Overbruggingsrecht voor zelfstandigen (coronavirus)

Laatst gewijzigd op 15 okt 2020 (Alle wijzigingen)

Samengevat

Voor wie
zelfstandigen in hoofd- en bijberoep
Voor wat
onderbreking activiteit ten gevolge van het coronavirus
(Gedeeltelijke) uitkering
van maximum € 1.614,10

Wat houdt de maatregel in

Zelfstandigen kunnen tijdens de coronacrisis soms een beroep doen op één van de uitkeringen van het Overbruggingsrecht: het 'Corona - overbruggingsrecht', het 'Overbruggingsrecht - heropstart' of het 'Overbruggingsrecht bij quarantaine of gesloten klas, school of kinderopvang'.

1. Het Corona-overbruggingsrecht kan nog bekomen worden tot eind 2020 door wie nog niet kan heropstarten omwille van coronaredenen.
2. Het Overbruggingsrecht heropstart kan worden bekomen tot eind oktober voor wie heropstart én te kampen heeft met een omzetdaling.
3. Wie getroffen wordt door quarantaine of de zorg moet opnemen van kinderen waarvan de klas (school of kinderopvang) werd gesloten ingevolge quarantaine maatregelen kan vanaf september 2020 een beroep doen op het Overbruggingsrecht in geval van een gedwongen onderbreking.
4. Zelfstandigen die hun activiteit stopzetten of onderbreken, kunnen in bepaalde situaties ook een beroep doen op het Klassieke overbruggingsrecht.

Corona-overbruggingsrecht

Wie komt in aanmerking

Door de coronacrisis werd de toekenning van het overbruggingsrecht in het kader van overmacht (3de pijler van het overbruggingsrecht) tijdelijk versoepeld.

Overbruggingsrecht tijdens de maanden maart tot en met juni 2020

Je kan in volgende situaties een beroep doen op het corona-overbruggingsrecht:

  • Verplichte gedeeltelijke of volledige sluiting opgelegd door de overheid: wie zijn activiteit verplicht moet onderbreken naar aanleiding van de sluitingsmaatregelen genomen door de federale overheid, heeft recht op de financiële uitkering van het overbruggingsrecht. Het speelt hierbij geen rol of de onderbreking volledig of gedeeltelijk is. Voorbeelden: het restaurant dat zijn verbruikszaal sluit en overschakelt op afhaalgerechten komt in aanmerking. Er is geen minimumduur van onderbreking vereist voor deze zelfstandigen.
  • Geen opgelegde sluiting door de overheid: wie zijn activiteit minstens 7 opeenvolgende kalenderdagen volledig onderbreekt naar aanleiding van het coronavirus kan ook een beroep doen op deze uitkering. Het gaat hier om de zelfstandigen die (onrechtstreeks) ernstige moeilijkheden ervaren door het coronavirus. Voorbeelden: zelfstandigen die hun activiteit moeten onderbreken wegens werknemers die in quarantaine geplaatst werden, wegens onderbroken leveringen, of wegens een sterke daling van de activiteit (daling reservaties, afname bezetting, toename annuleringen, …) waardoor het verderzetten van de activiteit verlieslatend wordt. Ook zelfstandigen die een zorgberoep uitoefenen zoals kinesisten, tandartsen en specialisten vallen hieronder.

Overbruggingsrecht tijdens de maanden juli tot en met december 2020

Wie nog niet kan heropstarten, kan in de volgende situaties nog steeds in aanmerking komen voor het bestaande tijdelijk corona-overbruggingsrecht, wanneer aan volgende voorwaarden wordt voldaan:

  • Uitkering nog mogelijk van juli tot en met december 2020:
    • Verplichte gedeeltelijke of volledige sluiting opgelegd door de overheid: Je komt meteen in aanmerking voor de toekenning van het overbruggingsrecht. Er is dus geen minimumduur van onderbreking vereist. Het gaat hier om de volgende activiteiten:
      • jacuzzi's, stoomcabines en hammams, behalve indien hun gebruik privé is;
      • discotheken en dancings;
      • de sector van evenementen in ruime zin (feesten, bedrijfsevenementen, organisatoren huwelijksfeesten, verhuurders van feest- en evenementenzalen, …);
      • zelfstandige artiesten actief in de sectoren die vallen onder de evenementen- en culturele sector;
      • foorkramers;
      • nachtwinkels;
      • shishabars;
      • sectoren die volledig moeten sluiten door federale, regionale of provinciale maatregelen.
    • Geen opgelegde sluiting door de overheid maar je bent gedwongen om je zelfstandige activiteit volledig of gedeeltelijk te onderbreken: omdat je afhankelijk bent van een activiteit die is vermeld in het vorige punt. Je komt meteen in aanmerking voor de toekenning van het overbruggingsrecht. Er is dus geen minimumduur van onderbreking vereist. Je moet wel de band van afhankelijkheid aantonen;
  • Uitkering nog mogelijk in juli en augustus: geen opgelegde sluiting door de overheid en je bent niet afhankelijk van dergelijke activiteit : maar je ziet je wel genoodzaakt om als gevolg van de coronacrisis je activiteit volledig te onderbreken gedurende een periode van ten minste 7 opeenvolgende kalenderdagen tijdens de betrokken kalendermaand. Je kan nog van dit overbruggingsrecht gebruik maken tot en met 31 augustus 2020.  
    In deze situatie geldt er een striktere bewijslast:
    • Je moet aantonen dat de onderbreking een onmiddellijk gevolg van het coronavirus is, omdat het nog steeds onmogelijk is om de zelfstandige activiteit opnieuw op te starten.
    • Je moet dit oorzakelijk verband aantonen aan de hand van objectieve elementen, zoals een aanzienlijke daling van de inkomsten, van de activiteit (daling van de reserveringen, daling van de bezettingsgraad, stijging van het aantal annuleringen, enz.), onderbroken leveringen, een daling van de verkoop of een attest van quarantaine.
    • Het is niet voldoende om enkel beperkingen door de regels van de social distancing in te roepen. De aanwezigheid van het oorzakelijk verband zal worden gecontroleerd, zowel voorafgaand aan de toekenning van de uitkering als achteraf.

Als je eenzelfde zelfstandige activiteit uitoefent in verschillende ondernemingen, dan moet de zelfstandige activiteit in alle ondernemingen worden onderbroken omwille van het coronavirus. Als je verschillende zelfstandige activiteiten uitoefent, dan moeten de voorwaarden vervuld zijn voor elk van die activiteiten.

Als je doorgaans enkel evenementen organiseert die nog steeds verboden zijn in juli, augustus en september 2020 (en eventueel de volgende maanden), dan mag je je activiteit omvormen tot bijvoorbeeld het organiseren van kleinere "events" (genre zomerbars, kleinschalige festivals, …).  Dergelijke omvorming verhindert de verdere toekenning van het corona-overbruggingsrecht niet. 

Om in aanmerking te komen moet je als zelfstandige sociale bijdragen verschuldigd zijn in België. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen zelfstandigen die recht hebben op de volledige uitkering of een gedeeltelijke uitkering:

Recht op de volledige uitkering

Hiervoor komen in aanmerking:

  • De zelfstandige in hoofdberoep (incl. helpers, meewerkende echtgenoten in het maxistatuut en (primo)starters);
  • De zelfstandige in bijberoep die wettelijke voorlopige bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdragen voor zelfstandigen in hoofdberoep;
  • De zelfstandige in hoofdberoep gelijkgesteld met bijberoep (art. 37 ARS) die voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van een zelfstandige in hoofdberoep;
  • De student-zelfstandige die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van de zelfstandigen in hoofdberoep.
  • zelfstandige na de pensioenleeftijd zonder pensioen of enkel met het onvoorwaardelijk pensioen die voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van de zelfstandigen in hoofdberoep.

Recht op de gedeeltelijke uitkering

Hiervoor komen in aanmerking:

  • De zelfstandige in bijberoep die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die worden berekend op een referte-inkomen tussen € 6.996,89 en € 13.993,77;
  • De zelfstandige in hoofdberoep gelijkgesteld met bijberoep (art. 37 ARS) die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die worden berekend op een referte-inkomen tussen € 6.996,89 en € 7.330,52;
  • De student-zelfstandige die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die worden berekend op een referte-inkomen tussen € 6.996,89 euro en € 13.993,77;
  • De actief gepensioneerde zelfstandige die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die worden berekend op een referte-inkomen hoger dan € 6.996,89.
Omvang steun

De maandelijkse uitkering verschilt in functie van de gezinslast (zonder gezinslast en met gezinslast). Om de gezinssituatie te bepalen is er geen attest van het ziekenfonds vereist en volstaat een verklaring op eer van de zelfstandige dat hij al dan niet een gezinslast heeft. 

 
met gezinslast
zonder gezinslast
Volledige uitkering
€ 1.614,10  € 1.291,69
Gedeeltelijke uitkering
€ 807,05 € 645,85 

Het recht wordt ook toegekend indien je als zelfstandige al in het verleden genoten hebt van het maximum aantal maandelijkse uitkeringen in het overbruggingsrecht. Bovendien tellen de periodes in het kader van deze tijdelijke maatregel niet mee voor het maximale aantal toekomstige toekenningen van de maandelijkse uitkeringen in het overbruggingsrecht.

De uitkering kan onder bepaalde voorwaarden gecumuleerd worden met een ander vervangingsinkomen (pensioen, (tijdelijke) werkloosheid).

OPGELET: Voor de zelfstandigen die in aanmerking komen voor de halve uitkering, mag de som van die gedeeltelijke uitkering van de tijdelijke crisismaatregel overbruggingsrecht en het andere vervangingsinkomen per maand niet hoger zijn dan € 1.614,10. Bij overschrijding zal het maandelijkse bedrag van de uitkering van de tijdelijke crisismaatregel overbruggingsrecht verminderd worden.

Aanvraagprocedure

Het overbruggingsrecht moet je aanvragen bij je sociaal verzekeringsfonds, dat een aanvraagformulier ter beschikking stelt.

Overbruggingsrecht heropstart

Wie komt in aanmerking

Het overbruggingsrecht ter ondersteuning van de heropstart kent in de maanden juni, juli, augustus, september en oktober 2020 een uitkering toe aan zelfstandigen die, in de eerste fase van de COVID-19-crisis, verplicht werden om hun zelfstandige activiteit te onderbreken door de sluitingsmaatregelen opgelegd door de overheid en die toegelaten worden hun zelfstandige activiteit opnieuw op te starten. Maar die nog te kampen hebben met een omzetverlies.

Voorwaarden om in aanmerking te komen voor dit overbruggingsrecht:

  • Je bent als zelfstandige sociale bijdragen verschuldigd in België;
  • Op 3 mei 2020 was je activiteit nog verboden of beperkt door de sluitingsmaatregelen opgelegd door de overheid. Als je actief bent in verschillende ondernemingen en/of verschillende sectoren, dan moet je hoofdactiviteit aan die voorwaarde voldoen. (Komen niet in aanmerking als verboden of beperkingen: de regels inzake social distancing voor toegelaten activiteiten, de toegangsmodaliteiten voor de grootwarenhuizen, doe-het-zelfzaken met een algemeen assortiment, tuincentra, boomkwekerijen en groothandels bestemd voor professionelen, de verboden kortingsacties in handelszaken en winkels en het sluitingsuur voor nachtwinkels.)
    Het gaat o.m. om de volgende activiteiten:
    • de horeca;
    • de non-food detailhandel (met uitzondering van doe-het-zelfzaken, tuincentra en dagbladhandels die al eerder konden openen);
    • de markten (zowel de klassieke marktkramen als de mobiele verkopers van gebraden kippen en ijskarren en andere foodtrucks);
    • de kappers en schoonheidsspecialisten;
    • de reisbureaus met kantoor/ontvangstruimte "front office", die als een handelszaak moeten beschouwd worden (en dus niet enkel online actief zijn);
    • de autocarbedrijven die hoofdzakelijk het vervoer van personen verzorgen in het kader van recreatieve activiteiten zoals groepsuitstappen en reizen (en die dus niet hoofdzakelijk in onderaanneming voor regionale busmaatschappijen actief zijn);
    • zelfstandigen waarvan de activiteiten tot en met minstens 3 mei 2020 dezelfde rechtstreekse en onmiddellijke impact ondervonden van de sluitingsmaatregelen, equivalent aan de sectoren die uitdrukkelijk moesten sluiten.
  • Je activiteit mag opnieuw opgestart worden, zonder andere beperkingen dan de regels inzake social distancing. De restaurants en drankgelegenheden waarvoor een vervroegd sluitingsuur is opgelegd, voldoen aan die voorwaarde;
  • Je kan aantonen dat je activiteit voor het tweede kwartaal van 2020 een omzetverlies of vermindering van bestellingen kent van minstens 10% in vergelijking met het tweede kwartaal van 2019, als gevolg van het coronavirus. Voor een aanvraag voor de maand oktober 2020 gaat het om het derde kwartaal van 2020 in vergelijking met het derde kwartaal van 2019. Je moet bij je aanvraag objectieve elementen voegen (bij voorkeur een attest van de boekhouder) die dit aantonen. Je verklaring zal achteraf worden gecontroleerd. Hou dus de nodige stavingsstukken (bijvoorbeeld btw-raming) ter beschikking;
  • Je krijgt voor dezelfde maand geen corona-overbruggingsrecht bij onderbreking van de activiteit.

Enkele voorbeelden:

  • kappers mochten heropstarten vanaf 18 mei 2020 en komen in aanmerking voor de uitkering voor de maanden juni, juli, augustus, september en oktober 2020;
  • restaurants mochten heropstarten vanaf 8 juni 2020 en komen in aanmerking voor de uitkering voor de maanden juli, augustus, september en oktober 2020 (in juni hebben zij nog recht op het corona-overbruggingsrecht bij onderbreking van de activiteit);
  • activiteiten die vanaf 1 juli 2020 mogen heropstarten, komen in aanmerking voor de uitkering voor de maanden juli, augustus, september en oktober 2020.

De volgende zelfstandigen komen in aanmerking voor de uitkering:

  • De zelfstandige in hoofdberoep (incl. helpers, meewerkende echtgenoten in het maxistatuut en (primo)starters);
  • De zelfstandige in bijberoep die wettelijke voorlopige bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdragen voor zelfstandigen in hoofdberoep;
  • De zelfstandige in hoofdberoep gelijkgesteld met bijberoep (art. 37 ARS) die voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van een zelfstandige in hoofdberoep;
  • De student-zelfstandige die wettelijke voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van de zelfstandigen in hoofdberoep.
  • zelfstandige na de pensioenleeftijd zonder pensioen of enkel met het onvoorwaardelijk pensioen die voorlopige sociale bijdragen verschuldigd is die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdrage van de zelfstandigen in hoofdberoep.
Omvang steun

De maandelijkse uitkering verschilt in functie van de gezinslast (zonder gezinslast en met gezinslast). 

 
met gezinslast
zonder gezinslast
Volledige uitkering
€ 1.614,10  € 1.291,69


De uitkering kan gecumuleerd worden met (tijdelijke) werkloosheid. Maar je kan de uitkering niet cumuleren met het corona-overbruggingsrecht bij onderbreking van de activiteit.

De uitkering kan ook gevraagd worden door de zelfstandige die al een uitkering in het klassieke overbruggingsrecht heeft genoten voor de maximale duur van 12 of 24 maanden. De duur van de toekenning telt ook niet mee voor de maximumduur van het klassieke overbruggingsrecht.

Je blijft je sociale bijdragen verschuldigd, zodat je je socialezekerheidsrechten behoudt. Als je moeilijkheden ondervindt om die bijdragen te betalen, dan kan je vermindering van voorlopige bijdragen, uitstel van betaling of vrijstelling van bijdragen aanvragen.

Aanvraagprocedure

Het overbruggingsrecht bij heropstart moet je aanvragen bij je sociale verzekeringsfonds, dat een aanvraagformulier ter beschikking stelt.

Overbruggingsrecht bij quarantaine of gesloten klas, school of kinderopvang

Wie komt in aanmerking

Vanaf september 2020 kunnen zelfstandigen in de volgende situaties een beroep doen op het overbruggingsrecht in geval van een gedwongen onderbreking (omwille van een gebeurtenis met economische impact):

  • de zelfstandigen die in quarantaine worden geplaatst en daardoor hun zelfstandige activiteit gedurende minstens 7 opeenvolgende kalenderdagen daadwerkelijk en volledig moeten onderbreken. Zelfstandigen die hun activiteit van thuis uit kunnen organiseren, komen niet in aanmerking voor die uitkering.
    Die situatie van overmacht moet aangetoond worden aan de hand van een quarantaine-attest, op eigen naam, maar ook om een attest op naam van een persoon die op hetzelfde adres staat ingeschreven als de zelfstandige.
    Wie omwille van niet-essentiële redenen, wetens en willens afgereisd zijn naar een land of een gebied dat zich in een rode zone bevindt op het ogenblik van vertrek, komen niet in aanmerking voor die uitkering.
  • de zelfstandigen die hun zelfstandige activiteit gedurende minstens 7 opeenvolgende kalenderdagen volledig moeten onderbreken omdat zij moeten instaan voor de zorg voor hun kind(eren), doordat de klas in quarantaine moet of door de sluiting van de school of kinderopvang.
    Hierbij moet het gaan om kinderen van hoogstens 12 jaar. Bij oudere kinderen moet er een specifieke en omstandige motivering gegeven worden waarom de ouder toch nog moet instaan voor de zorg voor het kind.
    Die situatie van overmacht moet aangetoond worden aan de hand van een bewijsstuk (beslissing van de directie van de school of beslissing van de kinderopvang).
    Wie voor de maand september kunnen de tijdelijke ouderschapsuitkering aanvraagt kan dit niet cumuleren met de uitkering van het overbruggingsrecht.
Voorwaarden

De zelfstandige moet voldoen aan de voorwaarden van het overbruggingsrecht in geval van een gedwongen onderbreking.

Wie niet voldoet aan de voorwaarden van de afwezigheid van een vervangingsinkomen, de verzekeringsplicht gedurende minstens 4 kwartalen en/of de voorwaarde van effectieve bijdragebetaling gedurende minstens 4 kwartalen, kan ook een aanvraag doen. Ingevolge mogelijke toekomstige wijzigingen van die voorwaarden zullen die aanvragen in afwachting in beraad gehouden worden door het sociaal verzekeringsfonds.

Omvang steun

Het bedrag van de uitkering is afhankelijk van de duur van de onderbreking en van het al dan niet hebben van gezinslast. Zie Hoeveel bedraagt de uitkering van het overbruggingsrecht?

Aanvraagprocedure

Dit overbruggingsrecht moet worden aangevraagd bij je sociaal verzekeringsfonds, dat een aanvraagformulier ter beschikking stelt.

Klassieke overbruggingsrecht

Hierbij een overzicht van de klassieke overbruggingsrechtmogelijkheden die je kan bekomen in verschillende situaties. In dit klassieke overbuggingsrecht gelden strengere voorwaarden:

Collectieve schuldenregeling

Wie binnen de drie jaar na een collectieve schuldenregeling zijn zelfstandige activiteit heeft stopgezet, kan eveneens een beroep doen op het overbruggingsrecht. De periode van drie jaar start op de eerste dag van het kwartaal dat volgt op het kwartaal dat je bent gestopt.

Voor meer info zie www.rsvz.be/nl/faq/ik-ben-failliet-wat-nu.

Economische moeilijkheden

Wie door economische moeilijkheden zijn activiteit officieel moet stopzetten, kan in bepaalde gevallen een beroep doen op het overbruggingsrecht.

Voor meer informatie zie www.rsvz.be/nl/faq/ik-zet-mijn-zaak-stop-door-economische-moeilijkheden-wat-nu.

Faillissement

Wie zijn activiteit moet stopzetten door een persoonlijk faillissement of door het faillissement van de vennootschap kan een beroep doen op het overbruggingsrecht. 

Als je in deze vennootschap zaakvoerder, bestuurder of werkend vennoot was, dan moet je kunnen aantonen dat je die functie nog uitoefende op het moment van het faillissement.

Voor meer info zie www.rsvz.be/nl/faq/ik-ben-failliet-wat-nu.

Gedwongen onderbreking

Wanneer je door externe omstandigheden minstens één kalendermaand lang of definitief je activiteit moet stopzetten, kan je een beroep doen op het overbruggingsrecht. Het moet dan gaan over:

  • een brand;
  • een natuurramp (overstroming, aardbeving);
  • een beschadiging van de voor professioneel gebruik bedoelde gebouwen of de professionele uitrusting;
  • een allergie veroorzaakt door het uitoefenen van je beroep;
  • een gebeurtenis met economische impact. 

Voor meer info zie www.rsvz.be/nl/faq/ik-moet-mijn-zaak-gedwongen-onderbreken-stopzetten-wat-nu.

Contact

In de databank Fisconetplus op Myminfin kan je de Circulaire 2020/C/94 over het belastingstelsel van de financiële uitkeringen in het kader van het crisis-overbruggingsrecht raadplegen. Deze werd aangevuld met de Circulaire 2020/C/114 over de aanpassingen in het crisisoverbruggingsrecht en de invoering van het heropstartoverbruggingsrecht.

Je kan met vragen over de maatregelen voor zelfstandigen ingevolge het coronavirus terecht bij het RSVZ op het gratis telefoonnummer 0800 12 018.

Deze dienst is bereikbaar 8u30 tot 12 u en van 13 u tot 17 u (op vrijdag tot 16 u).

Adres

Willebroekkaai 35
1000 Brussel
België

Telefoon