De Vlaamse Regering maakt werk van een grootschalige steunoproep voor industriële CCS-projecten (Carbon Capture and Storage). Met een indicatief budget van 1 miljard euro wil VLAIO bedrijven in de basisindustrie ondersteunen bij investeringen die de CO₂-uitstoot structureel kunnen verminderen. 

Om de oproep af te stemmen op de noden en mogelijkheden van de sector, organiseert VLAIO van 5 oktober tot en met 4 november 2026 een publieke bevraging. Bedrijven kunnen zo mee vorm geven aan de inhoud, voorwaarden en selectieprocedure van de toekomstige steunoproep. 

Op 15 oktober organiseert VLAIO bovendien een digitale infosessie over de bevraging, waarin de aanpak en mogelijkheden tot deelname worden toegelicht.

Publieke bevraging CCS-steunoproep  

Als rechtstreeks antwoord op de alarmkreet uit de industrie kondigde de Vlaamse Regering dit voorjaar aan 2 miljard euro uit te trekken om concrete steun te geven aan bedrijven die zwaar onder druk staan door hoge energiekosten, Europese klimaatverplichtingen en internationale concurrentie.  

De Vlaamse Regering geeft VLAIO de opdracht een éénmalige oproep te organiseren naar grootschalige CCS (Carbon Capture and Storage)-projecten in de basisindustrie, met een indicatief budget van 1 miljard euro en volgens het concept ‘Contracts for Difference’.

Om deze oproep goed af te stemmen op de noden en verwachtingen van de sector, organiseert VLAIO een publieke bevraging om de inhoud en voorwaarden van de oproep te kunnen vormgeven op maat van de doelgroep. VLAIO zal de resultaten ook gebruiken om de aanmelding van de oproep bij de Europese Commissie kwalitatief te onderbouwen, volgens de CEEAG-richtlijnen (Richtsnoeren staatsteun ten behoeve van klimaat, milieubescherming en energie 2022, EU Publicatieblad c 80/1 van 18 februari 2022)

De bevraging loopt van 5 oktober tot en met 4 november 2026 en staat open voor alle Vlaamse bedrijven. Het marktgesprek biedt de markt de mogelijkheid om bij te dragen aan de overwegingen van VLAIO bij de voorbereiding van de steunoproep. Deze bevraging geldt eveneens als publieke consultatie zoals voorzien in punt 99 van de CEEAG.

Bedrijven met een jaarlijkse uitstoot van minstens 50.000 ton CO2-emissies worden via een mailing op de hoogte gebracht dat de bevraging is opengesteld.  

CCS-steunoproep  

De oproep is gericht op grootschalige, structurele, industriële projecten in de basisindustrie met een hoge absolute en directe CO₂-impact, waarvoor investeringsbeslissingen niet vanzelf tot stand komen in de huidige economische context. Er zal nagegaan worden of de projectvoorstellen een voldoende hoge maturiteit bereikt hebben. De oproep zal ten vroegste in het tweede kwartaal van 2027 gelanceerd worden.

De oproep wordt vormgegeven op basis van de CEEAG-richtlijnen en zal vooraf aangemeld en goedgekeurd moeten worden door de Europese Commissie.

Oproep in twee fasen

VLAIO wil een aanpak uitwerken waarbij de kans op slagen voor de effectieve opstart van de CCS-waardeketen zo groot mogelijk is. Om een afvoerroute te kunnen opstarten moeten de af te voeren volumes CO₂ in voldoende mate beschikbaar zijn. Daarom hebben we de ambitie projecten toe te laten tot de effectieve biedprocedure, die gezamenlijk met voldoende hoge volumes een afvoerroute kunnen doen opstarten. Dit moet blijken uit de eerste fase van indiening.  

De oproep zal dus in twee fasen verlopen. Alle geïnteresseerde bedrijven, die aan de toelatingscriteria voldoen, krijgen de kans om een onderbouwd projectvoorstel in te dienen met een initieel bod (in euro per ton vermeden CO₂-uitstoot) en krijgen op deze wijze toegang tot de onderhandelingsfase.

VLAIO zal via vooraf vastgelegde objectieve criteria nagaan welke projecten toegang krijgen tot de tweede fase, de eigenlijke biedprocedure, waarin de bedrijven een finaal bod kunnen uitbrengen. Voor de selectie van de projecten, die toegang krijgen tot de eigenlijke biedprocedure zal VLAIO onder andere volgende informatie aanwenden:  

• de maturiteit van het projectvoorstel;  
• het tijdsinterval waarin men het project wil opstarten;
• de gekozen afvoerroute.  

Onder meer op basis van deze publieke bevraging zal een objectieve selectieprocedure worden opgesteld.

Projectvoorstellen, die niet aan de criteria voldoen om toegang te krijgen tot het biedproces krijgen de kans om hun projectvoorstel en hun bod in onderhandeling met VLAIO te herwerken.

VLAIO zal aan de projecten die met het meest gunstige bod uit de concurrerende biedprocedure komen een CCfD (Carbon Contracts for Difference) contract aanbieden. De CCfD contracten zullen dubbelzijdig zijn, dat houdt in dat de subsidies aan de bedrijven, ten gevolge van wijzigingen in de ETS CO₂-prijs kunnen aangepast worden en in het geval van (zeer) hoge ETS CO₂-prijzen is het mogelijk dat de bedrijven op jaarbasis een som dienen terug te betalen aan de overheid.

Met deze aanpak wil VLAIO de kans op slagen voor de effectieve opstart van de CCS-waardeketen maximaliseren door de CO₂-volumes van de gesteunde projecten zoveel mogelijk te concentreren via een beperkt aantal afvoerroutes. Om een afvoerroute te kunnen opstarten moeten immers voldoende volumes CO₂ beschikbaar zijn.