Federale steun voor ondernemers (coronavirus)

Laatst gewijzigd op 21 okt 2020 (Alle wijzigingen)

Samengevat

Voor wie
zelfstandigen en ondernemingen
Voor wat
ondersteuning ingevolge coronacrisis
Steunmaatregelen
de ondersteuning varieert per maatregel

Wat houdt de maatregel in

Om de zelfstandigen en ondernemingen te ondersteunen voorziet de federale overheid een aantal ondersteuningsmaatregelen. Op deze pagina wordt een overzicht gegeven van een aantal tijdelijke maatregelen.
Voor bepaalde federale maatregelen werd er wel een aparte maatregel opgenomen in de Subsidiedatabank:

1.Betalingsuitstel en garantieregeling ondernemingskredieten
2.Fiscale steun tijdens coronacrisis
3.Afbetalingsplan sociale werkgeversbijdragen
4.Overbruggingsrecht voor zelfstandigen
5.Uitstel of vrijstelling van betaling van sociale bijdragen voor zelfstandigen
6.Uitstel van verschuldigde betalingen aan de RSZ
7.Vergoeding voor thuiswerk
8.Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht
9. Doelgroepvermindering collectieve arbeidsduurvermindering

Engagement verzekeringssector

In het begin van de crisis had de sectororganisatie van verzekeringsondernemingen Assuralia een akkoord bereikt om inspanningen te leveren om de coronacrisis voor de zelfstandigen, bedrijven en particulieren te verzachten. Dit akkoord, dat mee gefaciliteerd werd door de Nationale Bank met de steun van de FSMA en de federale regering, liep af op 30 september 2020. Enkel de sectorale maatregelen inzake hypotheekleningen en de daaraan verbonden verzekeringen lopen tot eind dit jaar. 

Meer informatie over dit akkoord kan je raadplegen op de website van de NBB Ook de verzekeringssector levert inspanningen in de-strijd tegen de sociaal-economische impact van de coronacrisis en op de website van Assuralia Verzekeringen voelen volop mee met heel het land: soepel omgaan met klanten in nood en blijvend bescherming bieden.

Federale overheidsopdrachten

Voor alle federale overheidsopdrachten die vertraging oplopen of niet uitgevoerd worden als gevolg van het coronavirus, zal de federale overheid geen enkele boete of sanctie opleggen aan dienstverleners, bedrijven of zelfstandigen. Daarnaast verbinden de autoriteiten zich ertoe de betalingstermijn voor deze opdrachten te versnellen.

De voorwaarden waaraan moet worden voldaan kan je terugvinden op de website Public Procurement > FAQ.

Informatie over de toepassing van de vormvoorschriften vind je op de website Public Procurement > FAQ

Ondersteuning exportbedrijven

Herverzekeringsprogramma

De Belgische Staat, Credendo, Assuralia en de private kredietverzekeraars Atradius, Coface, Credendo – Short-Term Non-EU Risks, Credendo – Excess & Surety en Euler Hermes hebben op 22 april een ontwerpakkoord ondertekend. Dit akkoord werd ondertussen goedgekeurd door de Europese Commissie.

Door de coronacrisis is het risico op niet-betaling van klanten namelijk zorgwekkend hoog geworden. Hierdoor zouden de kredietverzekeringsondernemingen, om hun eigen solvabiliteit te beschermen, de kredietlimieten van heel wat debiteuren noodgedwongen moeten verminderen. Het 'Herverzekeringsprogramma van de Staat' wil dit risico opvangen voor verzekerde bedrijven gevestigd in België en hun handelstransacties met kopers (debiteuren) die zowel in België als in het buitenland gevestigd zijn.

De kredietverzekeraars verbinden zich in het kader van dit akkoord, om de kredietlimieten die in de loop van de 12 maanden vóór 1 maart 2020 effectief gebruikt werden, zo veel mogelijk intact te laten tot eind 2020. Op die manier kunnen de handelsrelaties en de handelsstromen in stand gehouden worden.
In ruil voor die verbintenis zal Credendo – Export Credit Agency (handelend voor rekening van de Staat) zich verbinden tot het herverzekeren van de risico’s die de in België gevestigde kredietverzekeraars hebben onderschreven. 

Deze steunmaatregel loopt tot eind 2020. Meer informatie over dit akkoord kan je terugvinden op de website van Credendo > Herverzekeringsprogramma van de Staat om de Belgische economie te ondersteunen.

Credendo Bridge Guarantee

Credendo, de Belgische openbare kredietverzekeringsmaatschappij, heeft ter ondersteuning van de Belgische exporterende bedrijven een nieuwe financiële garantie ‘Credendo Bridge Guarantee’ uitgewerkt voor banken die een krediet verstrekken aan deze bedrijven. Deze regeling werd goedgekeurd door Europa (Tijdelijke kaderregeling) en was geldig tot eind september 2020. Meer informatie kan je raadplegen op de website van Credendo > Credendo Bridge Guarantee.

Ondersteuning van de kritieke en vitale sectoren

Om het werken in de kritieke en vitale sectoren zoals de detailhandel of de voedingssector aan te moedigen werd er door de federale overheid een aantal maatregelen gelanceerd om de vlotte arbeidsorganisatie te waarborgen, en ervoor te zorgen dat die sectoren over voldoende werknemers beschikken om verder te kunnen blijven functioneren. Dit zijn de bedrijven en instellingen die behoren tot de cruciale sectoren en de essentiële diensten, zoals opgenomen in de bijlage bij het ministerieel besluit van 23 maart 2020. De vitale sectoren zijn de land-, tuin- en bosbouw: 

  • De vrijstelling van belasting voor vrijwillige overuren: tot 30 juni 2020 werden vrijwillige overuren (220 uur) in de zogenaamde kritieke sectoren vrijgesteld van belasting en RSZ bijdragen. Deze maatregel werd niet verlengd; 

  • Een versoepeling van de flexibele werktijden, detachering en tijdelijk werk om het tijdelijk ter beschikking stellen van vaste werknemers van andere bedrijven aan werkgevers in “kritieke” sectoren te vergemakkelijken. Deze maatregel werd niet verlengd, dus liep af op 30 juni 2020;

  • De neutralisatie van de werkuren van studenten in de tweede kwartaal van 2020, zodat ze niet meetellen voor de berekening van het quotum (475 uur per jaar). Deze maatregel werd niet verlengd; 

  • De mogelijkheid van korte opeenvolgende contracten van bepaalde duur in kritische sectoren voor een periode van drie maanden met een minimumduur van 7 dagen. Deze maatregel liep af op 30 juni 2020 en werd niet verlengd; 

  • Toegang van asielzoekers tot de arbeidsmarkt op voorwaarde dat zij hun aanvraag hebben ingediend bij het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen. Deze maatregel liep tot 31 augustus en werd niet verlengd. 

  • Tijdelijke werklozen, werklozen met een bedrijfstoeslag (SWT) en werknemer in tijdskrediet, loopbaanonderbreking of thematisch verlof kunnen tijdelijk werken bij een andere werkgever die behoort tot een vitale sector. Ze behouden in dat geval 75% van hun RVA-uitkering. Deze maatregel werd verlengd tot 31 oktober 2020 (zie Koninklijk Besluit van 13 september 2020). Deze verlenging is niet voorzien voor de SWT-ers die hervatten in een vitale sector bij hun ex-werkgever. Dit liep af op 31 augustus 2020.

Meer informatie kan je raadplegen op de website van FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg Coronamaatregelen op het vlak van arbeidsrecht. Zie ook Circulaire 2020/C/110 over de fiscale vrijstelling voor vrijwillige overuren in kritieke sectoren in het kader van de COVID-19-pandemie.

Tijdelijke ouderschapsuitkering voor zelfstandigen

Zelfstandigen die hun activiteiten in mei, juni, juli, augustus en/of september 2020 voortzetten of hervatten, maar die hun activiteiten moeten verminderen tijdens de volledige betrokken kalendermaand om te zorgen voor een of meerdere kinderen, hebben recht op de ouderschapsuitkering.

De uitkering bedraagt 532,24 per maand. Als de zelfstandige uitsluitend samenwoont met één of meerdere kinderen van wie er minstens één fiscaal ten laste is van de aanvrager ("eenoudergezin"), bedraagt het bedrag van de uitkering € 875,00 per maand in mei en juni 2020. Vanaf juli 2020 bedraagt het bedrag van de uitkering voor eenoudergezinnen € 1.050 per maand. Vanaf juli 2020 bedraagt de uitkering € 638,69 per maand voor een gehandicapt kind. 

De aanvraag kan ingediend worden door:

  • zelfstandigen in hoofdberoep (incl. helpers, meewerkende echtgenoten in het maxistatuut en (primo)starters);
  • zelfstandigen in bijberoep die voorlopige sociale bijdragen verschuldigd zijn die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van de zelfstandigen in hoofdberoep;
  • zelfstandigen na de pensioenleeftijd zonder pensioen of enkel met het onvoorwaardelijk pensioen, die voorlopige sociale bijdragen verschuldigd zijn die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van de zelfstandigen in hoofdberoep.

Het gaat om de zorg van een kind van maximum 12 jaar, of maximum 21 jaar als het gehandicapt is.

De ouderschapsuitkering kan niet worden gecumuleerd met bepaalde andere uitkeringen zoals het reguliere overbruggingsrecht en het tijdelijke corona overbruggingsrecht. Hier vind je een volledige lijst.

Deze uitkering voor de maanden mei en juni 2020 kan worden aangevraagd tot 30 september 2020 bij je Sociale verzekeringsfonds. De ouderschapsuitkering voor de maanden juli, augustus en september 2020 moet ten laatste op 31 december 2020 worden aangevraagd.

Meer informatie kan je vinden op de website van RSVZ >Moeilijkheden door het coronavirus

Ondersteuning handel en horecasector

Horeca vrijgesteld van FAVV-heffing voor 2020 

Er werd door de Federale Regering beslist om de horecaondernemers vrij te stellen van hun jaarlijkse bijdrage aan het federaal voedselagentschap FAVV. Het wetsontwerp kan je nalezen op dekamer.be.

Ondersteuning Handel en horecasector

Om de handelaars te ondersteunen die getroffen zijn door de coronamaatregelen werden er drie concrete maatregelen genomen: 

  • Tijdelijke versoepeling voor inschrijving van ondernemingen in de KBO: ondernemingen zijn sinds 13 maart 2020 niet meer verplicht om een wijziging van hun inschrijving in de KBO te vragen, wanneer ze hun activiteiten tijdelijk op een andere manier willen uitoefenen (bijvoorbeeld tijdelijk afhaalmaaltijden voorzien, tijdelijk een e-shop opzetten) tijdens de periode waarin voor hen de federale coronamaatregelen gelden. Dit bespaart hun tijd en kosten voor de administratieve formaliteiten. 
  • Schorsing uitverkoop gedurende verplichte sluitingsduur: Normaal is de duur van de uitverkoop beperkt tot 5 maanden of een jaar, naargelang de reden van de uitverkoop. Onderbrekingen van de uitverkoop tijdens deze termijnen hebben geen schorsende werking. Voor de winkels en kleinhandelszaken die door de federale coronamaatregelen waren gesloten, wordt voorzien dat de uitverkoop wordt geschorst voor de duur van hun sluiting. Op die manier wordt gewaarborgd dat ze toch over de volle 5 maanden of het volle jaar kunnen beschikken. 

  • Uitstel voor start zomersolden: Door de verplichte sluiting van hun fysieke vestigingen, konden veel handelaars niet de normale verkoopvolumes realiseren aan normale prijzen. De start van de zomersolden werd daarom uitgesteld naar 1 augustus, zodat de handelaars wat extra tijd kregen om aan normale prijzen te kunnen verkopen.

Meer informatie kan je raadplegen in de Wet van 27 mei 2020

Corona-tijdskrediet en Coronalandingsbaan

Corona-tijdskrediet

Werkgevers uit de privésector die erkend zijn als onderneming in herstructurering of in moeilijkheden kunnen vanaf 1 juli 2020 aan elke voltijds tewerkgestelde werknemer voorstellen om zijn arbeidsprestaties met 1/5 of tot een halftijdse baan te verminderen voor een periode van 1 tot 6 maanden. Voor de vermindering van de prestaties tot een halftijdse baan wordt een werknemer als voltijds tewerkgestelde werknemer beschouwd als hij tewerkgesteld is met arbeidsprestaties van ten minste ¾ van een voltijdse baan in de onderneming.

Tijdens de periode van de vermindering van zijn prestaties in het kader van het corona-tijdskrediet heeft de werknemer recht op een uitkering ten laste van de RVA. Het bedrag daarvan is gelijk aan het bedrag dat wordt toegekend in het geval van gewoon tijdskrediet. De corona-tijdskredietuitkering moet worden aangevraagd via het formulier ‘C61- Corona-tijdskrediet’ op de www.rva.be.

Een erkenning van een onderneming in herstructurering of in moeilijkheden vindt plaats volgens de criteria die zijn vastgelegd in de reglementering inzake de werkloosheid met bedrijfstoeslag, maar zonder dat er een collectieve arbeidsovereenkomst moet worden gesloten. In het kader van het corona-tijdskrediet moet deze erkenning ten vroegste op 1 maart 2020 en ten laatste op 31 december 2020 plaatsvinden.

Meer informatie kan je terugvinden in de infobladen werknemers T23 en werkgevers E33.

Coronalandingsbaan

Werknemers van 55 jaar kunnen vanaf 1 juli 2020 een beroep doen op deze vorm van tijdskrediet om de prestaties tot aan hun pensioen te verminderen als zij tewerkgesteld zijn bij een onderneming in herstructurering of in moeilijkheden.

Het gaat hier om een gedeeltelijke onderbreking tot 1/2 of met 1/5 van de prestaties. 

Meer informatie kan je terugvinden in infoblad T161.

Consumptiecheque

Om de horeca-, cultuur- en sportsector te ondersteunen, kunnen werkgevers vanaf 17 juli 2020 hun werknemers papieren consumptiecheques geven die vrij van RSZ (en belastingen) zijn tot en met 31 december 2020. Dit voor een maximum bedrag van € 300. 

Deze consumptiecheques zijn geldig tot en met 7 juni 2021 en kunnen besteed worden in horecagelegenheden, inrichtingen die behoren tot de culturele sector (erkend, goedgekeurd of gesubsidieerd door de bevoegde overheid) of in sportverenigingen (voor wie een federatie, erkend of gesubsidieerd door de gemeenschappen, bestaat of behoren tot een van de nationale federaties).

De voorwaarden om consumptiecheques toe te kennen zijn grotendeels analoog aan deze voor de ecocheques.

Meer informatie kan je terugvinden in de instructies van de Sociale zekerheid 2020/3 > Consumptiecheque - coronamaatregel en in het Koninklijk besluit van 15 juli 2020.
Er moet nog een wet worden gepubliceerd die o.m. de besteding uitbreidt naar kleinhandelszaken die langer dan 1 maand verplicht moesten sluiten.