Planning en realisaties
Programmanota 2026-2030
Op advies van het permanent overlegorgaan gaat het transitieprogramma in de tweede programmaperiode (2026-2030) aan de slag met onderstaande acties:
-
1Op vlak van beleidsaansturing en regelgeving
- Het monitoren van de voortgang van de industriële transitie
- Het proactief identificeren van de Vlaamse industriële belangen in EU-initiatieven
- Bestuderen van marktstimulatie van low-carbonproducten onder meer door middel van criteria in publieke aanbestedingen
- Het verkennen van een programmatorische clusteraanpak voor de opvolging en coördinatie van bedrijfsoverstijgende projecten
- Een studie uitvoeren naar het technisch-economisch potentieel van de grootschalige inzet van (duurzame) biomassa in Vlaanderen
- Het opvolgen en bijsturen van beleidsmaatregelen om circulaire productieprocessen te ondersteunen
-
2Op vlak van de financiering van de transitie
- Het monitoren van de voortgang van de industriële transitie
- Het proactief identificeren van de Vlaamse industriële belangen in EU-initiatieven
- Bestuderen van marktstimulatie van low-carbonproducten onder meer door middel van criteria in publieke aanbestedingen
- Het verkennen van een programmatorische clusteraanpak voor de opvolging en coördinatie van bedrijfsoverstijgende projecten
- Een studie uitvoeren naar het technisch-economisch potentieel van de grootschalige inzet van (duurzame) biomassa in Vlaanderen
- Het opvolgen en bijsturen van beleidsmaatregelen om circulaire productieprocessen te ondersteunen
-
3Op vlak van de financiering van de transitie
- Het ontwikkelen van een mechanisme voor het vermijden (spreiden) van een ‘first movers’ malus bij infrastructuurinvesteringen
- Het evalueren en bijsturen van het ‘Contracts for difference’ instrument met het oog op een eventuele opschaling
- Het onderzoeken van de mogelijkheden voor publiek-private samenwerking voor de financiering van klimaat, energie- en decarbonisatieprojecten
-
4Op vlak van infrastructuur en beschikbaarheid van betaalbare energie
- Het voortzetten van het werk rond het proactief voorzien van voldoende ruimte voor leidingentracés.
- Het uitwerken van een instrument voor de projectie van energievraag, -aanbod en infrastructuur
- Het organiseren van een participatief traject om de infrastructuurbehoeften te bepalen (systeemaanpak)
- Het opmaken van een roadmap voor de logistieke keten van de toekomst
- Het bijdragen aan de discussies rond betaalbare en beschikbare energie (vanuit de Vlaamse bevoegdheden)
-
5Op vlak van innovatie
- Het uitwerken van adviezen voor het versnellen (bijsturen) van het Moonshotprogramma met het oog op valorisatie
- Het uitwerken van een programma om de Valley of Death voor innovatie te overbruggen
- Het ondersteunen van participatie in EU-onderzoeksprogramma’s en EU-steunmechanismen
- Het ondersteunen van onderzoeksinstellingen en bedrijven in het opschalen van innovatie
Realisaties 2026
Het evalueren en bijsturen van het ‘Contracts for difference’ instrument met het oog op een eventuele opschaling
Het permanent overlegorgaan heeft in het voorjaar van 2026 een beleidsadvies opgemaakt over de richtlijnen en criteria voor het vormgeven van mogelijke toekomstige transitie-instrumenten.
Het beleidsadvies werd opgemaakt met input vanuit de uitgevoerde benchmarkstudie (IDEA Consult, augustus 2025) en na een evaluatie van de pilootoproep ‘Transitiecontracten Klimaatsprong’ (VLAIO, januari 2026) waarvan de oproepperiode in 2025 plaatsvond. Het advies kwam tot stand op voorstel van de werkgroep transitie-instrument en na feedback van de klankbordgroep.
Advies formuleren om proactief voldoende ruimte te voorzien voor leidingcorridors
Voortbouwend op voorbereidend werk tijdens de periode van programmanota 2023-2025, werkte het permanent overlegorgaan een beleidsadvies uit over leidingcorridors op voorstel van de projectgroep infrastructuur en met input vanuit de klankbordgroep.
Om invulling te geven aan de doelstelling ‘Zet de (collectieve) infrastructuurbehoeften om in een werkbaar plan voor de toekomst’ stelt het beleidsadvies een actieplan op korte en lange termijn voor om leidingcorridors planologisch te kunnen verankeren.
Lancering programmanota 2026-2030
Om het transitieprogramma bekend te maken en het draagvlak te verhogen, organiseerde VLAIO op 3 februari 2026 een event waarbij de programmanota 2026-2030 werd gelanceerd. Lees het verslag:
Herbekijk de video’s die getoond werden tijdens de lancering van de programmanota:
- Alpro voerde inspirerende elektrificatieprojecten voor proceswarmte uit - bekijk de video;
- TotalEnergies produceert via coprocessing duurzame vliegtuigbrandstof (SAF) uit biogrondstoffen - bekijk de video;
- Plastics2Chemicals breekt moeilijk te recycleren plastics zoals polystyreen en polyolefinen af tot hoogwaardige basischemicaliën zoals styreen en nafta, geschikt voor nieuwe toepassingen in de voedings- en farma-sector - bekijk de video;
- Steelanol zet restgassen uit de hoogoven van ArcelorMittal om in bio-ethanol via een innovatief gasfermentatieproces - bekijk de video;
- TripleW zet voedselafval om in melkzuur als circulaire grondstof voor bioplastics en andere toepassingen - bekijk de video;
- D-CRBN zet CO₂ om in CO via plasmatechnologie, waardoor industriële uitstoot wordt gerecycleerd tot een herbruikbare grondstof - bekijk de video.
Programmanota 2023-2025
In de eerste programmaperiode (2023-2025) focuste Klimaatsprong voor de industrie voornamelijk op het opzetten van een participatieve governancestructuur van het transitieprogramma. Een klankbordgroep en drie werkgroepen (transitie-instrument, innovatie en infrastructuur) werden opgericht om invulling te geven aan het programma. Relevante stakeholders uit de industriesector, het energielandschap, het middelveld, de kennisinstellingen en overheden werden betrokken. Per orgaan werden doelstellingen en acties bepaald in de programmanota 2022-2025.