Marktconsultatie Clean Shift: ontwikkeling van een systeemgerichte aanpak voor emissie-inzicht en verduurzaming van de binnenvaart
De Vlaamse Waterweg organiseert, in samenwerking met PIO en TomorrowLab, een marktconsultatie voor het Clean Shift-traject. Dit traject richt zich op het ontwikkelen van een participatieve aanpak waarbij stakeholders gezamenlijk hypotheses formuleren en toetsen aan praktijkdata, met als doel een datagedreven methodiek te creëren die de verduurzaming van de binnenvaartsector in Vlaanderen versnelt.
Om de juiste inzichten te verwerven voor een succesvolle aanbesteding, organiseren we een marktconsultatie waarin we marktspelers en experten met kennis in participatieve modellering, data-analyse, systeemdenken, mobiliteit en verduurzaming binnenvaart uitnodigen om samen met ons oplossingsrichtingen te definiëren, de haalbaarheid ervan in te schatten en mee vorm te geven aan een praktijkgerichte methodiek gebaseerd op “mediated modelling”.
De marktconsultatie gaat online door op woensdag 8 juli via Teams.
Wie zoeken we?
Voor het project Clean Shift willen we samen met De Vlaamse Waterweg een co-creatieve en datagedreven aanpak ontwikkelen voor het verkrijgen van systeeminzicht in emissiereductie binnen de binnenvaart, met het oog op het identificeren van haalbare en effectieve hefbomen voor de vergroening van de sector.
Hiervoor zoeken we marktspelers met expertise in:
- Participatieve modellering (mediated modelling)
- Systeemdenken en complexe besluitvorming
- Data-analyse en datavisualisatie
- Emissiemetingen, brandstofverbruik en duurzaamheid binnen mobiliteit of logistiek
- Binnenvaart, nautische processen of operationele optimalisatie
We verwachten niet dat één organisatie alle bovenstaande expertisedomeinen beheerst. Integendeel: partijen die slechts op één of enkele domeinen sterk staan, zijn uitdrukkelijk welkom. De uiteindelijke aanpak kan de vorm aannemen van een samenwerking tussen meerdere complementaire partners. De marktconsultatie is daarom ook bedoeld om mogelijke complementaire samenwerkingsverbanden tussen marktspelers te verkennen. Heb je expertise in één van bovenstaande domeinen? Schrijf je dan zeker in.
Doel van het project
De binnenvaart speelt een belangrijke rol in de verduurzaming van transport en logistiek, maar tegelijk ontbreekt vandaag voldoende inzicht in welke operationele factoren de grootste impact hebben op emissiereductie. Praktijkvariabelen zoals vaarsnelheid, routekeuzes, wachttijden, scheepskenmerken en nautische omstandigheden beïnvloeden de uitstoot sterk, maar worden vandaag slechts beperkt op een geïntegreerde manier onderzocht. Hierdoor blijft het moeilijk om gerichte en onderbouwde beleidsmaatregelen te nemen die effectief bijdragen aan emissiereductie binnen de sector.
De Vlaamse Waterweg wil daarom, samen met de sector, een participatieve en datagedreven aanpak ontwikkelen die systeeminzicht creëert in de werking van de binnenvaart. Binnen Clean Shift wordt gewerkt met “mediated modelling”, waarbij experten, schippers, verladers en andere stakeholders gezamenlijk hypotheses formuleren en toetsen aan praktijkdata via gerichte experimenten en analyses. Het doel is om inzicht te verwerven in haalbare, betaalbare en effectieve hefbomen voor vergroening, en tegelijk een flexibel kader op te bouwen dat toekomstige beleidskeuzes en verdere vereenvoudiging van emissiebepaling ondersteunt.
De aanpak die binnen Clean Shift wordt gezocht, moet daarom volgende elementen bevatten:
- Een participatieve methodiek voor gezamenlijke hypothesevorming en systeemanalyse
- Een flexibel en lerend model dat praktijkdata en operationele inzichten integreert
- Een aanpak voor gerichte experimenten en analyse van emissie-invloeden binnen de binnenvaart
- Ondersteuning van datagedreven en onderbouwde beleidsvorming
- Een schaalbare methodiek die meegroeit met nieuwe inzichten, praktijkervaringen en toekomstige noden binnen de sector
Doel en aanpak van de marktconsultatie
Tijdens de marktconsultatie zullen we inzicht geven in de specifieke behoeften van de Vlaamse Waterweg in de hoop die behoeften te kunnen 'matchen' met (deel-)oplossingen beschikbaar op de markt. We willen onderzoeken in hoeverre marktspelers haalbare (deel)oplossingen kunnen bieden voor onze behoeften en hoe het concept van mediated modelling praktisch en efficiënt kan worden geïmplementeerd, rekening houdend met tijd, budget en ontwikkelingsprocessen. Daarnaast willen we relevante partijen met elkaar in contact brengen om de matchmaking tussen verschillende benodigde expertises te stimuleren.
Voor een vlotte discussie en goed resultaat laat je je organisatie best vertegenwoordigen door een medewerker met de juiste technologische en/of facilitatie expertise. Zij kunnen doorgaans beter en sneller inschatten wat de oplossingen kunnen zijn voor elke behoefte of gewenste functionaliteit.
Er wordt geen voorbereiding (in de vorm van presentaties, pitches of dergelijke) verwacht van de deelnemers. TomorrowLab zal de discussie interactief aanpakken en modereren.
De marktconsultatie bestaat uit
- Een publieke workshop via teams
- Een kort, online, vertrouwelijk 1-op-1 gesprek met de Vlaamse Waterweg (circa 10 min.).
De uitkomst van de marktconsultatie moet De Vlaamse Waterweg in staat stellen om tot een bestek te komen voor het opzetten van een samenwerkingsmodel rond mediated modelling.
Gelet op de principes van gelijkheid en transparantie wordt er een publiek verslag gemaakt van de marktconsultatie, met respect voor vertrouwelijke informatie. Het PIO zal het verslag aan alle deelnemers bezorgen en ook publiek via de PIO-website ter beschikking stellen. Om op de hoogte te blijven, kan u zich best abonneren op de PIO-nieuwsbrief (groene knop homepagina PIO)
De marktconsultatie heeft enkel tot doel de juiste informatie te verzamelen voor één of meerdere succesvolle overheidsopdracht(en), maar maakt hiervan geen onderdeel uit. De marktconsultatie houdt evenmin een verplichting in om effectief een plaatsingsprocedure te starten. Een al dan niet deelname aan deze marktconsultatie heeft op geen enkele wijze een negatieve of positieve invloed op de mogelijkheid tot deelname aan eventuele latere overheidsopdracht(en) die erop volgen.
Programma
- 13.00 uur - Verwelkoming
- 13.05 uur - Introductie tot het Programma Innovatieve Overheidsopdrachten (PIO),
naam PIO-adviseur, PIO - 13.15 uur - Introductie tot het project CleanShift
- 13.30 uur - Toelichting methodiek mediated modelling en flankerende initiatieven
- 14.00 uur - Interactieve bespreking - facilitatie van het proces vs modelling nautisch inzicht
- 16.00 uur - Einde
Waar en wanneer?
De marktconsultatie gaat door op 8 juli van 13u tot 16u en zal volledig online plaatsvinden.
Geïnteresseerd? Hoe inschrijven?
Deelname is gratis, maar geïnteresseerden dienen zich in te schrijven tegen uiterlijk 1 juli 2026. Je ontvangt enkele dagen op voorhand de link naar de online marktconsultatie.