Living Lab Circulair Beton > resultaten

Belangrijkste leerlessen uit het Living Lab

Binnen het Living Lab Circulair Beton werden grote en belangrijke stappen voorwaarts gezet om vraag en aanbod rond circulair beton te faciliteren en op te schalen:

• Instrumenten die technisch vertrouwen schenken aan de aanbodzijde werden uitgewerkt en ‘in de markt’ gezet: het innovatie-attest voor grotere bouwheren (COPRO, PROCERTUS), het innovatie-loket voor innovatieve betonsamenstellingen (CCC vzw), de ontwikkeling van het normenkader voor AAMs & betonbrekerzand (sector), specifieke onderzoekspistes …
• Praktijkgidsen, handleidingen, inzichten in milieu-impact, typebestekteksten, incentives, … bestaan sinds kort. Deze kunnen door opdrachtgevers, ontwerpers, studiebureaus, aannemers gebruikt worden in hun projecten.
• Pilootprojecten die niet enkel focusten op de technische prestaties van het gebruikte beton, maar ook op het traject of proces dat werd gevolgd en hoe dit optimaal georganiseerd kan worden (cases CCC Veurne, case ILVO Merelbeke, case Martelarenplein Brussel, case Colruyt Temse, …).
• Een (digitaal) ecosysteem van vooruitstrevende partijen werd gecreëerd, met vandaag meer dan 180 leden-bedrijven die elkaar kennen en kunnen vinden om samen projecten en initiatieven te realiseren.

Tegelijk werd binnen het Living Lab vastgesteld dat:

• Segmentatie een belangrijke volgende stap is: circulair beton toepassen is (nog) geen ‘one size fits all’ en informatie op maat (in de tijd, op vlak van techniciteit, inspelend op ambities, …) is noodzakelijk.
• De drijfveren, noden en ambities van bv. Colruyt Group Real Estate, het departement MOW, de Haven van Antwerpen Zeebrugge, Lantis of Revive zijn verschillend. Ze streven andere evenwichten na op vlak van kostenoptimaliteit, langetermijnduurzaamheid, duurzaamheidsrapportering, … en wensen actief in te zetten op hun eigen doelen.
• De instrumenten die gebruikt kunnen worden, zijn ook specifiek aan de opdrachtgever: al dan niet openbaar aanbesteden, selectie- en gunningscriteria die worden gehanteerd, samenwerken in bouwteam of niet, vertrouwen en kwaliteitscontrole via gangbare processen als BENOR of alternatieven, … wat de mogelijkheden en vrijheidsgraden voor elk project op een andere manier invult
• Niet alle circulaire technologieën zijn reeds volledig opgeschaald en marktklaar – er is een zeker markt-traject noodzakelijk om bepaalde oplossingen verder te ontwikkelen. Vertrouwen moet zelfs nog soms voor oplossingen die al genormaliseerd zijn of in hoge TRL-niveaus verder in praktijk worden opgebouwd in de praktijk. Daarvoor moet ruimte binnen projecten worden gecreëerd.
• Goed gestructureerde samenwerking noodzakelijk is om verdere stappen voorwaarts te zetten. Binnen projecten zijn duidelijke afspraken en manieren van werken nodig, evenals manieren om verantwoordelijkheden, aansprakelijkheden (en verzekerbaarheid) te regelen. Er zijn nog geen heldere eenduidige protocollen hiervoor.
• Processen, keuzes, winsten, kosten/baten, leerlessen, knelpunten & hoe ze op te lossen, … moeten beter worden gedocumenteerd en beschreven, zodat ze in volgende projecten kunnen worden overwonnen.
• Dit geldt ook op Vlaams niveau: de overheid en de sector moeten samen vooruit door prikkels te geven én commerciële praktijk te ontwikkelen in een wisselwerking. Deze inzichten reflecteren ook de inzichten die in de Living Labs BRUG en Circulaire Sloopteams werden opgedaan: Iemand moet de centrale rol opnemen om circulariteit in een project mogelijk te maken en het proces in goede banen te leiden. Deze rol leidt ook tot kennisopbouw, die nadien verder gebruikt kan worden in andere projecten.

Resultaten

Alle informatie wordt gecentraliseerd op www.circular-concrete.be

• 4 gedocumenteerde case study’s
• Praktijkgids voor ontwerpers en opdrachtgevers
• Infographics over de milieu-impact van beton
• Lijst met CO2-emissiefactoren van verschillende betontypes, voor gebruik door aannemers en in duurzaamheidsrapportering
• Infographics over ‘aan de slag met circulair beton’
• Rapporten rond doorgedreven selectief slopen, gebruik van betongranulaat in EE4-beton, absorptie van CO2 in gerecycleerde granulaten, …
• Geupdatete State of the art van circulaire technieken, als startpunt voor verdere ontwikkeling
• Aanbevelingen voor beleid & sector (whitepaper)
• Incentives voor circulair beton (whitepaper)
• Typebestekteksten voor enkele specifieke toepassingen