Steun voor werknemers en zelfstandigen met een arbeidsbeperking

Individueel maatwerk voor werkgevers

Als werkgever kan je van het Departement WEWIS tot maximum vijf jaar een financiële compensatie krijgen voor je werknemers met een door de VDAB erkende arbeidsbeperking. De steun compenseert de extra kosten of de mogelijk lagere productiviteit van je werknemer. Individueel maatwerk vervangt de Vlaamse Ondersteuningspremie voor werknemers die op 30 juni 2023 is stopgezet. 

Je kan individueel maatwerk aanvragen als:

• onderneming uit de privésector (zoals bv, nv, vzw, uitzendkantoor);
• zelfstandige in hoofd- of bijberoep met personeel;
• houder van een persoonlijk assistentiebudget (PAB) die iemand tewerkstelt;
• werkgever die in het buitenland gevestigd is, op voorwaarde dat de werknemer in Vlaanderen woont;
• school of lokaal bestuur.

Ondernemingen in moeilijkheden of andere overheden komen niet in aanmerking.

Je kan twee premies krijgen in het kader van individueel maatwerk:

• een loonpremie:
  • berekend als percentage van het loon;
  • voor mogelijke extra kosten of lagere productiviteit die de arbeidsbeperking met zich mee kan brengen;
  • het bedrag neemt af over een periode van vijf jaar.
• een begeleidingspremie:
  • forfaitaire vergoeding;
  • voor begeleiding op de werkvloer;
  • met een hogere tussenkomst tijdens het eerste jaar.

Beide premies zijn combineerbaar. 

VDAB erkent de arbeidsbeperking en stelt de behoefte aan individueel maatwerk vast. Je hebt recht op een loonpremie of een loonpremie én een begeleidingspremie. Als VDAB een behoefte aan een loonpremie en begeleiding op de werkvloer heeft vastgesteld, kan je als werkgever enkel beide aanvragen.

Meer informatie over bijvoorbeeld de compensatieberekeningen kan je raadplegen op Individueel maatwerk > Individueel maatwerk voor werkgevers.

Overgangsmaatregelen

Heb je nog een werknemer in dienst voor wie je de VOP ontvangt? Dan blijf je de premie verder ontvangen tot het einde van de toegekende periode. De datum kan je nakijken in het WSE-loket van het Departement WEWIS. Hier vind je meer informatie over de overgangsmaatregelen. 

Individueel maatwerk voor zelfstandigen

Ben je een zelfstandige in hoofd- of in bijberoep en heb je een erkende blijvende of tijdelijke arbeidsbeperking? Dan kan je een beroep doen op Individueel maatwerk voor zelfstandigen met een arbeidsbeperking. Deze premie vervangt de Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP) voor zelfstandigen.

VDAB kan een vergoeding toekennen aan je werknemer als er aanpassingen moeten gebeuren op vlak van arbeidsgereedschap of kledij. Je werknemer wordt eigenaar van dit materiaal zodat zij/hij het tijdens zijn loopbaan kan blijven gebruiken. Bijvoorbeeld: een brailleleesregel, groot computerscherm, orthopedische veiligheidsschoenen, een op maat gemaakte bureaustoel, signalisatie...

VDAB kan een vergoeding toekennen aan jou als werkgever als er aanpassingen moeten gebeuren aan de werkplek van je werknemer. Dit is alles in de onderneming dat niet verplaatst kan worden. Bijvoorbeeld een lichtsignaal op een machine met geluidsignalen, een hellend vlak, aangepast sanitair, een traplift...

Wanneer je een aangepast model van materiaal aankoopt dat je al hebt in je onderneming, dan betaalt VDAB het verschil terug tussen het aangepaste model en het standaardmodel. Als je bijvoorbeeld een gewone deur automatisch laat openen, betalen we de kost van de automatisatie terug en niet de kost van de deur. 

Meer informatie vind je op de pagina Tussenkomst arbeidsgereedschap, -kledij en werkplekaanpassing.

Ook als zelfstandige met een gezondheidsprobleem of beperking kan je hiervan gebruik maken. Meer informatie raadpleeg je op Vraag als zelfstandige de tussenkomst aan.

De angst om financiële ondersteuning te verliezen, schrikt langdurig werkloze mensen met een handicap vaak af om deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Om die drempel weg te nemen, is er voor wie aan de slag gaat na minstens twee jaar inactiviteit, gedurende twee jaar een hogere vrijstelling op de arbeidsinkomsten bij de berekening van de 'inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT)'. 

Je kan deze vrijstelling krijgen als werknemer (privé en publieke sector) en als zelfstandige met een handicap. Het gaat om deze bedragen:

• 100 % voor de schijf van € 0 tot € 27.060,23;
• 50 % voor de schijf van € 27.060,23 tot € 32.472,26;
• 25 % voor de schijf van € 32.472,26 tot € 37.884,31,90.

Voor wie geen twee jaar inactief is geweest, blijven de gewone vrijstellingen voor arbeidsinkomsten bij de berekening van een IVT onveranderd:

• 50 % vrijstelling voor de schijf van € 0 tot € 6.307,23;
• 25 % vrijstelling voor de schijf van € 6.307,23 tot € 9.460,84. 

Deze tegemoetkoming wordt uitgekeerd door de DG Personen met een handicap (DG HAN, FOD Sociale Zekerheid). Ben je een zelfstandige? Verwittig dan best deze dienst binnen de drie maand na het opstarten van je activiteit.

Meer informatie vind je op de website van het DG Personen met een handicap.

Wie doof of slechthorend is, kan elk jaar een aantal uur gratis beroep doen op een tolk Vlaamse gebarentaal, schrijftolk of orale tolk ter ondersteuning.

Je kan hierop een beroep doen als werknemer, jobstudent, zelfstandige in hoofd- of bijberoep en als er bepaalde opleidingen worden gevolgd. 

Ben je werknemer of zelfstandige in hoofd- of bijberoep dan heb je recht op ondersteuning gedurende 10% van je werktijd. Dit kan nog worden uitgebreid tot maximaal 20%.

Meer informatie vind je op de website van VDAB Gratis tolk voor doven of slechthorenden.

Je kan ook beroep doen op een gratis afstandstolk. Hiervoor hoef je niets aan te vragen.

Als een werknemer door een gezondheidsprobleem of arbeidsbeperking een begeleider of aangepast vervoer nodig heeft om naar het werk te gaan dan kan je werknemer een tegemoetkoming vragen aan VDAB.

Dit kan aangevraagd worden als werknemer, jobstudent, zelfstandige in hoofd- of bijberoep en als er bepaalde opleidingen of stages worden gevolgd. 

Meer informatie raadpleeg je op Terugbetaling vervoerkosten.

VDAB biedt op drie manieren begeleiding aan je personeel met een beperking of met een gezondheidsprobleem:

• Loopbaanbegeleiding: De loopbaanbegeleider ondersteunt je medewerker via een aantal gesprekken bij het maken van een loopbaankeuze of een loopbaanbeslissing. Een loopbaancheque kost € 90 en is goed voor vier uur begeleiding.
• Gespecialiseerde jobcoaching: Je medewerker kan gedurende een jaar gratis ondersteuning krijgen op de werkvloer door een jobcoach. De Jobcoach helpt hem om te functioneren binnen het team, toont de collega's hoe ze je medewerker het best kunnen ondersteunen en stelt aanpassingen voor aan de werkplek.
• Re-integratietraject: Is je medewerker minstens drie maanden onafgebroken afwezig dan kan je als werkgever aan de arbeidsarts vragen om een re-integratietraject op te starten. Oordeelt de arbeidsarts dat terugkeren naar de vroegere functie niet mogelijk is, dan moet binnen de twaalf maanden aangepast werk voorgesteld worden binnen de onderneming. Oordeelt de arbeidsarts dat aangepast werk binnen de onderneming niet mogelijk is, dan kan de medewerker ontslagen worden via medische overmacht. Is de medewerker ontslagen via medische overmacht dan biedt het Terug-naar-werk-fonds van RIZIV een tussenkomst voor gespecialiseerde dienstverlening op maat.  

Wil je op de hoogte blijven van wijzigingen van deze maatregel en andere maatregelen in de Subsidiedatabank? Dat kan via de gratis 'Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank'.