Kunnen regelluwe zones een oplossing zijn voor verweving?
Zijn regelluwe zones een interessant beleidsinstrument voor steden en gemeenten om wonen en werken beter te combineren? Een evaluatie voor het Lerend Netwerk Verweving geeft een genuanceerd antwoord. Voorbeelden uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tonen dat regelluwe zones kansen bieden, maar geen wondermiddel zijn. Zonder duidelijke keuzes, actieve sturing en goede afspraken blijft wonen vaak voorrang krijgen op economische activiteiten.
De evaluatie keek naar drie soorten regelluwe zones in Brussel: de gemengde zone, de sterk gemengde zone en de ondernemingszone voor stedelijke ontwikkeling. Die voorbeelden zijn interessant voor Vlaamse steden en gemeenten. Want ook zij zoeken vaak manieren om bedrijven opnieuw meer plaats te geven. De evaluatie spitste zich vooral toe op gemengde projecten met ruimte voor productie, kantoren of diensten. Detailhandel werd niet onderzocht.
Wat zijn regelluwe zones?
Normaal krijgt elke plek een duidelijke bestemming. Op de ene plek mag je vooral wonen. Op een andere plek is er vooral ruimte voor bedrijven. Een regelluwe zone is soepeler. Daar mogen meer functies naast elkaar bestaan, zoals woningen, kantoren, diensten en bedrijven.
Vrijheid alleen is niet genoeg
Als ontwikkelaars vrij mogen kiezen, kiezen ze vaak voor wat het meeste opbrengt. Vandaag is dat meestal wonen. Daardoor blijft er minder ruimte over voor maakbedrijven, ateliers en andere ondernemingen die plaats nodig hebben. Regelluwe zones werken dus alleen met duidelijke afspraken. Hoeveel ruimte gaat naar bedrijven? Welke bedrijven passen er? En welke ruimte hebben ze nodig? Ook de stad of gemeente moet actief sturen. Met een sterk beleid, slimme keuzes over gronden en goede partners kan verweving er wel slagen.
Lees het onderzoeksrapport
Wil je meer weten over de resultaten, voorbeelden en aanbevelingen van deze evaluatie? Download dan het volledige onderzoeksrapport of de korte samenvatting. De evaluatie werd eerder op 23 september 2025 toegelicht en gevalideerd tijdens het eerste kerndebat van het Lerend Netwerk Verweving.
Samen leren over verweving
Met het Lerend Netwerk Verweving helpen VLAIO, het Kenniscentrum Vlaamse Steden en de VVSG steden en gemeenten om wonen, werken, diensten en ontspanning beter op elkaar af te stemmen. We delen kennis, brengen mensen samen en zoeken mee naar oplossingen. We onderzoeken ook welke maatregelen goed werken en welke minder effect hebben. Dit onderzoeksrapport is het eerste resultaat van zo’n evaluatie.