Living Lab Circulair Textiel > resultaten
Samenvatting
Living lab Circulair Textiel streeft naar het maximaal sluiten van de textielkringloop. Textiel zo lang mogelijk in circulatie houden, doorbreekt de heersende take-make-waste trend in de lineaire textielketen.
De uitdaging
De productie van textiel is nog steeds belastend voor het milieu: voor de grondstoffen zijn duizenden liters water nodig, verven gebeurt met ongezonde chemicaliën en stoffen verdwijnen aan het einde van hun levensduur op de afvalberg. Bovendien is fast-fashion erg populair, waardoor de levenscyclus van textiel nog meer ingekort wordt. De verschillende fases die textiel doorloopt zijn soms verspreid over de hele wereld.
Leerlessen en resultaten
Doelstellingen
Living Lab Circulair Textiel Hasselt (2022–2025) had als doel de lokale textielkringloop te sluiten en burgers bewust te maken van duurzamer kledinggebruik. In samenwerking met Stad Hasselt, Limburg.net, Avansa Limburg, Kringwinkel Okazi en Studio AMA werd ingezet op gedragsverandering, sensibilisering en normalisering van circulair textielgebruik.
- Burgers inspireren om kleding langer in omloop te houden via herstel, hergebruik, ruil of verantwoorde afdanking.
- Werken vanuit bestaande lokale netwerken met een bottom-up aanpak.
- Circulariteit benaderen als sociaal en cultureel proces: versterken wat leeft en verbindingen leggen.
Belangrijkste leerlessen
- Ervaringsgerichte bewustwording beklijft beter. Zintuiglijke en emotionele formats zoals de performance Welcome to the Sweatshop, de installatie Dankbaar Afdanken en workshops rond kledingherinneringen maken circulariteit tastbaar.
- Herstel creëert sociale waarde: eenvoudige handelingen zoals een knoop aannaaien roepen trots, eigenaarschap en verbondenheid op.
- Lokale samenwerking is cruciaal: door voort te bouwen op bestaande initiatieven ontstond een ecosysteem van verbonden acties.
Realisaties
Herstelcirkel bij Kringwinkel Okazi: Kleding met kleine defecten komt in de “één-fout-collectie” terecht. Bezoekers herstellen deze stukken in de Herstelhoek, begeleid door vrijwilligers. Dit is een praktische én symbolische plek waar textiel en vaardigheden opnieuw waarde krijgen.
Workshops herstel en hergebruik: Er werden diverse herstel- en upcyclingworkshops ontwikkeld en gerealiseerd. Deze werden onder andere ingezet om International repairday en Fashion Revolution Week te omkaderen.
- Sashiko-workshop: Japanse borduurtechniek op versleten kleding.
- Open atelier: herstellen zonder naaimachine.
- Textielworkshop door Oekraïense gemeenschap: stoffen tassen versieren.
- Workshop: Kleding herstellen zonder naaimachine
- Tassen maken van afgedankte vlaggen
- Leren naaien voor kinderen
Popup kledingverkoopmomenten
- Iedereen Feestelijk: circulaire feestkledij voor sociale inclusie
- Verkoop en inzameling in woonzorgcentra en bij studenten UCLL, PXL en UHasselt
Crèche+: Onderzocht lokale productie met textielresten uit Okazi. Prototypes voor slabbetjes en lakens tonen het potentieel van een circulaire keten tussen sortering, sociale economie en publieke voorzieningen. Dit vormt de basis voor een haalbaarheidsstudie.
Artistieke en educatieve interventies
- Welcome to the Sweatshop: theater over fast fashion
- Dankbaar Afdanken: interactieve flowchart voor circulaire keuzes
- Workshops over duurzaam garderobebeheer en het maken van een Pride-outfit
Herstel stimuleren op diverse locaties
- In woonzorgcentra herstellen senioren kleding voor Okazi en kwetsbare doelgroepen in de buurt.
- In de Herstelhoek van Okazi kunnen bezoekers zelf herstellen, met hulp van vrijwilligers
- In Ter Hilst herstellen dames kleding voor buurtbewoners
- In de textielleerplek wisselen Repair Café-herstellers kennis uit
- Voor de repaircafé’s werd een wachtdoos ontwikkeld: een brochure met tips, een handleiding voor het uitvoeren van kleine herstellingen en basisherstelmateriaal maken wachtende mensen bij het repaircafé meer zelfredzaam.
Sensibiliseringscampagne door Limburg.net: Een breed communicatiepakket met beelden, video’s, sociale media-acties en workshops in 13 gemeenten, verspreid over Limburg en Diest. Activaties zoals de waslijn met boodschappen en publicaties in Het Schoonste Magazine en De Groene Zondag bereikten een breed publiek. De campagne focuste op een paradigmashift: van recycleren naar “Refuse & Rethink”.
Samenwerking doet groeien
- Samenwerking met de Clothingloop deed de Hasseltse loop groeien tot de tweede grootste van Vlaanderen.
- Samenwerking met de repaircafé’s deed het aantal textielherstellingen met 54% stijgen.
- Bezoeken aan het sorteercentrum van Okazi zorgden voor meer waardering en begrip voor de werking van tweedehandswinkels.
Onderzoek en impact: Een burgerenquête met Fontys Hogeschool bracht inzichten in kledinggebruik en drempels voor circulaire keuzes voor de Hasselaren. De combinatie van educatie, kunst en sociale actie leidde tot een merkbare gedragsverandering: meer interesse in reparatie, hergebruik en tweedehands. Een greep uit de cijfers: Het aantal textielherstellingen bij de repaircafé’s steeg met 54%, het aantal bezoekers van de popup kledingverkoop in de Banneuxwijk steeg met 122%, de verkoop van tweedehandskleding bij Okazi steeg met 6%
Toekomst
De methodieken en resultaten worden gedeeld via Stad Hasselt en zijn inzetbaar voor andere steden, kringwinkels en lokale besturen. Het Living Lab toont aan dat duurzaamheid pas duurzaam is als ze sociaal, lokaal en cultureel verankerd is.
Meer informatie
Blijvende info gaat verzameld worden op volgende locaties:
