Vriendenaandeel

Definitie vriendenaandeelhouder (VAH)

De particuliere investeerder (vriendenaandeelhouder) moet op het moment dat hij zich engageert om te investeren in het Vriendenaandeel aan alle volgende voorwaarden voldoen:

• hij is een natuurlijk persoon die investeert buiten zijn handels- of beroepsactiviteiten;
• hij is onderworpen aan de personenbelasting in het Vlaamse Gewest;
• hij is geen werknemer van je onderneming;
• hij, zijn echtgeno(o)t(e) of wettelijk samenwonende partner oefent geen mandaat uit als bestuurder, zaakvoerder of een vergelijkbare functie in je onderneming;
• hij, zijn echtgeno(o)t(e) of wettelijk samenwonende partner bezit niet meer dan 10% van de aandelen, converteerbare effecten of stemrechten van je onderneming;
• hij, zijn echtgeno(o)t(e) of wettelijk samenwonende partner is in de 24 maanden vóór de volstorting van het Vriendenaandeel niet uit het vermogen van je onderneming getreden.

Deze voorwaarden moeten vervuld zijn op het moment dat de investeerder zich verbindt om te investeren. De datum van de effectieve storting van het kapitaal is hiervoor dus niet bepalend.

Drempel van € 75.000

Als particulier kan je als kredietgever van de Winwinlening en/of VAH niet meer dan € 75.000 investeren in/lenen aan één of meerdere kmo's.

Een investeerder kan wel meer dan € 75.000 kapitaal in je onderneming inbrengen. Het gedeelte boven € 75.000 komt dan niet meer in aanmerking als Vriendenaandeel en geeft dus geen recht op de bijbehorende fiscale voordelen. De investering zelf blijft wel geldig.

Definitie kmo (emittent)

Om gebruik te maken van deze maatregel moet Je onderneming voldoen aan de Europese kmo‑definitie:

• minder dan 250 werknemers (voltijds equivalenten);
• een jaaromzet van maximum € 50 miljoen en/of een balanstotaal van maximum € 43 miljoen;
• voldoen aan het zelfstandigheidscriterium: dat wil zeggen dat de geconsolideerde cijfers – als er een deelnemingsrelatie bestaat met andere ondernemingen van 25% of meer van het kapitaal of van de stemrechten – moeten voldoen aan bovenvermelde criteria. Een groter aandeelhouderschap door risicokapitaalmaatschappijen, universiteiten of onderzoekscentra zonder winstoogmerk, is wel toegestaan.

Voldoe je niet aan één van deze criteria, dan word je beschouwd als een grote onderneming.

Je moet ook een exploitatiezetel in Vlaanderen hebben.

Andere voorwaarden

Je kmo mag ook niet beursgenoteerd zijn.

Je mag geen vermindering van het maatschappelijke vermogen hebben doorgevoerd in de 24 maanden voorafgaand aan de volstorting.

Gedurende de 60 maanden na de volstorting van de Vriendenaandelen moet je onderneming voldoen aan een aantal voorwaarden. Deze periode start op de dag na de volstorting:

• Je mag geen beleggings-, thesaurie- of financieringsvennootschap zijn.
• Je mag geen immo-vennootschap zijn voor eigen onroerend goed of waarin de vriendenaandeelhouder, de echtgenoot, de echtgenote of wettelijk samenwonende partner of hun kinderen een bestuursmandaat bekleden of hieruit inkomsten hebben.
• Je mag geen managementvennootschap zijn.
• Je mag geen bindingen hebben met of geen betalingen (+€ 100.000) doen aan vennootschappen gevestigd in fiscale paradijzen.
• Je koopt geen eigen aandelen in, je voert geen kapitaalvermindering, een andere vermindering of verdeling van het eigen vermogen door.

Aanvaardbare vennootschapsvorm

Enkel volgende vennootschappen met rechtspersoonlijkheid kunnen Vriendenaandelen uitgeven: de naamloze vennootschap (nv), de besloten vennootschap (bv), de coöperatieve vennootschap (cv), de Europese (coöperatieve) vennootschap, het Europees economische samenwerkingsverband, een vennootschap onder firma (vof), de commmanditaire vennootschap (CommV) en de landbouwondernemingen (onder de vorm van een vof of CommV).

Zelfstandigen, een maatschap, een vereniging zonder winstoogmerk (vzw), een (private) stichting (van openbaar nut) en een feitelijke vereniging komen dus NIET in aanmerking.

• Een Vriendenaandeel is een aandeel op naam en vertegenwoordigt een fractie van het kapitaal of het eigen vermogen van je kmo (emittent).
• Het Vriendenaandeel kan alleen verworven worden door een inbreng in vers geld en op voorwaarde van een volledige volstorting.
• Je kan het ontvangen bedrag enkel gebruiken voor ondernemersdoeleinden.
• Je kan leningen of converteerbare effecten niet omzetten in Vriendenaandelen.
• Het volstorte bedrag van de Vriendenaandelen bedraagt maximum € 75.000 per Vriendenaandeelhouder en € 300.000 per kmo- emittent.
• Het totale openstaande bedrag, in hoofdsom kan bij je kmo in het kader van één of meer Winwinleningen en één of meer volstorte Vriendenaandelen nooit hoger zijn dan € 300.000.
• Als particulier kan je als kredietgever van de winwinlening en/of vriendenaandeelhouder niet meer dan € 75.000 ter beschikking stellen aan één of meer begunstigde kmo's.
• Als begunstigde kmo mag je de ontvangen sommen uit het Vriendenaandeel niet gebruiken om:
  • dividenden uit te keren, met inbegrip van de uitkering van liquidatiereserves of de aankoop van aandelen;
  • leningen te verstrekken.
• Je kan geen winwinlening gebruiken voor de volstorting van Vriendenaandelen.

Investeerders die intekenen op een Vriendenaandeel hebben recht op een jaarlijks belastingkrediet van 2,5% van het gestorte bedrag. Dit voordeel geldt gedurende maximaal vijf jaar.

Het belastingkrediet wordt berekend op basis van het aantal dagen dat de Vriendenaandelen volledig volstort en in bezit zijn tijdens het belastbare tijdperk. Daarbij wordt rekening gehouden met een maximumbedrag van € 75.000 per belastingplichtige.

Het belastingkrediet kan niet worden overgedragen naar een later aanslagjaar.

Het recht op het belastingkrediet stopt wanneer de vennootschap failliet gaat of wordt ontbonden, wanneer de investeerder zijn Vriendenaandelen geheel of gedeeltelijk overdraagt, of wanneer de investeerder overlijdt.

De vriendenaandeelhouder (belastingplichtige) houdt de registratiebrief, de uitgifteovereenkomst en het verslag ter beschikking van de fiscus en het controleorganisme.

Opstellen uitgifteovereenkomst Vriendenaandeel

Binnen drie maanden na de volstorting van de Vriendenaandelen moet je een uitgifteovereenkomst opmaken. In deze overeenkomst bevestigen jij en de investeerder dat de investeerder via een kapitaalinbreng heeft ingetekend op nieuw uitgegeven aandelen van je onderneming en dat aan alle voorwaarden van het Vriendenaandeel is voldaan.

Je kan deze uitgifteovereenkomst online opmaken op basis van een aantal gegevens. Meer informatie over de voorwaarden vind je op de website van PMV in de rubriek Voorwaarden Vriendenaandeel > Voorwaarden voor de uitgifte overeenkomst. Je kan op de website ook een voorbeeld van de uitgifteovereenkomst raadplegen in de rubriek Veelgestelde vragen over het Vriendenaandeel > Hoe maak ik een geldige uitgifteovereenkomst op. 

Opstellen van een verslag van de revisor of externe accountant

Om de investeerder te beschermen, moet je een verslag laten opmaken over de uitgifteprijs van de Vriendenaandelen, zoals voorgeschreven door het vennootschapsrecht.
Dit verslag moet positief worden beoordeeld door een bedrijfsrevisor of een externe accountant die niet in dienst is van je onderneming. Je voegt het verslag vervolgens als bijlage toe aan de uitgifteovereenkomst van het Vriendenaandeel.

Registratie bij PMV

De uitgifteovereenkomst en het verslag over de uitgifteprijs moet je binnen drie maand na de volstorting van de Vriendenaandelen overmaken aan PMV om te registeren. Dit kan digitaal via vriendenaandeel@pmv.eu.

Vervolgens wordt nagegaan of aan alle voorwaarden werd voldaan (inclusief de controle van de plafonds). Daarnaast is vereist dat de bedragen ook volledig volstort worden om het Vriendenaandeel te genieten. Binnen de maand volgt dan de registratie of de weigering.

Dit belastingkrediet is niet van toepassing op aandelenparticipaties die reeds genieten van volgende federale steunmaatregelen:

• Tax Shelter voor startende ondernemingen
• Tax Shelter voor scale ups (groeibedrijven)

Wil je op de hoogte blijven van wijzigingen van deze maatregel én andere maatregelen in de Subsidiedatabank van VLAIO? Dat kan via de gratis Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank.