De Einsteintelescoop in Vlaanderen
De Einsteintelescoop?
De Einsteintelescoop behoort tot een nieuwe generatie zwaartekrachtgolfdetector. Met een gevoeligheid die tot tien keer groter is dan de bestaande detectoren zal hij ons nog veel meer over ons heelal vertellen.
Het meten van zwaartekrachtgolven is een nieuwe manier om naar het heelal te kijken, verschillend van de klassieke astronomische waarnemingen met radio- en lichttelescopen. Om zwaartekrachtgolven te kunnen waarnemen, hebben we een complexe, ultragevoelige detector nodig: een zwaartekrachtgolfdetector.
Qua technologie en wetenschap een reuzesprong vooruit, zal deze telescoop met mogelijk honderdduizenden metingen per jaar zwaartekrachtsgolven met ongekende precisie meten. Dat zal wetenschappers toestaan om de geheimen van het heelal verder te ontrafelen.
De Einsteintelescoop verlegt de wetenschappelijke en technische grenzen op het gebied van optica, trillingsisolatie, lasertechnologie, vacuümtechniek, metallurgie … en nog tientallen andere domeinen. Zowel bedrijven als kennisinstellingen kunnen zowel bijdragen aan als profiteren van deze technologische doorbraken. België, Nederland en Duitsland onderzoeken samen of ze dit baanbrekende instrument in het drielandenpunt kunnen realiseren.
Welke kansen biedt dit voor mijn onderneming?
De Einsteintelescoop heeft nog heel wat onderzoek en ontwikkeling nodig, zelfs lang voordat er met de bouw kan gestart worden. Voor bedrijven die hieraan willen bijdragen, biedt VLAIO ondersteuning via haar bedrijfsadviseurs. Die bekijkt samen met jou naar aansluiting bij de voorziene technologiedomeinen en naar mogelijke subsidie- of financieringsbronnen binnen Vlaanderen of Europa.
Welke technologieën kunnen bijdragen aan de Eintsteintelescoop?
De Einsteintelescoop biedt unieke kansen voor Vlaamse bedrijven die willen bijdragen aan baanbrekende innovatie. Een expertengroep heeft zeven technologiedomeinen geïdentificeerd waarop Vlaanderen prioritair inzet.
Prioritaire domeinen
- Baanbrekende computationele en data-gestuurde technologieën voor het real-time analyseren van enorme hoeveelheden complexe data.
- Digitale technologie en automatisering - Tijdens de constructie- en operationele fase van de Einsteintelescoop zullen digitale technologie en automatisering een belangrijke rol spelen voor een efficiënte en effectieve uitrol. Denk b.v. aan slimme en data-gestuurde constructie (BIM, digital twins, ...), automatisering van bouw- en assemblageprocessen, autonome inspectie en onderhoud, structurele health monitoring. Gezien de extreme omgeving van het instrument zullen er aanzienlijke uitdagingen moeten worden overwonnen, met grote kansen voor baanbrekende innovaties met toepasbaarheid in andere veeleisende sectoren.
- Optische systemen vormen het kloppende hart van de Einsteintelescoop. De uitzonderlijke eisen aan precisie, nauwkeurigheid, thermische stabiliteit en optische efficiëntie vragen om innovaties in zowel ontwerp als productietechnieken. Deze technologische doorbraken bieden niet alleen oplossingen voor de uitdagingen van de telescoop, maar creëren ook waardevolle kansen voor toepassingen in andere sectoren, zoals de ruimtevaart en de nanolithografie-industrie.
- Sensoren en elektronica - De Einsteintelescoop zal uiterst zwakke signalen van zwaartekrachtsgolven detecteren. Omgevingssignalen kunnen de metingen mogelijk verstoren. Daarom wordt een scala aan sensoren gebruikt om deze invloeden te meten. Dit omvat optische, seismische, inertiaal en omgevingssensoren. Informatie van deze sensoren wordt verzameld in een instrumentatienetwerk en vervolgens gebruikt in regelsystemen om actuatoren aan te sturen, bijvoorbeeld om trillingsdemping te realiseren.
- Toekomstbestendige bouw - De bouw, logistiek en inrichting van de uitgebreide ondergrondse infrastructuur van de detector vraagt om innovatieve en kostefficiënte oplossingen voor trillingvrije, circulaire en duurzame bouwinnovaties in ondergrondse infrastructuur.
- Trillingsdemping - Van belang voor de succesvolle werking van de Einsteintelescoop is het 'trillingsvrije' aspect van zowel het instrument als de infrastructuur (koelsysteem, cleanrooms, pompen, ...). Om aan de extreme eisen te voldoen, in het bijzonder bij lage frequenties, is het nodig om nieuwe oplossingen voor trillingsdemping te ontwikkelen, rekening houdend met maak- en schaalbaarheid.
- Vacuümtechnologie - Hoge vacuümkwaliteit, strenge materiaaleisen, geometrische stabiliteit en complexiteit van ondergrondse installatie en onderhoud.
Overige domeinen
Naast de prioritaire technologiedomeinen zijn er nog veel andere uitdagingen die bij de ontwikkeling en bouw van de Einsteintelescoop een rol spelen
- cleanroom technologie
- batterij technologie
- duurzaamheid
- energie
- geologie en hydrogeologie
- cryogenica
Hier wil ik aan meewerken. Wat nu?
Voor ieder technologiedomein worden gravitatiesessies georganiseerd, waar bedrijven en kennisinstellingen bijeengebracht worden voor matchmaking. Samen met VLAIO worden O&O-projecten opgezet waarin bedrijven en kennisinstellingen samenwerken aan innovatieve oplossingen die ook door vertaald kunnen worden naar andere toepassingen en markten. Bedrijven die mee investeren, positioneren zich aan het front van technologische ontwikkelingen, terwijl ze bijdragen aan een uniek wetenschappelijk project.
Zin om hier mee je schouders onder te zetten? Neem dan zeker contact op met Yves Ozog (yves.ozog@vlaio.be), bedrijfsadviseur en aanspreekpunt voor de Einsteintelescoop binnen VLAIO, of ontdek alle mogelijkheden via www.etforbusiness.be. Daar vind je meer info over de gravitatiesessies en de verschillende technologiedomeinen waarin je aan de slag kan.