Kinderopvang: subsidies van Opgroeien
Samengevat
Wil je updates over deze maatregel? Ontvang de gratis Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank!
Wat houdt de maatregel in
Wil je beroepsmatig en tegen betaling baby's en peuters opvangen? Dan heb je een vergunning nodig van de Vlaamse overheid, Opgroeien. Zodra je voldoet aan de vergunningsvoorwaarden, kan je verschillende subsidies aanvragen.
Opgroeien werkt met een subsidiestelsel in verschillende stappen. Hoe hoger de subsidietrap waarin je opvang zit, hoe meer ondersteuning je kan krijgen. Voor elke volgende trap moet je wel aan bijkomende voorwaarden voldoen.
Naast deze subsidies bestaan er ook specifieke steunmaatregelen voor inclusieve opvang, subsidies voor ruimere openingsmomenten en dringende kinderopvang in groepsopvang.
De subsidiemaatregel 'tijdelijke vervangcapaciteit' heeft de Vlaamse Regering verlengd tot 31 december 2026.
2. De Vlaamse Regering voorziet ook een subsidie tot € 3.000 per vergunde locatie gezinsopvang voor investeringen die bijdragen aan een veilige, duurzame en kwaliteitsvolle opvangomgeving. Een aanvraag indienen kan sinds 22 september 2026. Je vindt meer informatie in de rubriek Subsidie voor investeringskosten gezinsopvang.
Wat komt in aanmerking
Opvang baby's en peuters
Als organisator van kinderopvang kan je subsidies krijgen wanneer je bepaalde opdrachten opneemt en voldoet aan de voorwaarden van Opgroeien. Je vindt meer informatie in dit document op de website van Opgroeien: Subsidies voor kinderopvang van baby's en peuters.
De subsidies zijn opgebouwd in verschillende subsidietrappen:
- trap 1: basissubsidie;
- trap 2: subsidie voor inkomenstarief;
- trap 3: plussubsidie.
Krijg je een subsidie uit een hogere trap? Dan ontvang je automatisch ook de subsidies uit de lagere trappen en moet je eveneens voldoen aan de voorwaarden van die lagere trappen.
De basissubsidie kan je krijgen als je kinderopvang:
- beschikt over een vergunning en dus voldoet aan de vergunningsvoorwaarden;
- minstens 220 dagen per jaar geopend is (voor gezinsopvang met maar 1 locatie zijn dit minstens 180 dagen);
- kinderbegeleiders inzet die actief Nederlands kennen.
De subsidie voor inkomenstarief is mogelijk voor kinderopvang als:
- gezinnen een prijs betalen die gebaseerd is op hun inkomen;
- kinderen uit bepaalde voorrangsgroepen voorrang krijgen bij de opvang.
De plussubsidie kan je krijgen als je kinderopvang:
- extra inzet op kwetsbare gezinnen;
- voorrang geeft aan kinderen uit deze gezinnen;
- minstens 30% kinderen uit kwetsbare gezinnen opvangt.
Andere mogelijke subsidies
Naast het trappensysteem kan je ook nog andere subsidies aanvragen:
De subsidie voor inclusieve opvang ondersteunt de opvang van kinderen met een specifieke zorgbehoefte samen met andere kinderen.
Mogelijkheden zijn:
- individuele inclusieve opvang (vergunning volstaat);
- structurele inclusieve opvang (minstens subsidie voor inkomenstarief vereist);
- een subsidie voor een Centrum voor Inclusieve Opvang.
De subsidie flexibele gezinsopvang is bedoeld als je kinderopvang biedt op atypische openingsmomenten in een gezinsopvang. Deze subsidie geldt ook voor samenwerkende aangesloten onthaalouders. Voorwaarde is dat je beschikt over een subsidie voor inkomenstarief.
De subsidie voor ruimere openingsmomenten in groepsopvang (ROM): deze subsidie is voor kinderopvang op atypische openingsmomenten in groepsopvang. Je moet hiervoor minstens beschikken over een basissubsidie.
De subsidie voor dringende kinderopvang in groepsopvang (DOP): met deze subsidie kan je tijdelijk een opvangplaats vrijhouden voor gezinnen die binnen de maand onverwacht opvang nodig hebben. Je moet hiervoor minstens beschikken over een subsidie voor inkomenstarief.
Opvang schoolkinderen
Organiseer je opvang voor kleuters en/of lagere schoolkinderen? Dan krijg je te maken met het beleid rond buitenschoolse opvang en activiteiten (BOA). Binnen dit beleid nemen de lokale besturen de regierol op.
Wil je als organisator in aanmerking komen voor een BOA-subsidie? Dan moet je eerst een lokale erkenning aanvragen bij het lokaal bestuur. Je krijgt deze erkenning als je voldoet aan de voorwaarden van het lokale erkenningskader.
Meer informatie over het BOA-decreet vind je bij Opgroeien > buitenschoolse opvang en activiteiten > nieuws over BOA.
Wie komt in aanmerking
In trap 0 zitten alle initiatieven die geen enkele subsidie van Opgroeien ontvangen (tenzij eventueel de subsidie voor individuele inclusieve opvang). Wie in trap 1 zit, krijgt een basissubsidie. In trap 2 komt daar nog de subsidie voor inkomenstarief bij en in trap 3 de plussubsidie. Krijg je een subsidie uit een hogere trap? Dan ontvang je automatisch ook de subsidies uit de lagere trappen. Je moet dan wel voldoen aan de voorwaarden van alle onderliggende trappen.
Hou er rekening mee dat subsidies niet automatisch worden toegekend. Je moet ze zelf aanvragen.
- De basissubsidie en de subsidie voor individuele inclusieve opvang kun je aanvragen zolang er budget beschikbaar is.
- Voor een subsidie voor inkomenstarief, een plussubsidie, structurele inclusieve opvang, ruimere openingsmomenten of dringende kinderopvang organiseert Opgroeien oproepen.
Ontvang je een oproep via e-mail, nieuwsbrief of de website van Opgroeien? Controleer dan eerst of je voldoet aan de voorwaarden. Als er meer kandidaten zijn dan beschikbare middelen, verdeelt Opgroeien de subsidies op basis van programmatieregels. Daarbij krijgen regio's met de grootste nood voorrang.
Omvang steun
De hoogte van de subsidie hangt af van het type opvang en de subsidie waarvoor je in aanmerking komt.
Opgroeien betaalt de meeste subsidies via voorschotten en een eindafrekening. Je ontvangt elk kwartaal een voorschot. Na afloop van het kalenderjaar volgt een afrekening. Werden bij de berekening verkeerde gegevens gebruikt, dan kan Opgroeien de subsidie nog corrigeren.
De verschillende subsidies worden op een andere manier berekend:
- Basissubsidie, plussubsidie en subsidie voor structurele inclusieve opvang: een vast bedrag per gesubsidieerde opvangplaats per jaar.
- Subsidie voor inkomenstarief: een deel wordt berekend op basis van de opvangprestaties, een ander deel op basis van de gemiddelde leeftijd van de kinderbegeleiders.
- Subsidie voor individuele inclusieve opvang: een vergoeding per opvangdag van een kind met een specifieke zorgbehoefte.
De subsidiebedragen verschillen naargelang je gezinsopvang of groepsopvang organiseert.
Voor een volledig overzicht van de subsidievoorwaarden en subsidiebedragen raadpleeg je de informatie van Opgroeien > kinderopvang > subsidies en financieel > soorten subsidies en bedragen.
Aanvraagprocedure
De manier waarop je een subsidie aanvraagt, hangt af van het type subsidie.
Voor nieuwe opvangplaatsen met vrije prijs voor baby's en peuters kan je een basissubsidie aanvragen als de plaatsen zijn opgestart na 1 april 2021. Je kan deze subsidie doorlopend aanvragen zolang er budget beschikbaar is. De Vlaamse Regering bepaalt jaarlijks hoeveel middelen hiervoor beschikbaar zijn.
Voor een subsidie voor inkomenstarief of een plussubsidie kan je enkel een een aanvraag indienen wanneer de Vlaamse Regering hiervoor bijkomend budget vrijmaakt. Opgroeien lanceert dan een oproep via zijn website en de nieuwsbrief Kinderopvang.
Bij zo'n oproep worden de beschikbare middelen verdeeld op basis van programmatiecriteria. Daarbij wordt onder meer rekening gehouden met de opvangbehoefte in een gemeente of regio en met het bestaande opvangaanbod. Met deze middelen kunnen zowel nieuwe opvangplaatsen als doorgroeitrajecten naar een hogere subsidietrap worden ondersteund.
Ook de subsidie voor ruimere openingsmomenten in groepsopvang, de subsidie voor dringende kinderopvang in groepsopvang en de subsidie voor structurele inclusieve opvang worden toegekend via een oproep. Voor structurele inclusieve opvang gebeurt dat wanneer de Vlaamse Regering hiervoor middelen beschikbaar stelt.
Wil je geen oproepen missen? Volg dan de nieuwsbrief en de website van Opgroeien: Opgroeien > kinderopvang > subsidies en financieel < oproepen en beslissingen.
Voor individuele inclusieve opvang dien je per opgevangen kind met een specifieke zorgbehoefte een afzonderlijke aanvraag in via het aanvraagformulier van Opgroeien. Meer informatie vind je hier: Opgroeien > kinderopvang > subsidies en financieel > mijn subsidies regelen.
Subsidie tijdelijke vervangcapaciteit
Moet je een opvanglocatie tijdelijk sluiten? Dan kan je een subsidie krijgen voor vervangcapaciteit. Zo kunnen kinderen terecht in alternatieve opvangplaatsen in de buurt en blijft de opvang verzekerd. Lokale besturen en lokale loketten coördineren deze vervangopvang en vragen hiervoor toestemming aan Opgroeien.
De regeling voor tijdelijke vervangcapaciteit loopt momenteel tot en met 31 december 2026. De Vlaamse Regering verlengde deze maatregel in afwachting van een nieuwe regeling voor noodopvang.
Als organisator ontvang je:
- € 70 per kind per volledige opvangdag;
- € 42 per kind per halve opvangdag.
Het subsidiebedrag wordt verminderd met de bijdrage die je aan de gezinnen factureert. De subsidie wordt maandelijks uitbetaald voor de periode waarvoor je toestemming hebt gekregen.
Meer informatie over de voorwaarden en aanvraagprocedure vind je bij Opgroeien > kinderopvang > subsidies en financieel > mijn subsidies regelen.
Subsidie voor versterking medewerkersbeleid
Vanaf 1 januari 2027 moet elke opvanglocatie de nieuwe kindratio toepassen. De kindratio bepaalt hoeveel kinderen een kinderbegeleider maximaal tegelijk mag opvangen. Bij de nieuwe regels wordt rekening gehouden met de leeftijd van de kinderen, de samenstelling van de groep en de opvangvorm.
Tot en met 31 december 2026 geldt een overgangsperiode. Tijdens die periode blijven de huidige vergunningsvoorwaarden van kracht.
Kindratio tot 31 december 2026
- Gezinsopvang: er mogen maximaal 8 kinderen tegelijk aanwezig zijn per onthaalouder. Het streefdoel blijft gemiddeld maximaal 4 kinderen per onthaalouder op kwartaalbasis.
- Groepsopvang: er mogen maximaal 8 kinderen tegelijk aanwezig zijn per kinderbegeleider. Zijn er minstens 2 kinderbegeleiders aanwezig, dan mag dit stijgen tot maximaal 9 kinderen per kinderbegeleider. Tijdens een rustmoment van maximaal 2 aansluitende uren geldt een maximum van 14 kinderen per kinderbegeleider, op voorwaarde dat er minstens 2 kinderbegeleiders aanwezig zijn.
Kindratio vanaf 1 januari 2027
- Gezinsopvang: Er mogen maximaal 7 kinderen tegelijk aanwezig zijn per onthaalouder. Het streefdoel blijft gemiddeld maximaal 4 kinderen per onthaalouder op kwartaalbasis.
- Groepsopvang (buiten de rustmomenten):
- Aparte leefgroep met uitsluitend baby's jonger dan 12 maanden: er mogen maximaal 5 baby's per begeleider zijn.
- Aparte leefgroep met uitsluitend kinderen vanaf 12 maanden: er mogen maximaal 8 kinderen per kinderbegeleider zijn.
- Gemengde leefgroep: er mogen maximaal 7 kinderen per begeleider zijn.
Pas je als organisator van groepsopvang voor baby's en peuters de nieuwe kindratio al toe tussen 2024 en 2026? Dan kan je onder bepaalde voorwaarden een subsidie voor de versterking van het medewerkersbeleid krijgen. Deze subsidie geeft je een extra bedrag per gesubsidieerde plaats waarvoor je een basissubsidie ontvangt.
Gezinsopvang of groepsopvang van samenwerkende onthaalouders komen niet in aanmerking voor deze subsidie.
Meer informatie over de voorwaarden en subsidiebedragen vind je bij Opgroeien > kinderopvang > subsidies en financieel > soorten subsidies en bedragen.
Subsidie voor investeringskosten gezinsopvang
Organiseer je vergunde gezinsopvang? Dan kan je een nieuwe investeringssubsidie aanvragen voor verbeteringen aan je opvanglocatie.
Per opvanglocatie kan je een subsidie krijgen van maximaal € 3.000 voor investeringen die:
- de duurzaamheid van je opvang verbeteren;
- de brandveiligheid of toegangsveiligheid verhogen;
- een eigen buitenruimte beter toegankelijk maken;
- een veilige toegang mogelijk maken tot een buitenruimte in de buurt.
De subsidie richt zich zowel tot zelfstandige onthaalouders als tot aangesloten onthaalouders.
Via een overgangsregeling kunnen ook bepaalde investeringen die je hebt betaald tussen januari 2024 en juni 2026 in aanmerking komen.
Investeringen die al volledig worden vergoed via een andere subsidie, komen niet in aanmerking.
Je kan vanaf 22 september 2026 een aanvraag indienen. Meer informatie raadpleeg je op Opgroeien > kinderopvang > snelinfo over subsidies.
Opgelet! Het besluit dat deze subsidie regelt, werd op 4 september 2026 definitief goedgekeurd door de Vlaamse Regering, maar is nog niet in werking getreden. De Vlaamse Regering bepaalt de datum van inwerkingtreding zodra de federale fiscale vrijstelling voor de subsidie is geregeld. Daartoe moet de federale overheid nog een koninklijk besluit definitief goedkeuren. Dat besluit werd ondertussen al een eerste keer principieel goedgekeurd. Opgroeien verwacht dat dit in de komende weken zal gebeuren.
Blijf op de hoogte
Wil je op de hoogte blijven van wijzigingen van deze maatregel én andere maatregelen in de Subsidiedatabank van VLAIO? Dat kan via de gratis Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank.
Contact
Meer informatie over bedragen en voorwaarden vind je op de website Opgroeien of bij de "Kind en Gezin-Lijn".