Voorbereiding

Samen met de Vlaamse Waterweg, onder begeleiding van het consultancybureau Tomorrowlab werd in 2025 een voorbereidingstraject opgestart in het kader van het project 'Clean shift’. In deze voorbereidingsfase is Clean Shift geëvolueerd van een project rond individuele emissiemetingen naar een traject dat inzet op systeeminzicht en beleidsgerichte ondersteuning voor de verduurzaming van de binnenvaart. De focus verschuift daarbij van het ontwikkelen van een centraal meetplatform naar het begrijpen van de operationele factoren die een impact hebben op emissies en brandstofverbruik.

De Vlaamse Waterweg wil binnen dit traject inzicht verwerven in welke praktijkvariabelen – zoals vaarsnelheid, routekeuzes, wachttijden of operationele omstandigheden – de grootste impact hebben op emissiereductie en waar gerichte beleidshefbomen aanwezig zijn. Daarbij ligt de nadruk op het ondersteunen van de sector en DVW via kennisopbouw, gezamenlijke besluitvorming, beleidsadvies en beter inzicht in de relatie van verbruik, emissies en praktijkvariabelen. Een vereenvoudigde bepaling van emissies in de binnenvaart blijft een logische vervolgstap zodra deze inzichten verworven zijn.

Om dit mogelijk te maken wordt gewerkt met een participatieve aanpak (“mediated modelling”), waarbij experten, schippers, verladers en andere stakeholders gezamenlijk hypotheses onderzoeken en actief toetsen aan praktijkdata. Via gerichte experimenten en analyse ontstaat stap voor stap een gedeeld inzicht in de werking van het systeem en in de maatregelen die haalbaar, betaalbaar en effectief zijn voor de sector.

Deze participatieve aanpak via mediated modelling vormt het onderwerp van een overheidsopdracht. Om de juiste inzichten te verwerven voor een succesvolle aanbesteding, organiseren we een marktconsultatie op 8 juli waarin we marktspelers en experten met kennis in participatieve modellering, data-analyse, systeemdenken, mobiliteit en verduurzaming binnenvaart uitnodigen om samen met ons oplossingsrichtingen te definiëren, de haalbaarheid ervan in te schatten en mee vorm te geven aan een praktijkgerichte methodiek. Meer info en inschrijven kan hier.

Met Clean Shift positioneert De Vlaamse Waterweg zich zo als een betrokken partner die, samen met de sector, werkt aan een realistische en onderbouwde transitie naar een duurzamere binnenvaart. Zo ontstaat een flexibel en lerend kader dat DVW toelaat om onderbouwde beleidskeuzes te maken die aansluiten bij de realiteit van de sector en maximaal inzetten op bestaande infrastructuur en operationele mogelijkheden.