021 aan het federaal voedselagentschap FAVV voor de sector van de horeca.
Deze maatregel wordt geregeld door de Wet van 2 april 2021 houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie (BS 13 april 2021).Compensatiesteun voor misgelopen auteursrechten 2021

De federale overheid heeft compensatiesteun voorzien om de verloren auteursrechten te compenseren. Door deze compensatie kan er ook een korting worden toegekend op de Unisono-factuur van bepaalde sectoren die gedwongen werden om te sluiten tijdens de coronacrisis:

  • Compensatiesteun voor verloren auteursrechten: er werd een systeem uitgewerkt van 4 compensaties voor verloren auteursrechten te vergoeden voor de geleden schade. Meer informatie over de regeling en de aanvraagprocedure vind je op de website van Sabam Compensatie. Deze compensatie kon tot en met 15 november 2021 worden aangevraagd.
  • Unisono-compensatie aan de gebruikers: dankzij deze compensatiesteun kan er een korting worden toegekend op de Unisono-factuur van 2021 aan de zwaar getroffen sectoren die gedwongen werden om hun zaak of activiteit langdurig te sluiten. Of je in aanmerking komt hangt af van een aantal factoren (sector, aantal maanden van sluiting). Meer informatie in het nieuwsbericht Unisono-compensatie 2021: waarom, voor wie en hoe?. Deze compensatie kon tot 23 augustus 2021 worden aangevraagd.
Credendo Bridge Guarantee 2020

Credendo, de Belgische openbare kredietverzekeringsmaatschappij, heeft ter ondersteuning van de Belgische exporterende bedrijven een nieuwe financiële garantie ‘Credendo Bridge Guarantee’ uitgewerkt voor banken die een krediet verstrekken aan deze bedrijven. Deze regeling werd goedgekeurd door Europa (Tijdelijke kaderregeling) en was geldig tot eind september 2020. Meer informatie kan je raadplegen op de website van Credendo > Credendo Bridge Guarantee.

Consumptiecheques 2020

Om bepaalde getroffen sectoren te ondersteunen, konden werkgevers vanaf 17 juli 2020 hun werknemers consumptiecheques (papier of elektronisch) geven die vrij van RSZ (en belastingen) zijn tot en met 31 december 2020. Dit voor een maximum bedrag van € 300. De Consumptiecheque kan gebruikt worden in de horeca, maar ook in de cultuur-, sport- en vrijetijdssector. Ook bij elke kleinhandel die de deuren heeft moeten sluiten tijdens de lockdownperiode kan deze cheque gebruikt worden.
Deze consumptiecheques moeten verbruikt worden voor 31 december 2021. De voorwaarden om consumptiecheques toe te kennen zijn grotendeels analoog aan deze voor de ecocheques.

Meer informatie kan je terugvinden in de Administratieve instructies RSZ > Verlenging geldigheidsduur consumptiecheque en maaltijd-, eco-, geschenk-, sport- en cultuurcheques en in de Circulaire 2020/C/131 en de Circulaire 2021/C/25.

Federale overheidsopdrachten 2020 en 2021

Voor alle federale overheidsopdrachten die vertraging opliepen of niet uitgevoerd werden als gevolg van het coronavirus, ging de federale overheid geen enkele boete of sanctie opleggen aan dienstverleners, bedrijven of zelfstandigen. Daarnaast verbonden de autoriteiten zich ertoe de betalingstermijn voor deze opdrachten te versnellen. De voorwaarden waaraan moest worden voldaan, kan je terugvinden op de website Public Procurement > FAQ. Informatie over de toepassing van de vormvoorschriften vind je op de website Public Procurement > FAQ

Herverzekeringsprogramma 2020 en 2021

De Belgische Staat, Credendo, Assuralia en de private kredietverzekeraars Atradius, Coface, Credendo – Short-Term Non-EU Risks, Credendo – Excess & Surety en Euler Hermes hebben op 22 april een ontwerpakkoord ondertekend. Dit akkoord werd ondertussen goedgekeurd door de Europese Commissie.
Door de coronacrisis was het risico op niet-betaling van klanten namelijk zorgwekkend hoog geworden. Hierdoor zouden de kredietverzekeringsondernemingen, om hun eigen solvabiliteit te beschermen, de kredietlimieten van heel wat debiteuren noodgedwongen moeten verminderen. Het 'Herverzekeringsprogramma van de Staat' wil dit risico opvangen voor verzekerde bedrijven gevestigd in België en hun handelstransacties met kopers (debiteuren) die zowel in België als in het buitenland gevestigd zijn.
Dit programma liep tot eind 2020 maar werd verlengd tot en met 30 juni 2021 (zie SA.60548 COVID-19: Prolongation of and Amendment to SA.57188 – Reinsurance of short-term credit and surety risks). Meer informatie over dit akkoord kan je terugvinden op de website van Credendo > Herverzekeringsprogramma van de Staat om de Belgische economie te ondersteunen.

Horeca vrijgesteld van FAVV-heffing voor 2020 

Er werd door de Federale Regering beslist om de horecaondernemers vrij te stellen van hun jaarlijkse bijdrage aan het federaal voedselagentschap FAVV. Zie Wet van 27 oktober 2020.

Moratorium Faillissementen  2020

Na het eerste moratorium dat liep tot juni 2020 werd op 24 december 2020 een tweede moratorium ingevoerd ten voordele van de ondernemingen (zelfstandigen, rechtspersonen, waaronder ook vzw's, enz) die:

  • getroffen zijn door de sluitingsmaatregelen ingevoerd per ministerieel besluit van 28 oktober 2020 zoals gewijzigd per 1 november 2020;
  • waarvan de continuïteit bedreigd is door de verspreiding van de COVID-19 pandemie en haar gevolgen;
  • en die niet in staking van betaling verkeerden op 18 maart 2020.

Wie voldeed aan deze drie voorwaarden kon genieten van een tijdelijke opschorting vanaf 24 december 2020 tot 31 januari 2020. Dit houdt in dat:

  • je beschermd bent tegen inbeslagnames (met uitzondering van beslag op onroerende goederen). Elke lopende procedure wordt geschorst;
  • je als onderneming niet failliet kan verklaard worden op verzoek van je schuldeisers. Je bent dus beschermd tegen faling op dagvaarding, behalve wanneer het openbaar ministerie het vordert bij de rechtbank. Je kan wel nog steeds je eigen faillissement aanvragen;
  • voor wie zich als onderneming in een procedure van gerechtelijke reorganisatie bevindt, worden de betalingstermijnen onder een gehomologeerd reorganisatieplan verlengd met een duur gelijk aan die van de opschorting, desgevallend met verlenging van de maximumtermijn van vijf jaar;
  • overeenkomsten gesloten voor de inwerkingtreding van deze wet, kunnen niet eenzijdig of gerechtelijk beëindigd worden wegens wanbetaling. Dit geldt niet voor de arbeidsovereenkomsten;
  • de verplichting tot aangifte van het faillissement wordt tijdelijk opgeschort gedurende voormelde termijn van opschorting. Deze opschorting geldt enkel indien de faillissementsvoorwaarden het gevolg zijn van de COVID-19-pandemie en haar gevolgen.

Dit tijdelijk moratorium was automatisch van toepassing. Er moest dus geen verzoek worden ingediend bij de rechtbank. Meer informatie: zie Wet van 20 december 2020. Er komt geen verlenging van deze maatregel. Wel zou de toegang tot de procedure voor gerechtelijke bescherming worden versoepeld.

Ondersteuning door de RSZ 2021

Voor de werkgevers van de zwaar getroffen sectoren werd er door de RSZ verschillende verminderingen van de sociale zekerheidsbijdragen voorzien:  

  • Evenementensector: Bepaalde werkgevers uit de evenementensector kunnen voor vijf werknemers genieten van een doelgroepvermindering voor bepaalde kwartalen in 2021.

  • Hotelsector: werkgevers die geconfronteerd worden met een omzet van 60% in deze sector kunnen een vermindering van de sociale zekerheidsbijdragen bekomen voor maximaal 5 werknemers per vestiging in bepaalde kwartalen van 2021. 

  • Reissector: bepaalde werkgevers uit de reissector (met hoofdactiviteit reisbureau of reisorganisator) kunnen genieten van een vermindering van de werkgeversbijdragen voor bepaalde kwartalen 2021. Daarnaast werd er ook voor deze sector een doelgroepvermindering voorzien voor bepaalde kwartalen 2021. 

 Meer informatie in de maatregel Steunmaatregelen RSZ voor werkgevers (coronavirus).

Ondersteuning Cruciale sectoren 2021

Volgende ondersteuningsmaatregelen voor de cruciale sectoren liepen af op 1 oktober 2021:

  • het doortrekken tot het derde kwartaal van 2021 van het verhoogd quotum aan vrijwillige overuren dat kan worden gepresteerd bij de werkgevers die tot de cruciale sectoren behoren;
  • de toelating om opeenvolgende contracten van bepaalde duur van minstens zeven dagen af te sluiten bij een werkgever uit de zorgsector of het onderwijs;
  • de versoepeling van de mogelijkheid om werknemers uit te lenen aan werkgevers uit de zorgsector of het onderwijs;
  • de mogelijkheid om tijdelijk werklozen met behoud van 75 % van hun uitkering tewerk te stellen in de zorgsector en in het onderwijs;
  • de versoepeling van de mogelijkheid tot tewerkstelling van buitenlandse onderdanen die zich in een specifieke verblijfssituatie bevinden, voor zover hun verzoek om internationale bescherming werd geregistreerd ten laatste op 30 juni 2021
Steun voor ondernemingen in herstructurering en moeilijkheden 2020
  • Corona-tijdskrediet: Werkgevers uit de privésector die erkend waren als onderneming in herstructurering of in moeilijkheden in de periode van 1 maart 2020 tot 31 december 2020 konden vanaf 1 juli 2020 aan elke voltijds tewerkgestelde werknemer voorstellen om zijn arbeidsprestaties met 1/5 of tot een halftijdse baan te verminderen voor een periode van 1 tot 6 maanden. Voor de vermindering van de prestaties tot een halftijdse baan wordt een werknemer als voltijds tewerkgestelde werknemer beschouwd als hij tewerkgesteld is met arbeidsprestaties van ten minste ¾ van een voltijdse baan in de onderneming. Tijdens de periode van de vermindering van zijn prestaties in het kader van het corona-tijdskrediet heeft de werknemer recht op een uitkering ten laste van de RVA. Het bedrag daarvan is gelijk aan het bedrag dat wordt toegekend in het geval van gewoon tijdskrediet. De corona-tijdskredietuitkering moet worden aangevraagd via het formulier ‘C61- Corona-tijdskrediet’ op de www.rva.be. Meer informatie kan je terugvinden in de infobladen werknemers T23 en werkgevers E33.
  • Coronalandingsbaan: Werknemers van 55 jaar konden vanaf 1 juli 2020 een beroep doen op deze vorm van tijdskrediet om de prestaties tot aan hun pensioen te verminderen als zij tewerkgesteld zijn bij een onderneming in herstructurering of in moeilijkheden. Het ging hier om een gedeeltelijke onderbreking tot 1/2 of met 1/5 van de prestaties. Meer informatie kan je terugvinden in infoblad T161 op de website van de RVA.
  • Doelgroepvermindering collectieve arbeidsduurvermindering: Werkgevers uit de private sector die erkend waren als onderneming in moeilijkheden en/of in herstructurering waarvan de begindatum van de erkenning valt in de periode 1 maart 2020 tot 31 december 2020 konden genieten van een tijdelijke doelgroepvermindering wanneer zij een tijdelijke collectieve arbeidsduurvermindering en/of vierdagenweek invoeren voor maximum 1 jaar. Deze doelgroepvermindering kon enkel worden bekomen indien minstens 3/4de ervan aangewend wordt om als complement bij het loon te worden gevoegd van de werknemers. Meer informatie in de maatregel Doelgroepvermindering collectieve arbeidsduurvermindering (coronavirus).
Stimuleren van studentenjobs in de sectoren die heropenen 2021

De Federale Regering besliste om in het derde kwartaal van 2021 de studentenjobs te stimuleren, vanwege hun belang in de zwaarst getroffen sectoren (de horeca, de evenementen- en de culturele sector): De uren die een jobstudent in het derde kwartaal van 2021 werkt in de gesloten sectoren die weer mogen openen, zullen bij wijze van uitzondering niet worden meegerekend in zijn jaarlijkse quotum. Onder normale omstandigheden mogen studenten maximaal 475 uur per jaar werken. Zie persbericht Steunpakket van 835 miljoen euro voor horeca en zwaarst getroffen sectoren en de Wet van 4 juli 2021 houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie (1)

Tijdelijke ouderschapsuitkering voor zelfstandigen 2020

Zelfstandigen die hun activiteiten in mei, juni, juli, augustus en/of september 2020 voortzetten of hervatten, maar die hun activiteiten moesten verminderen tijdens de volledige betrokken kalendermaand om te zorgen voor een of meerdere kinderen, hadden recht op de ouderschapsuitkering.
Deze uitkering voor de maanden mei en juni 2020 kon worden aangevraagd tot 30 september 2020 bij je Sociale verzekeringsfonds. De ouderschapsuitkering voor de maanden juli, augustus en september 2020 moest ten laatste op 31 december 2020 worden aangevraagd. Meer informatie kan je vinden op de website van RSVZ >Moeilijkheden door het coronavirus

Tijdelijke versoepeling voor inschrijving van ondernemingen in de KBO 2020 en 2021

Ondernemingen waren sinds 13 maart 2020 niet meer verplicht om een wijziging van hun inschrijving in de KBO te vragen, wanneer ze hun activiteiten tijdelijk op een andere manier willen uitoefenen (bijvoorbeeld tijdelijk afhaalmaaltijden voorzien, tijdelijk een e-shop opzetten) tijdens de periode waarin voor hen de federale coronamaatregelen gelden. Dit bespaarde hun tijd en kosten voor de administratieve formaliteiten. Zie Wet van 27 mei 2020. Dit is afgelopen op eind juni 2021.

Uitbetaling eindejaarspremie horecapersoneel 2020

Op de ministerraad van 23 oktober werd beslist om een subsidie toe te kennen aan het sectorfonds Horeca. Hierdoor zullen ook de werknemers die al enkele maanden tijdelijk werkloos zijn een volwaardige eindejaarspremie kunnen ontvangen. Zie Wet van 24 november 2020 met het oog op steunmaatregelen in het kader van de COVID-19-pandemie (1).

Verlenging soldenperiode tot 14 februari 2021

Door de sluitingsmaatregelen van eind vorig jaar bleven de Belgische handelaars, vooral uit de textielsector, met hun stock zitten en ondervonden zij ernstige moeilijkheden om hun leveranciers te betalen en andere facturen betreffende hun vaste kosten te vereffenen. Een verlenging van de koopjesperiode met twee weken zou de Belgische handelaars enigszins kunnen ondersteunen. Meer informatie kan je terugvinden in de Wet tot wijziging van sommige bepalingen van het Wetboek van economisch recht, betreffende de verlenging van de wintersolden 2021 ingevolge de COVID-19-pandemie.

Blijf op de hoogte

Wil je op de hoogte blijven van wijzigingen van deze maatregel en andere maatregelen in de Subsidiedatabank? Dat kan via de gratis 'Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank'.