Hyler wint VLAIO AWARD voor innovatieve en ecologische hennepoogst

Een gewas dat CO₂ vastlegt, maar dat niemand kon oogsten 

Hyler ontwikkelt en bouwt oogstmachines voor vlas, hennep en miscanthus. Niels Baert startte het bedrijf in januari 2020, na jaren bij andere machinebouwers. “Het was puur om te kunnen innoveren”, zegt hij. “Het is een sector waarin weinig geïnnoveerd werd.” Zijn grootouders waren vlassers, zijn ouders landbouwers.

Het probleem zat bij de vezel. “Er bestond geen oogstmachine om hennep te oogsten voor lange vezels. Het enige dat bestond waren hakselaars die de plant in stukken maakten en op het veld neerlegden.” Voor textiel is dat een doodlopend spoor: spinners hebben lange, parallel liggende vezels nodig voor hun zwingel- en spinlijnen. Gehakseld materiaal is alleen bruikbaar voor isolatie of vliesstoffen.

De machine grijpt de plant twee keer vast

Vezelhennep wordt twee à drie meter hoog, dubbel zo hoog als vlas. Te veel voor één bewerking, dus wordt de plant in twee delen geoogst. De machine grijpt eerst het bovenste deel vast en maait dat af op een hoogte die camera's bepalen. Even verderop maait de plukker het onderste deel af.

Beide zwaden komen samen tot één zwad op de grond. Doordat de stengels parallel blijven liggen, kan de hennep op het veld roten, net als vlas. Tijdens dat dauwroten maken bacteriën en schimmels de vezel los van de houtachtige kern, een voorwaarde voor kwalitatieve lange vezel.

De machines zijn zelfrijdend, met gps en software die het proces bewaakt. Eén machine oogst ongeveer tweeënhalve hectare per uur. 

Waarom hennep ecologisch interessant is

“Eigenlijk konden we een hele markt ontketenen met een oogstmachine die er niet was”, zegt Baert. Hennep verdween in 1937 grotendeels uit het landschap, verdrongen door katoen en later synthetische vezels. Dat het om industriële hennep gaat, met minder dan 0,3 procent THC, moet hij nog vaak uitleggen.

De teelt komt nu terug, en dat heeft alles met het klimaat te maken. Hennep legt tijdens het groeiseizoen veel CO₂ vast, groeit zonder gewasbeschermingsmiddelen en verdraagt hitte en droogte beter dan vlas. Het diepe wortelstelsel verbetert de bodemstructuur voor de volgteelt. “Het is geen vervanging voor vlas, het is complementair.”

Ook na de oogst gaat bijna niets verloren. De lange vezel gaat naar textiel en naar technische composieten, waarin ze glasvezel en zelfs een deel van de koolstofvezel kan vervangen. De korte vezel wordt isolatie of papier, de scheven gaan naar strooisel of hennepbeton. “De toepassingen met hennep zijn eindeloos”, zegt Baert, “tot alternatieven voor plastic toe.”

Hoe VLAIO-steun de ontwikkeling versnelde

Voor de hennepmachine, en later die voor miscanthus, klopte Hyler aan bij VLAIO. “Dat was voor ons een hele grote investering en een hele grote ontwikkeling”, zegt Baert. “Die steun heeft het gewoon mogelijk gemaakt om ermee aan de slag te gaan.”

Het bleef niet bij geld. “We hebben ook advies gekregen. Het heeft ons aan het denken gezet over hoe we dat project het best aanpakten. Daar hebben we veel van geleerd.”

In Meulebeke werken een vijfentwintigtal mensen, samen goed voor een honderdtal machines per jaar. Hennepmachines leveren een kwart van de omzet, met klanten in België en Frankrijk.