Overbruggingsrecht voor zelfstandigen (coronavirus)

Laatst gewijzigd op 16 jul 2020 (Alle wijzigingen)

Samengevat

Voor wie
zelfstandigen in hoofd- en bijberoep
Voor wat
onderbreking activiteit ten gevolge van het coronavirus
(Gedeeltelijke) uitkering
van € 645,85 tot € 1.614,10

Wat houdt de maatregel in

Zelfstandigen (zowel in hoofd- als bijberoep onder bepaalde voorwaarden) die hun activiteit verplicht moeten sluiten of minstens 7 opeenvolgende kalenderdagen volledig onderbreken ingevolge de coronacrisis, hebben recht op een financiële uitkering voor de maanden maart, april, mei en juni 2020.

1. Wie nog niet kan heropstarten om bepaalde redenen kan tijdens de maanden juli en augustus 2020 nog steeds in aanmerking komen voor het tijdelijke corona overbruggingsrecht onder bepaalde voorwaarden.
2. Voor de maanden juni, juli en augustus 2020 wordt er een Overbruggingsrecht ter ondersteuning van de heropstart (ook gekend als relance-uitkering of heropstart-overbruggingsrecht) voorzien voor zelfstandigen als er kan worden aangetoond dat de activiteit voor het tweede kwartaal van 2020 een omzetverlies of vermindering van bestellingen kent van minstens 10% in vergelijking met het tweede kwartaal van 2019, als gevolg van het coronavirus. 
3. De fiscus publiceerde een Circulaire over het belastingstelsel van het corona overbruggingsrecht: Circulaire 2020/C/94 over het belastingstelsel van de financiële uitkeringen in het kader van het crisis-overbruggingsrecht.

Corona-overbruggingsrecht

Wie komt in aanmerking

Overbruggingsrecht tijdens de maanden maart, april, mei en juni 2020

Je kan in volgende situaties een beroep doen op het corona-overbruggingsrecht:

  • Verplichte gedeeltelijke of volledige sluiting opgelegd door de Nationale Veiligheidsraad: wie zijn activiteit verplicht moet onderbreken naar aanleiding van de sluitingsmaatregelen genomen door de federale overheid, heeft recht op de financiële uitkering van het overbruggingsrecht. Het speelt hierbij geen rol of de onderbreking volledig of gedeeltelijk is. Voorbeelden: het restaurant dat zijn verbruikszaal sluit en overschakelt op afhaalgerechten komt in aanmerking. Er is geen minimumduur van onderbreking vereist voor deze zelfstandigen.
  • Geen opgelegde sluiting door de Nationale Veiligheidsraad: wie zijn activiteit minstens 7 opeenvolgende kalenderdagen volledig onderbreekt naar aanleiding van het coronavirus kan ook een beroep doen op deze uitkering. Het gaat hier om de zelfstandigen die (onrechtstreeks) ernstige moeilijkheden ervaren door het coronavirus. Voorbeelden: zelfstandigen die hun activiteit moeten onderbreken wegens werknemers die in quarantaine geplaatst werden, wegens onderbroken leveringen, of wegens een sterke daling van de activiteit (daling reservaties, afname bezetting, toename annuleringen, …) waardoor het verderzetten van de activiteit verlieslatend wordt. Ook zelfstandigen die een zorgberoep uitoefenen zoals kinesisten, tandartsen en specialisten vallen hieronder.

Overbruggingsrecht tijdens de maanden juli en augustus 2020

Wie nog niet kan heropstarten, kan tijdens de maanden juli en augustus 2020 in de volgende situaties nog steeds in aanmerking komen voor het bestaande tijdelijk corona-overbruggingsrecht, wanneer aan volgende voorwaarden wordt voldaan:

  • Verplichte gedeeltelijke of volledige sluiting opgelegd door de Nationale Veiligheidsraad: Je komt meteen in aanmerking voor de toekenning van het overbruggingsrecht. Er is dus geen minimumduur van onderbreking vereist. Het gaat hier om de volgende activiteiten:
    • jacuzzi's, stoomcabines en hammams, behalve indien hun gebruik privé is;
    • discotheken en dancings;
    • massa-evenementen die doorgaans worden georganiseerd voor meer dan 200 personen binnen (vanaf augustus 400 personen) of voor meer dan 400 personen buiten (vanaf augustus 800 personen);
  • Geen opgelegde sluiting door de Nationale Veiligheidsraad maar je bent gedwongen om je zelfstandige activiteit volledig of gedeeltelijk te onderbreken: omdat je afhankelijk bent van een activiteit die is vermeld in het vorige punt. Je komt meteen in aanmerking voor de toekenning van het overbruggingsrecht. Er is dus geen minimumduur van onderbreking vereist. Je moet wel de band van afhankelijkheid aantonen;
  • Geen opgelegde sluiting door de Nationale Veiligheidsraad en je bent niet afhankelijk van dergelijke activiteit: maar je ziet je wel genoodzaakt om als gevolg van de coronacrisis je activiteit volledig te onderbreken gedurende een periode van ten minste 7 opeenvolgende kalenderdagen tijdens de betrokken kalendermaand. 
    In deze situatie geldt er een striktere bewijslast:
    • Je moet aantonen dat de onderbreking een onmiddellijk gevolg van het coronavirus is, omdat het nog steeds onmogelijk is om de zelfstandige activiteit opnieuw op te starten.
    • Je moet dit oorzakelijk verband aantonen aan de hand van objectieve elementen, zoals een aanzienlijke daling van de inkomsten, van de activiteit (daling van de reserveringen, daling van de bezettingsgraad, stijging van het aantal annuleringen, enz.), onderbroken leveringen, een daling van de verkoop of een attest van quarantaine.
    • Het is niet voldoende om enkel beperkingen door de regels van de social distancing in te roepen. De aanwezigheid van het oorzakelijk verband zal worden gecontroleerd, zowel voorafgaand aan de toekenning van de uitkering als achteraf.

Als je eenzelfde zelfstandige activiteit uitoefent in verschillende ondernemingen, dan moet de zelfstandige activiteit in alle ondernemingen worden onderbroken omwille van het coronavirus. Als je verschillende zelfstandige activiteiten uitoefent, dan moeten de voorwaarden vervuld zijn voor elk van die activiteiten.

Als je doorgaans enkel evenementen organiseert die nog steeds verboden zijn in juli en augustus 2020, dan mag je je activiteit omvormen tot bijvoorbeeld het organiseren van kleinere "events" (genre zomerbars, kleinschalige festivals, …).  Dergelijke omvorming verhindert de verdere toekenning van het corona-overbruggingsrecht niet. 

Om in aanmerking te komen moet je als zelfstandige sociale bijdragen verschuldigd zijn in België. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen zelfstandigen die recht hebben op de volledige uitkering of een gedeeltelijke uitkering:

Recht op de volledige uitkering

Hiervoor komen in aanmerking:

  • De zelfstandige in hoofdberoep (incl. helpers, meewerkende echtgenoten in het maxistatuut en (primo)starters);
  • De zelfstandige in bijberoep die wettelijke voorlopige bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdragen voor zelfstandigen in hoofdberoep;
  • De zelfstandige in hoofdberoep gelijkgesteld met bijberoep (art. 37 ARS) die voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van een zelfstandige in hoofdberoep;
  • De student-zelfstandige die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van de zelfstandigen in hoofdberoep.

Recht op de gedeeltelijke uitkering

Hiervoor komen in aanmerking:

  • De zelfstandige in bijberoep die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die worden berekend op een referte-inkomen tussen € 6.996,89 en € 13.993,77;
  • De zelfstandige in hoofdberoep gelijkgesteld met bijberoep (art. 37 ARS) die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die worden berekend op een referte-inkomen tussen € 6.996,89 en € 7.330,52;
  • De student-zelfstandige die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die worden berekend op een referte-inkomen tussen € 6.996,89 euro en € 13.993,77;
  • De actief gepensioneerde zelfstandige die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die worden berekend op een referte-inkomen hoger dan € 6.996,89.
Omvang steun

De maandelijkse uitkering verschilt in functie van de gezinslast (zonder gezinslast en met gezinslast). Om de gezinssituatie te bepalen is er geen attest van het ziekenfonds vereist en volstaat een verklaring op eer van de zelfstandige dat hij al dan niet een gezinslast heeft. 

 
met gezinslast
zonder gezinslast
Volledige uitkering
€ 1.614,10  € 1.291,69
Gedeeltelijke uitkering
€ 807,05 € 645,85 

Het recht wordt ook toegekend indien je als zelfstandige al in het verleden genoten hebt van het maximum aantal maandelijkse uitkeringen in het overbruggingsrecht. Bovendien tellen de periodes in het kader van deze tijdelijke maatregel niet mee voor het maximale aantal toekomstige toekenningen van de maandelijkse uitkeringen in het overbruggingsrecht.

Cumulering met vervangingsinkomen

De cumulatie van de financiële uitkering in het kader van deze tijdelijke crisismaatregel met een vervangingsinkomen is toegelaten, op voorwaarde dat voldaan is aan alle andere voorwaarden om de tijdelijke crisismaatregel overbruggingsrecht te genieten.

Dit impliceert dat een zelfstandige, die zijn zelfstandige activiteit reeds heeft onderbroken omwille van andere redenen dan Covid-19, niet in aanmerking komt voor de tijdelijke crisismaatregel overbruggingsrecht. 

Voorbeeld: De zelfstandige geniet arbeidsongeschiktheidsuitkeringen in de periode van 15 november 2019 tot 30 juni 2020. Zijn zelfstandige activiteit is bijgevolg reeds onderbroken. Hij kan deze geen tweede keer onderbreken omwille van Covid-19 en komt dus niet in aanmerking voor de tijdelijke crisismaatregel.

Het is echter wel mogelijk de tijdelijke crisismaatregel binnen één en dezelfde maand te cumuleren met een ander vervangingsinkomen (en dit in tegenstelling tot hetgeen het geval is in het klassieke overbruggingsrecht). Voorbeeld: De zelfstandige geniet arbeidsongeschiktheidsuitkeringen van 15 november 2019 tot 16 maart 2020. Indien hij de voorwaarde in het kader van de onderbreking vervult, kan hij de tijdelijke crisismaatregel genieten in maart en april en dit ondanks het feit dat hij in deze maand reeds (gedeeltelijk) arbeidsongeschiktheidsuitkeringen genoot.

OPGELET: Voor de zelfstandigen die in aanmerking komen voor de halve uitkering, mag de som van die gedeeltelijke uitkering van de tijdelijke crisismaatregel overbruggingsrecht en het andere vervangingsinkomen per maand niet hoger zijn dan € 1.614,10. Bij overschrijding zal het maandelijkse bedrag van de uitkering van de tijdelijke crisismaatregel overbruggingsrecht verminderd worden.

Aaanvraagprocedure

Er zijn 2 aanvraagformulieren beschikbaar: 

Dit formulier moet je ingevuld opsturen naar je sociaal verzekeringsfonds. Je hoeft het formulier niet elektronisch te handtekenen.

Er moet niet worden nagegaan of de zelfstandige het recht opent op werkloosheidsuitkeringen. Er moet dus geen attest van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) worden opgevraagd.

Uitbetaling

In geval van toekenning, zal het overbruggingsrecht voor de afgelopen maand uitgekeerd worden in het begin van de volgende maand.

Overbruggingsrecht heropstart

Wie komt in aanmerking

Het overbruggingsrecht ter ondersteuning van de heropstart kent in de maanden juni, juli en augustus 2020 een uitkering toe aan zelfstandigen die, in de eerste fase van de COVID-19-crisis, verplicht werden om hun zelfstandige activiteit te onderbreken door de sluitingsmaatregelen opgelegd door de overheid en die toegelaten worden hun zelfstandige activiteit opnieuw op te starten.

Voorwaarden om in aanmerking te komen voor dit overbruggingsrecht:

  • Je bent als zelfstandige sociale bijdragen verschuldigd in België;
  • Op 3 mei 2020 was je activiteit nog verboden of beperkt door de sluitingsmaatregelen opgelegd door de overheid. Als je actief bent in verschillende ondernemingen en/of verschillende sectoren, dan moet je hoofdactiviteit aan die voorwaarde voldoen. (Komen niet in aanmerking als verboden of beperkingen: de regels inzake sociale distancing voor toegelaten activiteiten, de toegangsmodaliteiten voor de grootwarenhuizen, doe-het-zelfzaken met een algemeen assortiment, tuincentra, boomkwekerijen en groothandels bestemd voor professionelen, de verboden kortingsacties in handelszaken en winkels en het sluitingsuur voor nachtwinkels.)
    Het gaat o.m. om de volgende activiteiten:
    • de horeca;
    • de non-food detailhandel (met uitzondering van doe-het-zelfzaken, tuincentra en dagbladhandels die al eerder konden openen);
    • de markten (zowel de klassieke marktkramen als de mobiele verkopers van gebraden kippen en ijskarren en andere foodtrucks);
    • de kappers en schoonheidsspecialisten;
    • de reisbureaus met kantoor/ontvangstruimte "front office", die als een handelszaak moeten beschouwd worden (en dus niet enkel online actief zijn);
    • de autocarbedrijven die hoofdzakelijk het vervoer van personen verzorgen in het kader van recreatieve activiteiten zoals groepsuitstappen en reizen (en die dus niet hoofdzakelijk in onderaanneming voor regionale busmaatschappijen actief zijn);
  • Je activiteit mag opnieuw opgestart worden, zonder andere beperkingen dan de regels inzake sociale distancing;
  • Je kan aantonen dat je activiteit voor het tweede kwartaal van 2020 een omzetverlies of vermindering van bestellingen kent van minstens 10% in vergelijking met het tweede kwartaal van 2019, als gevolg van het coronavirus. Je moet bij je aanvraag objectieve elementen voegen (bij voorkeur een attest van de boekhouder) die dit aantonen. Je verklaring zal achteraf worden gecontroleerd. Hou dus de nodige stavingsstukken (bijvoorbeeld btw-raming) ter beschikking;
  • Je krijgt voor dezelfde maand geen corona-overbruggingsrecht bij onderbreking van de activiteit.

Enkele voorbeelden:

  • kappers mochten heropstarten vanaf 18 mei 2020 en komen in aanmerking voor de uitkering voor de maanden juni, juli en augustus 2020;
  • restaurants mochten heropstarten vanaf 8 juni 2020 en komen in aanmerking voor de uitkering voor de maanden juli en augustus 2020 (in juni hebben zij nog recht op het corona-overbruggingsrecht bij onderbreking van de activiteit);
  • activiteiten die vanaf 1 juli 2020 mogen heropstarten, komen in aanmerking voor de uitkering voor de maanden juli en augustus 2020.

De volgende zelfstandigen komen in aanmerking voor de uitkering:

  • De zelfstandige in hoofdberoep (incl. helpers, meewerkende echtgenoten in het maxistatuut en (primo)starters);
  • De zelfstandige in bijberoep die wettelijke voorlopige bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdragen voor zelfstandigen in hoofdberoep;
  • De zelfstandige in hoofdberoep gelijkgesteld met bijberoep (art. 37 ARS) die voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van een zelfstandige in hoofdberoep;
  • De student-zelfstandige die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van de zelfstandigen in hoofdberoep.
Omvang steun

De maandelijkse uitkering verschilt in functie van de gezinslast (zonder gezinslast en met gezinslast). 

 
met gezinslast
zonder gezinslast
Volledige uitkering
€ 1.614,10  € 1.291,69


De uitkering kan gecumuleerd worden met (tijdelijke) werkloosheid. Maar je kan de uitkering niet cumuleren met het corona-overbruggingsrecht bij onderbreking van de activiteit.

De uitkering kan ook gevraagd worden door de zelfstandige die al een uitkering in het klassieke overbruggingsrecht heeft genoten voor de maximale duur van 12 of 24 maanden. De duur van de toekenning telt ook niet mee voor de maximumduur van het klassieke overbruggingsrecht.

Je blijft je sociale bijdragen verschuldigd, zodat je je socialezekerheidsrechten behoudt. Als je moeilijkheden ondervindt om die bijdragen te betalen, dan kan je vermindering van voorlopige bijdragen, uitstel van betaling of vrijstelling van bijdragen aanvragen.

Aaanvraagprocedure

Het overbruggingsrecht bij heropstart van de activiteit moet worden aangevraagd bij je socialeverzekeringsfonds, dat een aanvraagformulier ter beschikking stelt.

Cumulering

Deze maatregel kan worden gecumuleerd met de Corona hinderpremie en de Corona compensatiepremie

Het klassieke overbruggingsrecht

Naast het tijdelijke overbruggingsrecht voor zelfstandigen ingevolge de coronacrisis bestaat er ook het klassieke overbruggingsrecht dat je kan bekomen in verschillende situaties. In dit klassieke overbuggingsrecht gelden strengere voorwaarden:

Collectieve schuldenregeling

Wie binnen de drie jaar na een collectieve schuldenregeling zijn zelfstandige activiteit heeft stopgezet, kan eveneens een beroep doen op het overbruggingsrecht. De periode van drie jaar start op de eerste dag van het kwartaal dat volgt op het kwartaal dat je bent gestopt.

Voor meer info zie www.rsvz.be/nl/faq/ik-ben-failliet-wat-nu.

Economische moeilijkheden

Wie door economische moeilijkheden zijn activiteit officieel moet stopzetten, kan in bepaalde gevallen een beroep doen op het overbruggingsrecht.

Voor meer informatie zie www.rsvz.be/nl/faq/ik-zet-mijn-zaak-stop-door-economische-moeilijkheden-wat-nu.

Faillissement

Wie zijn activiteit moet stopzetten door een persoonlijk faillissement of door het faillissement van de vennootschap kan een beroep doen op het overbruggingsrecht. 

Als je in deze vennootschap zaakvoerder, bestuurder of werkend vennoot was, dan moet je kunnen aantonen dat je die functie nog uitoefende op het moment van het faillissement.

Voor meer info zie www.rsvz.be/nl/faq/ik-ben-failliet-wat-nu.

Gedwongen onderbreking

Wanneer je door externe omstandigheden minstens één kalendermaand lang of definitief je activiteit moet stopzetten, kan je een beroep doen op het overbruggingsrecht. Het moet dan gaan over:

  • een brand;
  • een natuurramp (overstroming, aardbeving);
  • een beschadiging van de voor professioneel gebruik bedoelde gebouwen of de professionele uitrusting;
  • een allergie veroorzaakt door het uitoefenen van je beroep;
  • een gebeurtenis met economische impact. 

Voor meer info zie www.rsvz.be/nl/faq/ik-moet-mijn-zaak-gedwongen-onderbreken-stopzetten-wat-nu.

Contact

Je kan met vragen over de maatregelen voor zelfstandigen ingevolge het coronavirus terecht bij het RSVZ op het gratis telefoonnummer 0800 12 018.

Deze dienst is bereikbaar op elke werkdag van 9 uur tot 18 uur.

Adres

Willebroekkaai 35
1000 Brussel
België

Telefoon