Bedrijfsgeheimen: hoe bescherm je ze? Een recent voorbeeld

Knowhow, processen, recepten, klantengegevens en algoritmes zijn een belangrijk aspect van de concurrentiekracht van ondernemingen. De Callebaut-zaak van begin dit jaar toont hoe belangrijk het is deze activa veilig te stellen. Het beste middel hiervoor is vaak het bedrijfsgeheim, zeker als werknemers het bedrijf verlaten. 

Wat is een bedrijfsgeheim?  

Een bedrijfsgeheim is een wettelijk geregelde bescherming voor informatie die geheimgehouden wordt. In tegenstelling tot bijvoorbeeld een octrooi is geen formele registratieprocedure vereist. De voorwaarden om te kwalificeren als bedrijfsgeheim zijn:

  • Het betreft informatie die niet algemeen bekend is
  • De informatie heeft commerciële waarde omdat ze geheim is
  • Er worden redelijke maatregelen genomen om de informatie te beschermen  

Bedrijfsgeheim of octrooi?  

Een bedrijfsgeheim is een interessante optie omdat een formele registratieprocedure hier niet vereist is. Vaak wordt een bedrijfsgeheim afgewogen ten opzichte van een octrooi. Dit zijn zaken om mee te nemen in die afweging:  

  • 1

    Informatie vrijgeven

    Openbare informatie of geheime informatie?

    Een octrooi nemen betekent dat de uitvinding duidelijk en volledig wordt beschreven in de aanvraag en dat deze beschrijving wordt gepubliceerd. Louter op basis van deze openbaar gemaakte informatie moet een deskundige derde uit dezelfde sector de uitvinding of het proces kunnen reproduceren. Een octrooi is daarom niet altijd de beste beschermingswijze voor zaken zoals recepten en processen.

  • 2

    Kostprijs

    De kosten van een octrooi liggen hoger

    Een bedrijfsgeheim heeft geen indienings- of onderhoudstaksen. De kosten van het bedrijfsgeheim hangen sterk af van de maatregelen die genomen worden om beveiliging en geheimhouding te garanderen. Denk bijvoorbeeld aan passende organisatorische, contractuele en technische maatregelen, zoals het opstellen en actualiseren van contracten, het gebruik van geheimhoudingsovereenkomsten en vertrouwelijkheidsclausules, het opnemen van specifieke bepalingen in arbeidsovereenkomsten, het beveiligen van IT-systemen, het afschermen van productieprocessen, … De kosten van een octrooi zijn een pak hoger, en het zwaartepunt van de kosten ligt in het begin van het beschermingstraject: het grootste deel van de kosten is gerelateerd aan de octrooiaanvraag en de dienstverlening van een octrooigemachtigde. Voor meer info over steunmogelijkheden voor intellectuele eigendom: Intellectuele eigendom steunmogelijkheden | VLAIO

  • 3

    Duurtijd en geografische beschermingsomvang

    Hoe lang en hoe ver reikt de bescherming?

    Zolang de informatie geheim blijft, blijft de bescherming van een bedrijfsgeheim in principe gelden. Dit betekent dat een bedrijfsgeheim in theorie ‘oneindig’ in stand gehouden kan worden. Hier is wel een kleine nuance: als een andere partij op basis van eigen onderzoek dezelfde resultaten krijgt, kan je dit niet tegenhouden. Maakt de andere partij dit onderzoek algemeen bekend, dan zal het bedrijfsgeheim niet meer afgedwongen kunnen worden. Een octrooi heeft een andere werking: de relevante informatie wordt gepubliceerd en het octrooi verleent een tijdelijk en geografisch beperkt monopolie op de gedeelde (nu openbare) info. Deze beschermingsduur bedraagt maximaal 20 jaar, en bescherming geldt enkel in de landen en regio’s waar een octrooi verkregen is.  

  • 4

    Voorwaarden voor bescherming

    Voorwaarden voor een octrooi zijn niet altijd haalbaar

    De voorwaarden voor een octrooi (nieuwheid, inventiviteit, industriële toepasbaarheid) kunnen niet altijd behaald worden, bijvoorbeeld bij recepten en bepaalde processen. Dan kan het bedrijfsgeheim een valabel alternatief zijn.  

  • 5

    Bewijsmiddelen

    Het octrooi is duidelijk afdwingbaar, geheimhouding moet je zelf aantonen

    Het nadeel bij geheimhouding is dat het bedrijf zelf moet aantonen dat het redelijke maatregelen heeft genomen om de informatie geheim te houden en dat een schending van het bedrijfsgeheim bewezen moet worden. Een octrooi geldt daarentegen als een duidelijke afdwingbare titel waarmee je inbreukmakers ter verantwoording kan roepen.  

De ideale situatie is een combinatie van octrooi en geheimhouding. Bepaalde zaken bescherm je met een octrooi, andere essentiële knowhow hou je geheim.

Zaken zoals recepten en processen bescherm je best met een bedrijfsgeheim. Coca-Cola recept, de Biscoff-formule, de Giantsaus van Quick of de gistcompositie van Stella Artois zijn bijvoorbeeld beschermd via het bedrijfsgeheim en niet als octrooi.

Wat als een werknemer met geheime info het bedrijf verlaat?  

Als een werknemer bepaalde bedrijfsgeheimen kent, het arbeidscontract verbreekt en het bedrijf verlaat, blijft die gebonden aan de geheimhoudingsplicht die in het contract staat. Dit is ook afdwingbaar voor de rechtbank als je kan bewijzen dat de werknemer deze clausule geschonden heeft en de geheimen zonder toestemming met anderen deelt.

Hiervan is de recente Callebaut-zaak een voorbeeld: een werknemer werd voor de rechtbank ter verantwoording geroepen omdat hij na zijn ontslag heel veel documenten downloadde. Uiteindelijk besliste de rechtbank dat het bedrijfsgeheim niet geschonden werd omdat niet aangetoond kon worden dat de ex-werknemer gevoelige info met anderen deelde.

Take-aways voor jouw bedrijf

  • Breng mogelijke bedrijfsgeheimen in kaart en bepaal wie wat écht moet kennen, en hoe je dit kan beschermen.  
  • Ga grondig na welke beschermingsmiddelen van toepassing kunnen zijn: bedrijfsgeheim of octrooi? Welke andere intellectuele eigendomsrechten zijn relevant? (Zie ook: ideeSCAN)
  • Kijk of jouw contracten up to date zijn en nog in overeenstemming met jouw bedrijfsvoering.  
  • Neem een kijkje in onze snelstartgids rond kennisveiligheid en economische weerbaarheid voor ondernemers voor concrete tips.  
 

Meer weten? 

Wil je enkele zaken aftoetsen, contacteer ons via ip@vlaio.be of schrijf je in voor een contactdag: Contactdagen intellectuele eigendom | VLAIO 

 

Delen: