Kaart nitraatreductiefront in Vlaams freatisch grondwater voor NEMO is beschikbaar. 

VMM wil een “Nieuwe NEMO grondwatermodule op lokale schaal” laten ontwikkelen, die beter rekening houdt met de lokale omstandigheden en de lokale processen beter kan simuleren, en aldus een gebiedsgericht mest-, landbouw- en integraal waterbeleid kan ondersteunen.

Voorbereiding: advies voor gefaseerde aanpak  

Een voorbereidingstraject heeft a.d.h.v. een behoefteanalyse en marktconsultatie de uitdaging scherp gesteld. De geraadpleegde partijen adviseerden een gefaseerde en iteratieve aanpak, startend met onder meer het in kaart brengen van het nitraatreductiefront en het uitwerken van een verbeterde drainagebeschrijving, gevolgd door stapsgewijze uitbreiding en validatie van de grondwatermodule (2D/3D), eerst in pilootgebieden en nadien opgeschaald naar Vlaams niveau. Daarbij werd ook het belang benadrukt van een open en multidisciplinaire samenwerking, systematische kalibratie en validatie, en een evenwicht tussen modeldetail en praktische beperkingen zoals rekentijd en data beschikbaarheid.

Fase 1: kaart van het nitraatreductiefront in het freatisch grondwater in Vlaanderen  

Conform dit advies heeft VMM samen met PIO eerst een aanbesteding gelanceerd voor het opmaken van een kaart van het nitraatreductiefront in het freatisch grondwater voor heel Vlaanderen ten bate van de denitrificatieberekeningen in de grondwatermodule in NEMO.  

KULeuven Research & Development is in 2025 gestart met de opdracht en heeft begin 2026 de kaart opgeleverd.  

Op deze manier werd voor het eerst een gebiedsdekkende kaart van de diepte van het nitraatreductiefront (NRF) in het freatisch grondwater van Vlaanderen opgesteld, met een hoge ruimtelijke resolutie van 50 meter. Deze studie combineert innovatieve, moderne machine‑learningtechnieken met uitgebreide ondergrondgegevens uit de Databank Ondergrond Vlaanderen. Door gebruik te maken van een XGBoost-model en een bijkomend AI-model dat redoxcondities afleidt uit boorbeschrijvingen (onder meer via natuurlijke taalverwerking), konden ook schaars beschikbare veldgegevens maximaal worden benut en opgeschaald. Het resultaat zijn twee consistente kaarten die duidelijke ruimtelijke patronen in NRF-diepte tonen en een aanvaardbare nauwkeurigheid bereiken.  

Fase 2: Uitbreiding, vernieuwing en validatie van NEMO  

De kaarten vormen een belangrijke, innovatieve bouwsteen voor een meer procesgebaseerde en realistische modellering van denitrificatie in grondwater, en daarmee voor toekomstige verbeteringen van modellen zoals NEMO. Op dus naar de tweede fase. Hierin is het de bedoeling om de grondwatermodellering in NEMO aan te passen zodat deze gebruik kan maken van de NRF-kaart.