Federale steun voor ondernemers (coronavirus)

Laatst gewijzigd op 27 sep 2021 (Alle wijzigingen)

Samengevat

Voor wie
zelfstandigen en ondernemingen
Voor wat
ondersteuning ingevolge coronacrisis
Steunmaatregelen
de ondersteuning varieert per maatregel

Wat houdt de maatregel in

Om de zelfstandigen en ondernemingen te ondersteunen voorziet de federale overheid een aantal ondersteuningsmaatregelen. Op deze pagina wordt een overzicht gegeven van een aantal tijdelijke maatregelen. Voor bepaalde federale maatregelen werd er wel een aparte maatregel opgenomen in de Subsidiedatabank:

Betalingsuitstel en garantieregeling ondernemingskredietenFiscale steun tijdens coronacrisisAfbetalingsplan sociale werkgeversbijdragenOverbruggingsrecht voor zelfstandigenUitstel of vrijstelling van betaling van sociale bijdragen voor zelfstandigenCompensatie en uitstel van betalingen aan de RSZVergoeding voor thuiswerkTijdelijke werkloosheid wegens overmachtUitstel of vrijstelling van betaling van sociale bijdragen voor zelfstandigen (coronavirus); Tax shelter COVID-19; Belastingvoordeel kwijtschelding huur.  

Het federale kernkabinet heeft op 24 september beslist om volgende economische corona‑steunmaatregelen met een kwartaal gericht te verlengen. Deze maatregelen lopen definitief af op 31 december 2021:

1. Tijdelijke werkloosheid ten gevolge van overmacht voor alle sectoren
2. Het enkelvoudige crisisoverbruggingsrecht voor alle sectoren vanaf een omzetdaling van 65%
3. Een maandelijkse premie van € 25 voor leefloners, IGO en IVT
4. Financiële steun voor de spoorwegsector (personen- en goederenvervoer)
5. Het behoud van het btw-tarief (6%) voor hydroalcoholische gels en maskers

Zie persbericht Gerichte verlenging van de economische steunmaatregelen tot 31 december 2021.

Ondersteuning cruciale sectoren

Ter ondersteuning van de cruciale sectoren, zullen ook in het derde kwartaal van 2021 volgende steunmaatregelen gelden:

  • het doortrekken tot het derde kwartaal van 2021 van het verhoogd quotum aan vrijwillige overuren dat kan worden gepresteerd bij de werkgevers die tot de cruciale sectoren behoren;
  • de toelating om opeenvolgende contracten van bepaalde duur van minstens zeven dagen af te sluiten bij een werkgever uit de zorgsector of het onderwijs;
  • de versoepeling van de mogelijkheid om werknemers uit te lenen aan werkgevers uit de zorgsector of het onderwijs;
  • de mogelijkheid om tijdelijk werklozen met behoud van 75 % van hun uitkering tewerk te stellen in de zorgsector en in het onderwijs;
  • de versoepeling van de mogelijkheid tot tewerkstelling van buitenlandse onderdanen die zich in een specifieke verblijfssituatie bevinden, voor zover hun verzoek om internationale bescherming werd geregistreerd ten laatste op 30 juni 2021

Meer info in:

Ondersteuning zwaar getroffen sectoren

Ondersteuning door de RSZ

Voor de werkgevers van de zwaar getroffen sectoren werd er door de RSZ verschillende verminderingen van de sociale zekerheidsbijdragen voorzien:  

  • Evenementensector: Bepaalde werkgevers uit de evenementensector kunnen voor vijf werknemers genieten van een doelgroepvermindering voor bepaalde kwartalen in  2021.

  • Hotelsector: werkgevers die geconfronteerd worden met een omzet van 60% in deze sector kunnen een vermindering van de sociale zekerheidsbijdragen bekomen voor maximaal 5 werknemers per vestiging in bepaalde kwartalen van 2021. 

  • Reissector: bepaalde werkgevers uit de reissector (met hoofdactiviteit reisbureau of reisorganisator) kunnen genieten van een vermindering van de werkgeversbijdragen voor bepaalde kwartalen 2021. Daarnaast werd er ook voor deze sector een doelgroepvermindering voorzien voor bepaalde kwartalen 2021. 

 Meer informatie in de maatregel Steunmaatregelen RSZ voor werkgevers (coronavirus).

Stimuleren van studentenjobs in de sectoren die heropenen

De Federale Regering heeft op 21 april 2021 beslist om de komende maanden studentenjobs te stimuleren, vanwege hun belang in de zwaarst getroffen sectoren (de horeca, de evenementen- en de culturele sector): De uren die een jobstudent in het derde kwartaal van 2021 werkt in de gesloten sectoren die weer mogen openen, zullen bij wijze van uitzondering niet worden meegerekend in zijn jaarlijkse quotum. Onder normale omstandigheden mogen studenten maximaal 475 uur per jaar werken. Zie persbericht Steunpakket van 835 miljoen euro voor horeca en zwaarst getroffen sectoren en de Wet van 4 juli 2021 houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie (1)

Vrijstelling van FAVV-heffing voor 2021

Het aangekondigd steunpakket van de Federale overheid op het kernkabinet van 12 februari 2021 bevat ook een vrijstelling van de jaarlijkse bijdrage in 2021 aan het federaal voedselagentschap FAVV voor de sector van de horeca.
Deze maatregel wordt geregeld door de Wet van 2 april 2021 houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie (BS 13 april 2021).

Vrijstelling voor jaarlijkse vakantie in de horeca

De Federale Regering heeft op 21 april 2021 beslist om de werkgevers in de horeca vrij te stellen van de jaarlijkse bijdrage vakantie in 2021. De bijdrage zal door de federale regering worden betaald. De werknemers in de sector zullen dus zoals elk jaar hun vakantiegeld ontvangen. Deze maatregel is bedoeld om de last te verlichten voor de sector, die zwaar is getroffen door de gezondheidsmaatregelen. Zie persbericht Steunpakket van 835 miljoen euro voor horeca en zwaarst getroffen sectoren en de Wet van 4 juli 2021 houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie (1)

Compensatiesteun voor misgelopen auteursrechten

De federale overheid voorziet compensatiesteun om de verloren auteursrechten te compenseren. Door deze compensatie kan er ook een korting worden toegekend op de Unisono-factuur van bepaalde sectoren die gedwongen werden om te sluiten tijdens de coronacrisis:

  • Compensatiesteun voor verloren auteursrechten: er werd een systeem uitgewerkt van 4 compensaties voor verloren auteursrechten te vergoeden voor de geleden schade. Meer informatie over de regeling en de aanvraagprocedure vind je op de website van Sabam Compensatie en de website van PlayRight Federale compensatie voor Belgische muzikanten en acteurs.
  • Unisono-compensatie aan de gebruikers: dankzij deze compensatiesteun kan er een korting worden toegekend op de Unisono-factuur van 2021 aan de zwaar getroffen sectoren die gedwongen werden om hun zaak of activiteit langdurig te sluiten. Of je in aanmerking komt hangt af van een aantal factoren (sector, aantal maanden van sluiting). Meer informatie in het nieuwsbericht Unisono-compensatie 2021: waarom, voor wie en hoe?

Deze maatregel wordt geregeld door de Wet van 4 juli 2021 houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie (1).

Verzekeringssector ondersteuning

Ook de verzekeraars blijven de zelfstandigen en ondernemers uit zwaar getroffen sectoren zoals de horeca, de evenement- en cultuursector ondersteunen, door:

  • lopende verzekeringen zoals auto, brand, burgerlijke aansprakelijkheid, arbeidsongevallen, … doornemen en aanpassen wanneer deze risico’s op aanzienlijke en blijvende wijze verminderd zijn,
  • een betalingsplan opstellen voor de verzekeringspremies waarvoor uitstel van betaling was verleend in het kader van de bestaande steunmaatregelen,
  • alle maatregelen in verband met verzekeringsovereenkomsten doornemen die de klant kunnen helpen om zijn activiteiten in de best mogelijke omstandigheden te hervatten en eventuele liquiditeitsproblemen tijdens de eerste maanden na de heropstart het hoofd te bieden.

Ondernemingen die in andere sectoren actief zijn en ook met vragen zitten of met financiële problemen kampen bij de hervatting van hun activiteiten, kunnen uiteraard eveneens rekenen op advies en hulp van hun verzekeraar of tussenpersoon om oplossingen te vinden die op hun specifieke behoeften zijn afgestemd.

De bestaande steunmaatregelen blijven ondertussen van kracht: www.assuralia.be/nl/uw-vragen-over-covid-19.

Alle informatie kan je raadplegen op de website van Assuralia  Verzekeraars contacteerden meer dan 100.000 klanten uit getroffen sectoren.

Andere initiatieven

120 extra vrijwillige overuren 'relance-uren'

In het kader van de relance geldt er vanaf het derde kwartaal 2021 tot en met het vierde kwartaal 2022 een algemene uitbreiding van het systeem van vrijwillige overuren vrij van socialezekerheidsbijdragen. 

Meer informatie kan je raadplegen in de Administratieve instructies RSZ >Tussentijdse instructies >120 extra vrijwillige overuren 'relance-uren' 3de en 4de kwartaal 2021, 1ste, 2de, 3de en 4de kwartaal 2022 - coronamaatregel.

Coronapremie voor werknemers

Ondernemingen krijgen de mogelijkheid om een coronapremie toe te kennen van maximum € 500 per werknemer, die buiten de loonmarge valt. De coronapremie neemt de vorm van cheques aan die zullen kunnen worden gebruikt in een aantal handelszaken en inrichtingen om zo doelgericht de consumptie te ondersteunen en bij te dragen aan het economisch herstel.

Deze coronapremie zal worden toegekend van 1 augustus 2021 tot en met 31 december 2021. Het totaalbedrag van de door de werkgever toegekende coronapremies mag niet meer dan € 500 per werknemer bedragen. Deze coronapremie is onderworpen aan een bijzondere werkgeversbijdrage van 16,5%. Er is geen werknemersbijdrage verschuldigd. Deze premie is vrijgesteld in de personenbelasting en volledig aftrekbaar voor de werkgever.

Deze maatregel wordt geregeld bij de Wet van 18 juli 2021 houdende tijdelijke ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie (1). Meer informatie kan je raadplegen in de Administratieve instructies RSZ > Coronapremie- consumptiecheque.

Consumptiecheques

Om bepaalde getroffen sectoren te ondersteunen, konden werkgevers vanaf 17 juli 2020 hun werknemers consumptiecheques (papier of elektronisch) geven die vrij van RSZ (en belastingen) zijn tot en met 31 december 2020. Dit voor een maximum bedrag van € 300. De Consumptiecheque kan gebruikt worden in de horeca, maar ook in de cultuur-, sport- en vrijetijdssector. Ook bij elke kleinhandel die de deuren heeft moeten sluiten tijdens de lockdownperiode kan deze cheque gebruikt worden.
Deze consumptiecheques moeten verbruikt worden voor 31 december 2021. De voorwaarden om consumptiecheques toe te kennen zijn grotendeels analoog aan deze voor de ecocheques.

Meer informatie kan je terugvinden in de Administratieve instructies RSZ > Coronapremie- consumptiechequel en in de Circulaire 2020/C/131 en de Circulaire 2021/C/25.

Morele ondersteuning van getroffen zelfstandigen 

Vanaf april 2021, kan iedere zelfstandige in psychologische nood rechtstreeks hulp krijgen door naar de gratis tweetalige hulplijn 0800 300 25 te bellen. Deze lijn is bereikbaar van maandag tot vrijdag van 8.30 uur tot 17.00 uur. 

Is er meer hulp nodig, dan zal er tijdens het telefonisch contact sessies worden voorgesteld met een psycholoog of orthopedagoog in de buurt van jouw woonplaats. Zelfstandigen in psychologische nood kunnen tot 8 gratis sessies psychologische zorg krijgen van een erkend klinisch psycholoog of orthopedagoog die een overeenkomst heeft gesloten met de vzw 'Un pass dans l’impasse'.

Meer informatie over financiële of morele ondersteuning voor ondernemers op de VLAIO website Jouw bedrijf tijdens corona > In moeilijkheden

Afgelopen steunmaatregelen

Herverzekeringsprogramma

De Belgische Staat, Credendo, Assuralia en de private kredietverzekeraars Atradius, Coface, Credendo – Short-Term Non-EU Risks, Credendo – Excess & Surety en Euler Hermes hebben op 22 april een ontwerpakkoord ondertekend. Dit akkoord werd ondertussen goedgekeurd door de Europese Commissie.
Door de coronacrisis was het risico op niet-betaling van klanten namelijk zorgwekkend hoog geworden. Hierdoor zouden de kredietverzekeringsondernemingen, om hun eigen solvabiliteit te beschermen, de kredietlimieten van heel wat debiteuren noodgedwongen moeten verminderen. Het 'Herverzekeringsprogramma van de Staat' wil dit risico opvangen voor verzekerde bedrijven gevestigd in België en hun handelstransacties met kopers (debiteuren) die zowel in België als in het buitenland gevestigd zijn.
Dit programma liep tot eind 2020 maar werd verlengd tot en met 30 juni 2021 (zie SA.60548 COVID-19: Prolongation of and Amendment to SA.57188 – Reinsurance of short-term credit and surety risks) . Meer informatie over dit akkoord kan je terugvinden op de website van Credendo > Herverzekeringsprogramma van de Staat om de Belgische economie te ondersteunen.

Federale overheidsopdrachten

Voor alle federale overheidsopdrachten die vertraging opliepen of niet uitgevoerd werden als gevolg van het coronavirus, ging de federale overheid geen enkele boete of sanctie opleggen aan dienstverleners, bedrijven of zelfstandigen. Daarnaast verbonden de autoriteiten zich ertoe de betalingstermijn voor deze opdrachten te versnellen. De voorwaarden waaraan moest worden voldaan, kan je terugvinden op de website Public Procurement > FAQ. Informatie over de toepassing van de vormvoorschriften vind je op de website Public Procurement > FAQ

Credendo Bridge Guarantee

Credendo, de Belgische openbare kredietverzekeringsmaatschappij, heeft ter ondersteuning van de Belgische exporterende bedrijven een nieuwe financiële garantie ‘Credendo Bridge Guarantee’ uitgewerkt voor banken die een krediet verstrekken aan deze bedrijven. Deze regeling werd goedgekeurd door Europa (Tijdelijke kaderregeling) en was geldig tot eind september 2020. Meer informatie kan je raadplegen op de website van Credendo > Credendo Bridge Guarantee.

Tijdelijke versoepeling voor inschrijving van ondernemingen in de KBO

Ondernemingen waren sinds 13 maart 2020 niet meer verplicht om een wijziging van hun inschrijving in de KBO te vragen, wanneer ze hun activiteiten tijdelijk op een andere manier willen uitoefenen (bijvoorbeeld tijdelijk afhaalmaaltijden voorzien, tijdelijk een e-shop opzetten) tijdens de periode waarin voor hen de federale coronamaatregelen gelden. Dit bespaarde hun tijd en kosten voor de administratieve formaliteiten. Zie Wet van 27 mei 2020. Dit is afgelopen op eind juni 2021.

Horeca vrijgesteld van FAVV-heffing voor 2020 

Er werd door de Federale Regering beslist om de horecaondernemers vrij te stellen van hun jaarlijkse bijdrage aan het federaal voedselagentschap FAVV. Zie Wet van 27 oktober 2020.

Moratorium Faillissementen  

Na het eerste moratorium dat liep tot juni 2020 werd op 24 december 2020 een tweede moratorium ingevoerd ten voordele van de ondernemingen (zelfstandigen, rechtspersonen, waaronder ook vzw's, enz) die:

  • getroffen zijn door de sluitingsmaatregelen ingevoerd per ministerieel besluit van 28 oktober 2020 zoals gewijzigd per 1 november 2020;
  • waarvan de continuïteit bedreigd is door de verspreiding van de COVID-19 pandemie en haar gevolgen;
  • en die niet in staking van betaling verkeerden op 18 maart 2020.

Wie voldeed aan deze drie voorwaarden kon genieten van een tijdelijke opschorting vanaf 24 december 2020 tot 31 januari 2020. Dit houdt in dat:

  • je beschermd bent tegen inbeslagnames (met uitzondering van beslag op onroerende goederen). Elke lopende procedure wordt geschorst;
  • je als onderneming niet failliet kan verklaard worden op verzoek van je schuldeisers. Je bent dus beschermd tegen faling op dagvaarding, behalve wanneer het openbaar ministerie het vordert bij de rechtbank. Je kan wel nog steeds je eigen faillissement aanvragen;
  • voor wie zich als onderneming in een procedure van gerechtelijke reorganisatie bevindt, worden de betalingstermijnen onder een gehomologeerd reorganisatieplan verlengd met een duur gelijk aan die van de opschorting, desgevallend met verlenging van de maximumtermijn van vijf jaar;
  • overeenkomsten gesloten voor de inwerkingtreding van deze wet, kunnen niet eenzijdig of gerechtelijk beëindigd worden wegens wanbetaling. Dit geldt niet voor de arbeidsovereenkomsten;
  • de verplichting tot aangifte van het faillissement wordt tijdelijk opgeschort gedurende voormelde termijn van opschorting. Deze opschorting geldt enkel indien de faillissementsvoorwaarden het gevolg zijn van de COVID-19-pandemie en haar gevolgen.

Dit tijdelijk moratorium was automatisch van toepassing. Er moest dus geen verzoek worden ingediend bij de rechtbank. Meer informatie: zie Wet van 20 december 2020. Er komt geen verlenging van deze maatregel. Wel zou de toegang tot de procedure voor gerechtelijke bescherming worden versoepeld.

Steun voor ondernemingen in herstructurering en moeilijkheden
  • Corona-tijdskrediet: Werkgevers uit de privésector die erkend waren als onderneming in herstructurering of in moeilijkheden in de periode van 1 maart 2020 tot 31 december 2020 konden vanaf 1 juli 2020 aan elke voltijds tewerkgestelde werknemer voorstellen om zijn arbeidsprestaties met 1/5 of tot een halftijdse baan te verminderen voor een periode van 1 tot 6 maanden. Voor de vermindering van de prestaties tot een halftijdse baan wordt een werknemer als voltijds tewerkgestelde werknemer beschouwd als hij tewerkgesteld is met arbeidsprestaties van ten minste ¾ van een voltijdse baan in de onderneming. Tijdens de periode van de vermindering van zijn prestaties in het kader van het corona-tijdskrediet heeft de werknemer recht op een uitkering ten laste van de RVA. Het bedrag daarvan is gelijk aan het bedrag dat wordt toegekend in het geval van gewoon tijdskrediet. De corona-tijdskredietuitkering moet worden aangevraagd via het formulier ‘C61- Corona-tijdskrediet’ op de www.rva.be. Meer informatie kan je terugvinden in de infobladen werknemers T23 en werkgevers E33.
  • Coronalandingsbaan: Werknemers van 55 jaar konden vanaf 1 juli 2020 een beroep doen op deze vorm van tijdskrediet om de prestaties tot aan hun pensioen te verminderen als zij tewerkgesteld zijn bij een onderneming in herstructurering of in moeilijkheden. Het ging hier om een gedeeltelijke onderbreking tot 1/2 of met 1/5 van de prestaties. Meer informatie kan je terugvinden in infoblad T161 op de website van de RVA.
  • Doelgroepvermindering collectieve arbeidsduurvermindering: Werkgevers uit de private sector die erkend waren als onderneming in moeilijkheden en/of in herstructurering waarvan de begindatum van de erkenning valt in de periode 1 maart 2020 tot 31 december 2020 konden genieten van een tijdelijke doelgroepvermindering wanneer zij een tijdelijke collectieve arbeidsduurvermindering en/of vierdagenweek invoeren voor maximum 1 jaar. Deze doelgroepvermindering kon enkel worden bekomen indien minstens 3/4de ervan aangewend wordt om als complement bij het loon te worden gevoegd van de werknemers. Meer informatie in de maatregel Doelgroepvermindering collectieve arbeidsduurvermindering (coronavirus).
Tijdelijke ouderschapsuitkering voor zelfstandigen

Zelfstandigen die hun activiteiten in mei, juni, juli, augustus en/of september 2020 voortzetten of hervatten, maar die hun activiteiten moesten verminderen tijdens de volledige betrokken kalendermaand om te zorgen voor een of meerdere kinderen, hadden recht op de ouderschapsuitkering.
Deze uitkering voor de maanden mei en juni 2020 kon worden aangevraagd tot 30 september 2020 bij je Sociale verzekeringsfonds. De ouderschapsuitkering voor de maanden juli, augustus en september 2020 moest ten laatste op 31 december 2020 worden aangevraagd. Meer informatie kan je vinden op de website van RSVZ >Moeilijkheden door het coronavirus

Uitbetaling eindejaarspremie horecapersoneel

Op de ministerraad van 23 oktober werd beslist om een subsidie toe te kennen aan het sectorfonds Horeca. Hierdoor zullen ook de werknemers die al enkele maanden tijdelijk werkloos zijn een volwaardige eindejaarspremie kunnen ontvangen. Zie Wet van 24 november 2020 met het oog op steunmaatregelen in het kader van de COVID-19-pandemie (1).

Verlenging soldenperiode tot 14 februari 2021

Door de sluitingsmaatregelen van eind vorig jaar bleven de Belgische handelaars, vooral uit de textielsector, met hun stock zitten en ondervonden zij ernstige moeilijkheden om hun leveranciers te betalen en andere facturen betreffende hun vaste kosten te vereffenen. Een verlenging van de koopjesperiode met twee weken zou de Belgische handelaars enigszins kunnen ondersteunen. Meer informatie kan je terugvinden in de Wet tot wijziging van sommige bepalingen van het Wetboek van economisch recht, betreffende de verlenging van de wintersolden 2021 ingevolge de COVID-19-pandemie.

Blijf op de hoogte

Wil je op de hoogte blijven van wijzigingen van deze maatregel en andere maatregelen in de Subsidiedatabank? Dat kan via de gratis 'Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank'.