Welke beschermingsopties zijn er?

Er bestaan tal van beschermingsmogelijkheden. We zetten ze hierna op een rijtje zodat je door het bos de bomen blijft zien. 

i-DEPOT

Je hebt een fantastisch idee? Om aan te tonen dat je op een bepaalde datum al bezig was met dat idee, is een bewijs van datum aangewezen. Die datum vastleggen is mogelijk via het zogenaamde ‘i-DEPOT’ van het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom. Dit is echter geen rechtstitel maar enkel een bewijsmiddel! Er zijn ook nog andere mogelijkheden om deze datum vast te leggen zoals via de notaris, via de gerechtsdeurwaarder, …

Geheimhouding

Geheimhouding is een bijzondere manier om je uitvinding te beschermen. Het meest bekende voorbeeld hiervan is ongetwijfeld het recept van Coca-Cola. In veel gevallen is geheimhouding de meest aangewezen en goedkoopste manier om namaak van je product tegen te gaan. Het is een strategie die vooral nuttig is wanneer de opbouw of productiewijze van je product moeilijk te ontdekken is. De kosten van deze vorm van bescherming liggen vooral in het opzetten van de nodige controlemechanismen: het opnemen van een niet-concurrentiebeding in je contracten, werken met geheimhoudingscontracten…

Handelsnaam

Onder haar handelsnaam is een onderneming actief bezig en gekend in de markt. Het recht op een handelsnaam ontstaat als je de eerste bent die de naam publiek gebruikt als handelsnaam voor je onderneming. Het is verstandig om de handelsnaam via een ondernemingsloket te laten registreren bij de Kruispuntbank. Het recht op een handelsnaam is beperkt tot het geografisch gebied waarin je je producten of diensten verhandelt. Het is verboden om een handelsnaam te voeren die de naam van een merk van een ander bedrijf bevat of daar sterk op lijkt.

Auteursrecht

Oorspronkelijk bedoeld als bescherming voor literatuur en kunstwerken, is de bescherming van auteursrecht sterk verruimd, in die mate dat het auteursrecht van toepassing is op alle originele producten waarin men de schepping van een welbepaalde persoon kan zien. Auteursrecht kan dan ook niet alleen literatuur, muziek en software(*), maar ook alledaagse voorwerpen (bril, motief tapijt…) beschermen. Het auteursrecht verschaft de auteurs enkele exclusieve rechten met betrekking tot hun werk. Daaruit volgt dat je doorgaans de voorafgaande toestemming van de eigenaar van het auteursrecht nodig hebt als je zijn werk wilt gebruiken. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer je foto's of muziek op een website plaatst.
(*) Voor softwarebescherming werden ook beperkte mogelijkheden gecreëerd binnen de octrooiwetgeving.

Merk

Als merken worden beschouwd de benamingen, tekeningen, afdrukken, stempels, letters, cijfers, vormen van producten of van verpakkingen en alle andere voor grafische weergave vatbare tekens die dienen om de producten en diensten van een bepaalde onderneming te onderscheiden. Een merk is een rechtstitel die aan de titularis ervan een tijdelijke exclusiviteit verleent voor een welbepaald grondgebied voor waren en diensten waarvoor het merk is ingeschreven. Voorbeelden zijn legio: de vorm van de Coca-Colafles, de naam Nike, het logo van Mercedes… Opgelet, niet alle tekens kunnen als merk geregistreerd worden, er zijn immers wettelijke beperkingen.

Domeinnamen

Een domeinnaam is de unieke aanduiding voor een internetadres. Je kan domeinnamen registreren via registratieagenten. Deze agenten kunnen automatisch domeinnamen registreren en de gegevens aanpassen van de domeinnamen die via hen geregistreerd werden. Een lijst met geregistreerde agenten voor België is terug te vinden op www.dnsbelgium.be.

Tekening of model

Met een tekening of een model bescherm je het uiterlijk van een product. Onder het uiterlijk van een product verstaan we onder meer: de kenmerken van lijnen, omtrekken, kleuren, vorm, textuur of materialen van het product zelf of van zijn versiering. Een tekening of model is een rechtstitel die aan de titularis ervan een tijdelijke exclusiviteit verleent voor de exploitatie op een welbepaald grondgebied. Tekeningen omvatten alle tweedimensionale vormen zoals dessins en patronen op stoffen en papier. Onder modellen vallen de driedimensionale vormen van gebruiksvoorwerpen of delen ervan. Enkele voorbeelden: het model van een auto, de vorm van een koffiekan, het decoratief motief van een handschoen, …

Octrooi

Een octrooi (ook wel patent genoemd) is een exclusief recht op een uitvinding waarmee je een ander kunt verbieden de uitvinding commercieel toe te passen in een bepaald rechtsgebied, gedurende een bepaalde periode. In het algemeen kan er worden gesteld dat een uitvinding een technische oplossing is voor een bepaald probleem. Het kan gaan om een product of een procédé of een specifieke toepassing. Een uitvinding is octrooieerbaar indien zij nieuw, industrieel toepasbaar en het resultaat van uitvinderswerkzaamheid is. Zo bestaan er octrooien op opvouwfietsen, bouwmaterialen…

Voor softwarebescherming werden ook beperkte mogelijkheden gecreëerd binnen de octrooiwetgeving.

Een verkennende octrooisearch is interessant als  inspiratie-en informatiebron of om de ‘state of the art’ na te gaan. Dit kan via de gratis toegankelijke Espacenet of via andere gratis of betalende databanken. Dit onderzoek kan je zelf doen, via een octrooigemachtigde of de FOD economie, Dienst Intellectuele Eigendom (Nico Deconinck: 02 277 82 02; nico.deconinck@economie.fgov.be). Kostprijs is ± € 150 (FOD Economie).

  • Freedom to operate: met welke octrooien moet je rekening houden bij het ontwikkelen en commercialiseren van uw concept
  • Octrooieerbaarheidsanalyse: in welke mate wordt voldaan aan de octrooivoorwaarden om zelf een octrooi te nemen?

Deze onderzoeken kan je zelf doen, maar werken via een erkend octrooigemachtigde wordt aanbevolen.