SustainableInsights for Cities & Retailers (SInCR)

Naar een datagedreven lokaaleconomisch beleid voor steden en gemeenten

Aanleiding

Het project SInCR vertrekt vanuit de actuele uitdaging waarmee veel Vlaamse steden en gemeenten geconfronteerd worden: hoe lokale economie versterken op basis van betrouwbare, gestandaardiseerde en herbruikbare data? De vraag naar een datagedreven beleid rond handel en horeca neemt toe, zowel bij beleidsmakers als handelaars, maar de noodzakelijke data zijn vaak versnipperd, onvoldoende ontsloten of afhankelijk van één leverancier.  

Lokale besturen ondervinden moeilijkheden om de effectiviteit van beleidsmaatregelen, evenementen, mobiliteitsingrepen en/of andere acties objectief te evalueren, door het ontbreken van een referentiekader, een gebrek aan eigen expertise en datamaturiteit of het niet beschikken over de geschikte tools om data te verzamelen en te analyseren. Daardoor blijven kansen liggen om beleidskeuzes beter te onderbouwen, sneller bij te sturen en ondernemers gerichter te ondersteunen.  

SInCR pakt deze uitdaging aan door te werken aan een generiek datatraject rond drukte, bestedingen en aanvullende thematieken (data gerelateerd aan mobiliteit, toerisme en acquisitie van nieuwe handelaren), gebaseerd op datastandaarden, herbruikbare methodieken, een generiek beleidsdashboard en een business- en governancemodel.  

Drempels en uitdagingen

• Afhankelijkheid van externe dataleveranciers, met o.a. lange doorlooptijden voor de algemene opzet en de automatische dataflow;
• Datakwaliteit die niet vanzelfsprekend is en continu extra controle en validatie vraagt;
• Kostprijs en duurzaamheid van bepaalde databronnen (zoals telecomdata), zeker in functie van prijsstijgingen en onzekerheden rond continuïteit;
• Het bereiken en activeren van ondernemers rond datadeling en datagebruik blijft uitdagend.

Deze drempels tonen aan dat datagedreven werken niet enkel een technische, maar ook een organisatorische en strategische uitdaging is.

Successen en resultaten

Ondanks deze uitdagingen leverde SInCR een reeks concrete en overdraagbare resultaten op voor lokale besturen:

• Generiek beleidsdashboard ‘Drukte & Bestedingen’: dynamisch Power BI-rapport waarbij het eerste ‘denkwerk’ (structuur, visualisaties, berekeningen, benchmarks, …) al is gebeurd,  met verschillende varianten op maat van elk type bestuur. Deze voorbeeldrapporten kan je voeden met de databronnen die eigen zijn aan de eigen stad of gemeente a.d.h.v. een duidelijke handleiding en voorbeelddatasets.
• Inspiratiefiches rond acquisitie, toerisme en mobiliteit
• Slothandboek SInCR met alle inzichten, gebruikte methodieken en aanbevelingen vanuit het project a.d.h.v. concrete use cases, o.a. over de diverse databronnen en het generieke dashboard.
• Voorbeeldbestekken en -vragenlijsten voor de aankoop van data
• OSLO-applicatieprofiel ‘Lokale economie’ dat definities en datastructuren vastlegt voor drukte-, bezoekers en bestedingsdata en hun onderlinge relaties.
• Business & Governance-model als referentiekader dat lokale besturen richting geeft voor de organisatie, governance, financiering en duurzame verankering van datagebruik binnen de lokale economie.

Belangrijkste leerlessen voor lokale besturen

• Er bestaat geen one size fits all: steden en gemeenten verschillen sterk in datamaturiteit, budget en noden. Opleveringen op maat zijn cruciaal om een brede inzetbaarheid te garanderen.
• Drukte- en bestedingsdata vormen het fundament voor lokaal-economische analyses. Thematische verrijking rond acquisitie, mobiliteit, toerisme en leefbare economie zorgt voor meer verklarende en beleidsrelevante inzichten.
• Eigen beheer van data en dashboards, in combinatie  met de implementatie van het OSLO-model, vormt een belangrijke hefboom om minder afhankelijk te zijn van leveranciers. Er is echter structurele Vlaamse coördinatie nodig om deze OSLO-standaarden structureel op te leggen.  
• Datagedreven werken vraagt voldoende interne capaciteit, duidelijke rolverdeling en structurele verankering.
• Om met de opgeleverde dashboards aan de slag te gaan, blijft het belangrijk om kennis op te bouwen van zowel de beschikbare en aangekochte databronnen als van het Power BI platform. Het dashboard biedt zo een goed startpunt om de datawerking binnen het lokale bestuur structureel te verankeren.

Alle opleveringen zijn gebundeld en vrij beschikbaar voor hergebruik door andere steden en gemeenten op www.mechelen.be.  

Overzicht subsidieproject

• Projectpartners: Stad Mechelen (promotor), Stad Leuven (copromotor) en Economisch Huis Oostende (copromotor)
• Looptijd: Maart 2023 – December 2025
• Budget: De totale projectkost bedroeg 1,2 miljoen euro voor alle projectpartners samen. Hiervan werd 80% gesubsidieerd door VLAIO.  
• Contact:
  • Stad Mechelen: sandrine.raskin@mechelen.be
  • Stad Leuven: bo.peeters@leuven.be
  • Economisch Huis Oostende: krista.claeys@economischhuis.be