138. Beveren-Leie – Grote Heerweg

Situering en terreinhistoriek

De site aan de Grote Heerweg bestaat voornamelijk uit twee voormalige fabrieksterreinen met een aantal aangrenzende gronden, vlakbij het centrum van Beveren-Leie (Waregem). Het grootste deel van de site huisde het voormalige textielveredelingsbedrijf Vanmarcke, gestart in 1932. In de loop der jaren groeide er een aaneenschakeling van verschillende bedrijfsgebouwen uit verschillende bouwperiodes. In 2014 stopten de activiteiten grotendeels en kwamen de gebouwen leeg te staan. Die voormalige bedrijfsactiviteiten leidden tot verschillende bodemverontreinigingen, met noodzaak tot bodemsanering in twee zones. Daarnaast was er een site van Meubelfabriek Desmet (gestart rond 1968), later Rema. Deze site stond grotendeels leeg sinds 2012. 

De terreinen waren voorheen voornamelijk bestemd als zone voor milieubelastende industrie volgens het bijzonder plan van aanleg (BPA) Kleine Heerweg. Eind 2016 kreeg de site een herbestemming via het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) Oude Plaatse tot een zone voor wonen met beperkte nevenfuncties, met aan de rand deels een zone voor gemengde functies. In 2015 kwam de site in handen van Sint-Janspark (deel van de Global Estate Group).

Aanpak en doelstellingen van de herontwikkeling

Herontwikkeling tot woonverkaveling

Gezien de ligging nabij de dorpskern van Beveren (Waregem) kwamen de terreinen in aanmerking voor herontwikkeling tot een kwalitatieve woonverkaveling. Het bestendigen van de vroegere bestemming als milieubelastende industrie was voor de stad niet meer wenselijk, zowel vanuit stedenbouwkundig, als mobiliteits- en milieuoogpunt. De schaal van de bedrijfssite en het type van milieubelastende bedrijfsactiviteiten waren niet meer verenigbaar met de woonomgeving. Nieuwe milieubelastende industriële activiteiten zouden te veel hinder veroorzaken (visueel, geluid, trillingen, stof, geur, mobiliteit, verkeersveiligheid, …). 

Ook een opdeling in kavels voor lokale bedrijvigheid leek niet opportuun, aangezien een groot aantal lokale bedrijven een dynamiek qua mobiliteit, mogelijke milieuhinder, … zou creëren die groter is dan die van de voormalige bedrijven. Bovendien voorzag de stad om lokale bedrijven in de toekomst op te vangen in enkele andere bedrijventerreinen in ontwikkeling of in planning, waaronder Groenbek en Blauwpoort.

Ruimtelijk uitvoeringsplan Oude Plaatse

Eind 2016 volgde uiteindelijk de herbestemming van de site via het RUP Oude Plaatse tot een zone voor wonen met beperkte nevenfuncties, met aan de rand deels zone voor gemengde functies. In 2017 werd het brownfieldconvenant gesloten, met als voornaamste doelstellingen de sloop, de sanering en de herontwikkeling conform het gemeentelijk RUP Oude Plaatse (BS 23/12/2016). Concreet voorzag het convenant in bodemsanering, het bouwrijp maken en het herontwikkelen van de site via grondgebonden woningen, met veel ruimte voor groen, fiets- en voetgangersverbindingen en wateropvang.

Realisaties

Sloop, sanering en bouwrijp maken

Na de opmaak van een asbest- en sloopinventaris startte eind 2016 de sloop van de verouderde bedrijfsgebouwen. In augustus 2017 vonden de bodemsaneringswerken plaats (ontgraving). Vervolgens volgde het bouwrijp maken van het terrein en de aanleg van de hoofdinfrastructuur, met onder andere wadi’s.

Bouw van woningen

De bouw van de private woningen in het binnengebied gebeurt gefaseerd. De eerste twee fases zijn al volledig afgerond, de derde fase is gestart.

Er is ook een samenwerking met Mijn Huis cv uit Harelbeke (gefusioneerd tot Woonmaatschappij Vivus) voor de bouw van 12 sociale woningen. Langs de Grote Heerweg werden 2 grotere percelen afgesplitst voor kleinschalige bedrijfsactiviteiten. Die zijn ondertussen al in gebruik.

De verdere bouw van de woningen gebeurt gefaseerd, via een recht van opstal aan Durabrik, volgens het goedgekeurde verkavelingsplan. De fijnmazigere wegenis, aanpalend op de hoofdwegenis, wordt verder aangelegd in afstemming met de bouwwerken. De focus ligt op betaalbare, voornamelijk geschakelde woningen, met specifieke aandacht voor energiezuinigheid (bijna-energieneutrale woningen). Op expliciete vraag van de stad werd er ingezet op verdichting van de kern op maat van de directe omgeving. Dat uitte zich in de realisatie van grondgebonden woningen (geen appartementen). 

Aanleg van groene ruimtes

Ook was er oog voor aanzienlijke ontharding, met voldoende ruimte voor water. Door de aanleg van groene ruimtes fungeert de site als groene schakel tussen het nieuwe en het oude centrum en de Leievallei, met grote doorwaadbaarheid voor fietsers en voetgangers.

Projectgegevens

• Datum ondertekening convenant: 13/11/2017
• Duurtijd: beëindigd op 12/01/2024
• Ligging en oppervlakte: Grote Heerweg, Waregem (Beveren), 4,8 ha
• Projectgebied: geopunt
• Oproep: 6de oproep
• Tekst brownfieldconvenant