Circulaire economie. Wat kan je als lokaal bestuur doen?
Een circulaire economie is een economisch systeem dat gericht is op het elimineren van afval onder andere door hergebruik van grondstoffen en het repareren van producten. Bestaande materialen en producten worden zo lang mogelijk gedeeld, verhuurd, hergebruikt, hersteld, opgeknapt en gerecycleerd. Dit in tegenstelling tot het traditionele, lineaire economische weggooimodel. De circulaire economie gaat uit van gesloten materiaalkringlopen en vraagt om een systeemverandering. Het milieu en het klimaat varen er wel bij en als maatschappij word je minder afhankelijk van verre, in te voeren eindige buitenlandse grondstoffen.
Ongeveer 60 procent van de Vlaamse steden en gemeenten zet vandaag reeds actief in op de circulaire economie. Vanuit verschillende hoeken wordt ondersteuning geboden in deze transitie
Vlaanderen Circulair
Vlaanderen Circulair is dé autoriteit en de inspirator voor de circulaire economie in Vlaanderen. Het voorziet in samenwerkingsverbanden tussen overheden, bedrijven, het middenveld en kennisinstellingen.
Via Lokaal Circulair worden steden en gemeenten ondersteund om circulaire projecten op te zetten via het geheel van stedelijke functies, diensten en plekken in samenwerking met burgers, bedrijven en kennisinstellingen. In hun publicatie ‘Handvaten voor visie, strategie en actie’ ontdek je welke rol je als lokaal bestuur kan spelen. De gids bevat tips, ervaringen en inzichten die in de voorbije jaren werden verworven.
VVSG
VVSG werkt actief samen met Vlaanderen Circulair op dit thema. VVSG ondersteunt je bij een gemeentelijke circulaire meerjarenplanning en maakt je wegwijs in de circulaire economie. Deze 6 beleidsdomeinen met elk hun wettelijk overkoepelend kader vallen hieronder:
- Afvalbeleid, Lokaal Materialenplan 2023-2030
- Klimaatbeleid, De Europese Green Deal, Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP) 2021-2030 en gemeentelijke klimaatactieplan SECAP (Sustainable Energy and Climate Plan).
- Waterbeheer, Platform Circulair Water, Vlaamse Blue Deal en lokale hemelwater en droogte plannen.
- Ruimte en mobiliteit deze twee verschillende beleidsdomeinen worden best samen bekeken. Lokaal Energie en Klimaatpact
- Aankoopbeleid, richtlijnen duurzame overheidsopdrachten, Green Deal circulair aankopen
- Bedrijventerreinen circulair inrichten, nog geen overkoepelend kader
Het verminderen van grondstoffen in onze economische systemen -voedsel, gebouwde omgeving, mobiliteit, energie- is de beste en enige manier om de SDG’s, de klimaatdoelen en uiteindelijk een rechtvaardige en leefbare planeet voor iedereen te bereiken.
VLAIO en circulaire economie
Heeft een ondernemer uit je gemeente een circulair idee, dan kan hij/zij beroep doen op advies en begeleiding van de VLAIO bedrijfsadviseurs of experten uit het VLAIO Netwerk. Met een concreet plan kan hij/zij nagaan welke financiële steunmaatregelen VLAIO en haar partners aanbieden voor circulaire economieprojecten.
Het aanbod van VLAIO bevat gerichte steuninstrumenten. De voorbije jaren ondersteunden we onder andere Living labs circulaire economie. Living Labs zetten in op het initiëren van transformaties binnen een waardeketen en een ecosysteem, om impact te creëren bij een brede groep actoren. Daarbij krijgen partnerschappen de ruimte en ondersteuning om nieuwe systeemoplossingen uit te werken en uit te testen. VLAIO steunde verschillende Living Labs met betrokken lokale besturen die leiden tot het minder verbruik van grondstoffen, hergebruik van materialen of herbestemming van onderdelen:
- Living Lab Circulair Textiel – stad Hasselt
- Living Lab Transformaker – Genk en Mechelen
- Living Labs Hybride Wonen en Impac³t – Gent
- Living Lab Circulaire Sloopteams - Mechelen
- Living Lab Impac³t - Brugge