Wijzigingen aan Erfgoed steunmogelijkheden

Met de oproep Herbestemming religieus erfgoed wil de Vlaamse overheid de herbestemming van religieuze erfgoedsites stimuleren, met bijzondere aandacht voor parochiekerken. Zo kunnen deze sites opnieuw een duurzame en actieve rol opnemen binnen de samenleving. Ook andere types religieus erfgoed komen in aanmerking. Alle premienemers komen in aanmerking, behalve de uitgesloten doelgroepen. Enkel gebouwen beschermd als monument of die deel uitmaken van een beschermd monument komen in aanmerking. De premie ondersteunt instandhoudings- en restauratiewerken die nodig zijn voor de herbestemming. De kostenraming bedraagt minimaal € 500.000 en maximaal € 3,5 miljoen (excl. btw). Het maximale premiebedrag is € 2,8 miljoen. Je kan een preselectiedossier indienen tot en met 1 december 2026. Meer informatie vind je op de pagina Erfgoedpremie via oproep.

Ook de provincies geven ondersteuning aan erfgoedprojecten: 1. De Provincie West-Vlaanderen lanceerde een nieuwe Impulssubsidie met focus op duurzaamheid en ontsluiting voor niet-beschermd onroerend erfgoed. Deze impulssubsidie ondersteunt projecten die erfgoed restaureren, herbestemmen, verduurzamen en toegankelijk maken voor een breed publiek. Je kan o.m. een aanvraag indienen als je een onderneming met een sociaal oogmerk bent, een vzw, een private rechtspersoon of particulier. Je krijgt maximaal 50% van de aanvaarde projectkosten als subsidie, met een maximum van € 250.000 per project. Je kan indienen van 1 juni 2026 tot 30 september 2031. 2. Via de subsidie  E-xtra³ - onderscheidende investeringsprojecten onroerend erfgoed wil de Provincie Limburg investeringsprojecten in Limburgs onroerend erfgoed met een publieke functie en een bovenlokale uitstraling ondersteunen en het belang en de zichtbaarheid van Limburgs onroerend erfgoed vergroten. Je kan een aanvraag indienen als je een onderneming bent, vzw, feitelijke vereniging of particulier. De subsidie bedraagt maximaal 60% van de totale subsidieerbare kosten. Je vraagt de subsidie aan voor de start van de werken en uiterlijk 30 september 2026. 3. Beheer je niet-beschermd Klein historisch erfgoed in Limburg? Dan kan je steun krijgen voor het onderhoud en de instandhouding ervan. Het gaat om klein historisch erfgoed (zoals kapelletjes, kruisen, gevelstenen …) dat zichtbaar aanwezig is in het landschap of dorpsbeeld, bijdraagt aan de uitstraling en beleving van de omgeving en gelegen is op een publiek toegankelijke locatie. Met deze subsidie helpt de provincie je om dit erfgoed te behouden en zichtbaar te maken voor het brede publiek. Je kan o.m. een aanvraag indienen als je een onderneming bent, een vzw, feitelijke vereniging een private rechtspersoon of particulier. Je krijgt tot 60% steun voor onderhouds- en instandhoudingswerken, met een maximum van € 12.500 per project. 4. Bij de Provincie Oost-Vlaanderen kan je als natuurlijk- of rechtspersoon de Subsidie voor onderhoud en onderzoek aanvragen voor erfgoed dat niet-beschermd is als monument, maar wel voldoende erfgoedwaarde heeft. Het erfgoed kan deel uitmaken van een beschermd stads- of dorpsgezicht, een archeologische site of een historisch waardevol landschap, zolang het niet is opgenomen in een goedgekeurd beheersplan. Je gebruikt de subsidie voor onderhoud of beperkt onderzoek dat nodig is voor het behoud en beheer van het erfgoed. Je krijgt maximaal € 8.750 per jaar per aanvrager.

1. Op 17 december 2025 werd de Oproep voor meerjarenpremieovereenkomsten: iconisch erfgoed gelanceerd. Deze oproep richt zich op grote of langdurige werken aan beschermd onroerend erfgoed of erfgoedlandschappen. De Vlaamse overheid wil projecten ondersteunen die het gemeenschapsgevoel versterken en de fierheid op ons erfgoed aanwakkeren. Zowel overheidspartners als private actoren kunnen een project indienen. Het project moet een gefaseerde uitvoeringstermijn van maximaal vijf jaar hebben en een kostenraming tussen € 5 miljoen en € 7,5 miljoen (excl. btw). Het maximale premiebedrag bedraagt € 6 miljoen. Je kan een dossier indienen tot en met 1 juni 2026. Het aanvraagformulier is momenteel nog in opmaak en zal in februari 2026 beschikbaar zijn. 2. De 'erfgoedlening – investeringskrediet' is een lening voor investeringen in onroerend erfgoed in eigendom van ondernemers (incl. zelfstandigen in hoofberoep), publieke entiteiten en openbare besturen. De erfgoedlening kan gebruikt worden voor de restauratie, renovatie of herbestemming van het erfgoed. Voor 2026 is het maximumbudget intussen bereikt en kunnen er geen nieuwe aanvragen voor een erfgoedlening behandeld worden. Er wordt geen wachtlijst gemaakt. 

De 'erfgoedlening – investeringskrediet' is een lening voor investeringen in onroerend erfgoed in eigendom van ondernemers (incl. zelfstandigen in hoofberoep), publieke entiteiten en openbare besturen. De erfgoedlening kan gebruikt worden voor de restauratie, renovatie of herbestemming van het erfgoed. Voor 2025 is het maximumbudget intussen bereikt en kunnen er geen nieuwe aanvragen voor een erfgoedlening behandeld worden. Er wordt geen wachtlijst gemaakt. 

Investeer je als eigenaar, erfpachthouder, vruchtgebruiker of opstalhouder in de restauratie en het onderhoud van je beschermd onroerend erfgoed, dan kunnen je uitgaven voor bepaalde uitgevoerde werken in aanmerking komen voor een belastingvermindering als je gedomicilieerd bent in Vlaanderen of Wallonië. De Vlaamse regering besliste recent om deze fiscale maatregel stop te zetten. De procedure hiervoor is lopende. Aanslagjaar 2025 zal vermoedelijk het laatste jaar zijn dat de kosten voor werken aan onroerend erfgoed (gemaakt in 2024) kunnen worden ingebracht bij de aangifte personenbelasting.