Orsi Academy zet opleiding centraal in de opmars van robotchirurgie

Robotchirurgie

Robotchirurgie wordt vandaag ingezet bij onder meer prostaat- en nieroperaties, en vindt ook steeds meer toepassingen in andere disciplines zoals darmchirurgie, gynaecologische ingrepen, littekenbreuken en vermageringsoperaties. De technologie helpt chirurgen om preciezer en minder invasief te opereren.

Het resultaat hangt uiteindelijk af van de chirurg die ermee werkt. De technologie evolueert snel, en dat maakt opleiding cruciaal. "Je mag mij een Stradivarius geven, maar als ik geen viool kan spelen, zal het resultaat nog altijd niet goed zijn”, zegt Alex Mottrie, uroloog en oprichter van Orsi Academy.

Orsi Academy als internationale referentie 

In Melle, vlakbij Gent, groeide Orsi Academy uit tot een internationale referentie voor opleiding in robotchirurgie en andere innovatieve medische technieken. Chirurgen uit binnen- en buitenland komen er nieuwe ingrepen aanleren en trainen er om fouten te vermijden.

Mottrie behoort tot de pioniers van de robotchirurgie in Europa. Al in 2001 begon hij met robotgeassisteerde operaties. Toen bestonden er nauwelijks gestructureerde opleidingen. Chirurgen leerden vooral van elkaar, vaak verspreid over verschillende landen. Vanuit die ervaring groeide Orsi uit tot een gespecialiseerd opleidingscentrum.

Van robotchirurgie naar brede medische innovatie

Vandaag is Orsi veel meer dan een opleidingscentrum voor robotchirurgie. Ook specialisten uit onder meer cardiologie, orthopedie en gynaecologie trainen er met nieuwe chirurgische technologieën. 

De rode draad blijft dezelfde: innovatie pas naar de patiënt brengen als artsen er veilig en doordacht mee kunnen werken. "Chirurgie is een hoogtechnologische omgeving geworden", zegt Mottrie. "Je kan dat niet allemaal meer leren in een beperkte opleidingsperiode." 

Daarom ontwikkelde ORSI een eigen methodiek voor zowel jonge als ervaren artsen, waarbij naast techniek ook fouten en risico’s expliciet aan bod komen. "We leren niet alleen hoe je iets moet doen, maar ook hoe je het niet moet doen. Daardoor kan onze opleiding het aantal complicaties met ongeveer 50 procent verminderen", aldus Mottrie.

Hij pleit er dan ook voor dat technologiebedrijven de opleiding van gebruikers vaker uitbesteden aan gespecialiseerde centra zoals Orsi. Zo kunnen innovaties veiliger worden ingevoerd en sneller worden toegepast in de klinische praktijk. 

Voor patiënten vertaalt die evolutie zich in minder invasieve ingrepen. Dankzij robotchirurgie kunnen artsen vaker opereren via kleine openingen in plaats van grote insneden. Dat betekent minder bloedverlies, minder complicaties en sneller herstel. Bij prostaatoperaties bijvoorbeeld kan een grotere precisie helpen om neveneffecten zoals incontinentie of erectiestoornissen te beperken.

Opleiding als hefboom voor groei

Chirurgie evolueert vandaag sneller dan ooit. Mottrie: "Wat we de komende tien jaar zullen zien, is wellicht meer innovatie dan in de voorbije honderd jaar."

Om die evolutie mogelijk te maken, kon Orsi met steun van VLAIO en het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) zowel het eerste gebouw renoveren als de huidige campus inrichten en verder uitbreiden. Tegen begin 2027 zal de capaciteit bijna verdubbeld zijn.

Die investeringen zijn essentieel, zegt Mottrie. "Alles wat in bakstenen zit, kan je niet gebruiken om te ondernemen. Zonder die steun hadden we deze infrastructuur niet kunnen bouwen."

Van opleidingscentrum naar innovatiehub

De Vlaamse steun hielp niet alleen bij de uitbouw van de campus, maar ook bij innovatieprojecten. Orsi evolueerde de voorbije jaren van een opleidingscentrum naar een omgeving waar ook nieuwe toepassingen worden ontwikkeld, getest en gevalideerd. 

Een voorbeeld is Mantyx, een spin-off rond artificiële intelligentie in de operatiekamer, samen met Dr. Pieter De Backer en Piet De Windt. Pieter De Backer bouwde samen met Orsi en met VLAIO-steun het onderzoek uit dat aan de basis ligt van Mantyx. Eerst tijdens zijn doctoraat via een Baekelandmandaat en nadien als postdoc met een innovatiemandaat. Deze mandaten ondersteunen onderzoek in nauwe samenwerking tussen kennisinstellingen en bedrijven.

In de toekomst kunnen AI-systemen chirurgen tijdens operaties ondersteunen met patiëntgegevens, richtlijnen en 3D-beelden via spraakbesturing. Ook het detecteren van mogelijke risico’s of fouten maakt deel uit van die ontwikkelingen. Deze toepassingen worden vandaag al in een proefopstelling getest.

Telechirurgie is een volgende stap. Orsi behoort tot de eerste centra in Europa die dit ontwikkelen en wil uitgroeien tot een hub, samen met Shanghai en Orlando. Zo kan expertise op afstand worden ingezet tijdens complexe ingrepen.

“We staan nog maar aan het begin van die evolutie, waarin robots vaker worden ingezet en artificiële intelligentie een grotere ondersteunende rol zal spelen”, zegt Mottrie. Dat maakt opleiding en kennisopbouw belangrijker dan ooit.