Hogere kans op geslaagde kankeroperatie dankzij Vlaamse technologie
Na een kankeroperatie krijgen 10 tot 50% van de patiënten te horen dat de operatie niet volledig geslaagd is. Daar wil XEOS iets aan doen. Met behulp van de beelden van de AURA 10-scanner kan een chirurg meteen nagaan of de volledige tumor verwijderd werd. Voor de ontwikkeling en verdere uitbouw van deze technologie deed XEOS een beroep op ondersteuning van VLAIO.
Hoe bekwaam ze ook zijn, tot voor kort konden kankerchirurgen tijdens een operatie moeilijk nagaan of een tumor volledig verwijderd werd. Daarvoor moeten ze beroep doen op een patholoog die een bevroren stukje weefsel onderzoekt. Maar dat is geen ideale aanpak, weet Vincent Keereman, CEO van XEOS. “Zo’n onderzoek duurt vrij lang, er zijn te weinig pathologen en niemand heeft een beter zicht op het geopereerde lichaam dan de chirurg zelf. Op een beeld gemaakt met de AURA 10-scanner kan de chirurg nu zelf tijdens de operatie nagaan of het doel bereikt is. Daarvoor gebruikt men PET-CT-technologie, de krachtigste beeldvorming voor detectie van tumorcellen.”
“Waarom nog niemand met die oplossing kwam? Het is niet evident om een technologie te ontwikkelen die efficiënt en krachtig genoeg is. Je hebt een uitgebreid spectrum aan vaardigheden nodig. De ontwikkeling vergde dan ook heel veel inspanningen van ons.”
Heroperatie vermijden
Hospitalen in 7 Europese landen en de Verenigde Staten werken al met de AURA 10. Zowat 800 operaties werden ermee uitgevoerd en dat aantal tikt elke maand verder aan. Het gaat vooral om hoofd- en hals-, borst- en prostaatkankers. “Voor elke toepassing moet je een methode ontwikkelen en die valideren”, vertelt Vincent. “Je bent dus gedwongen om te focussen. Wij zetten nu sterk in op hoofd- en halskankers omdat het daarbij vaak gaat om agressieve tumoren. De prognoses zijn slechter en er is een hoog percentage operaties dat niet volledig succesvol is. Bovendien wordt het verwijderen van de tumoren in veel gevallen meteen gecombineerd met de reconstructie. Dan wil je heroperatie zeker vermijden. En de focus op borst- en prostaatkanker is er omdat het de meest voorkomende kankers zijn bij vrouwen en mannen.”
Het Baekeland-mandaat stelt je als bedrijf in staat om fundamenteel onderzoek te doen in een industriële context. Academisch onderzoek geeft je als bedrijf ook internationale geloofwaardigheid.
Voor de toekomst droomt Vincent ervan dat de AURA 10 deel uitmaakt van het basisinstrumentarium van elke chirurg. “Maar dat zal nog wel even duren”, stelt hij realistisch. Het doel is echter duidelijk: een AURA 10 in elke operatiezaal, of op z’n minst in elke operatiecluster. De ambitie gaat echter verder. “Met onze gedetailleerde beeldvorming produceren wij een nieuw soort data. Momenteel gebruiken we die vooral als ondersteuning van de chirurg. Maar met artificiële intelligentie kunnen we er nog veel meer mee doen. Op basis van onze resultaten zou AI kunnen voorspellen of de tumor volledig verwijderd werd. Dat kan de operatie nog efficiënter doen verlopen.”
Maar er is meer, aldus Vincent. “Op basis van deze data willen we ook uitspraken mogelijk maken over prognoses of de meest geschikte opvolgingstherapie. Omdat onze beelden een bijzonder hoge resolutie hebben, bieden ze ook kansen voor de ontwikkeling van nieuwe kankertherapieën.”
Fundamenteel onderzoek
XEOS zet stevig in op innoverende ontwikkeling. Het is dan ook niet vreemd dat het bedrijf de weg vond naar VLAIO. Naast twee eerdere ontwikkelingsprojecten finaliseerde een doctoraatsstudente recent nog een Baekeland-mandaat. Daarbij ontvangt een bedrijf cofinanciering van VLAIO voor de uitvoering van een 4-jarig PhD-project van een doctoraal onderzoeker. Bij XEOS ontwikkelde de onderzoekster een AI-model dat de resultaten bij onderzoek op borstkankerspecimens voorspelt op basis van beelden van de AURA 10. Het onderzoek gebeurde in samenwerking met UGent. Het resultaat van dat onderzoek is bevredigend: de beelden laten een efficiënte, accurate interpretatie via AI toe.
VLAIO geeft waardevolle feedback op je projectplannen. Die externe blik is erg nuttig.
”Het Baekeland-mandaat stelt je als bedrijf in staat om fundamenteel onderzoek te doen in een industriële context”, zegt Vincent. “We konden iemand de vrijheid geven om daar echt de tijd voor te nemen. Sowieso zetten wij heel sterk in op onderzoek, maar dankzij deze ondersteuning konden we sneller en dieper gaan. Kwalitatief academisch onderzoek draagt ook bij aan onze internationale geloofwaardigheid. Veel van onze klanten zijn immers zelf wetenschappers.”
“Als bedrijf dat veel moet investeren, is de financiële steun van VLAIO erg welkom. Zo kan je langer verder met de overige financiële middelen. Onze investeringsbasis bestaat trouwens volledig uit Vlaamse business angels. Een ander voordeel van de VLAIO-steun is de waardevolle feedback op je projectplannen. Die externe blik vind ik erg nuttig. Wat ik zelf ook erg belangrijk vind, is dat VLAIO kort op de bal speelt. Je hoeft geen maanden te wachten op een antwoord. Ten slotte is het als ondernemer ook van belang dat je met je VLAIO-aanvraag een behoorlijk slaagpercentage hebt. Ik kan het dan ook echt aanraden.”
VLAIO AWARD voor sociale impact
In 2024 won XEOS met deze innovatie de VLAIO AWARD in de categorie sociale impact. Binnenkort reikt VLAIO voor de tweede keer VLAIO AWARDS uit. De winnaars worden bekend gemaakt op 23 oktober. Ontdek de genomineerden.
Baekeland-mandaten
Met Baekeland-mandaten biedt VLAIO onderzoekers de kans een doctoraat uit te voeren in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven.
Ook ambitieuze plannen?
Als ondernemer wil je maar één ding: dat je zaak vooruit gaat. Daarom investeer je én daarom innoveer je. VLAIO is jouw gids bij de realisatie van je plannen. Heb je net als XEOS een vernieuwend idee, maar moet je nog uitdagingen overwinnen bij de ontwikkeling van die innovatie? Dien dan een ontwikkelingsproject in.