CaDaNS > resultaten

Doelstellingen

Om het volledige groeipotentieel van de (elektrische) fiets als duurzaam mobiliteitsmiddel te benutten moeten we meer mensen aan het fietsen krijgen en er ook over waken dat de volledige levenscyclus die fietsen doorlopen maximaal duurzaam is. Dergelijke transitie is enkel mogelijk wanneer alle spelers in de brede fietswaardeketen hun producten en de bijhorende transactionele businessmodellen in vraag stellen, en volop durven inzetten op duurzaamheid gekoppeld aan een sublieme rij- en gebruikerservaring. In dit living lab hebben een aantal innovatieve Vlaamse spelers in het e-bike landschap, die de volledige levenscyclus en waardeketen afdekken, samen gewerkt aan innovatieve en onderbouwde “Bike-as-a-Service” (BaaS) businessmodellen (BM) en bijhorend circulaire waardeketen die die business modellen en dus de circulaire levenscyclus van duurzame e-bikes en hun componenten kan ondersteunen. Op langere termijn moet CaDaNS hierdoor leiden tot een reductie in de materiaalvoetafdruk en broeikasgasuitstoot van het elektrische fietsecosysteem ten opzichte van de huidige situatie, maar anderzijds ook resulteren in een bijkomende impactreductie (materiaal + broeikasgassen) door een “modal shift” van auto naar elektrische fiets voor woon-werkverkeer. Bovendien wil CadanS ook de behaalde resultaten en leerlessen verder verspreiden en implementeren binnen de bredere Vlaamse discrete maakindustrie.

Belangrijkste leerlessen

1/ Leerlessen m.b.t. beleid en belangrijkste mobiliteits(sector) prestatie-indicatoren

• Als we stappen willen zetten naar een duurzamere mobiliteit, moeten we ophouden met alleen de (evolutie van de) “modal share” te gebruiken als belangrijkste prestatie-indicator, en ook kijken naar de evolutie van het aantal afgelegde km's met duurzamere transportmodi zoals de fiets.  Anders geformuleerd: er is nog een enorm potentieel om de (snelle) (elektrische) fiets in te zetten voor verplaatsingen tussen de 10 en 30 km.
• We moeten breder kijken dan alleen fietsverkoopcijfers als het gaat over de gezondheid van de sector en bv. ook terugkerende inkomsten opvolgen als "prestatie-indicator" voor de sector.

2/ Leerlessen m.b.t. circulaire verdienmodellen

• Er zijn, naast de bestaande initiatieven - micromobiliteit, swapfiets, ... -  wel degelijk nog opportuniteiten om nieuwe, duurzame as-a-service verdienmodellen in de markt te zetten die inspelen op een nood aan flexibiliteit (periode, fietstype) en een wens tot ontzorgen bij de consument (B2B of B2C).  
• Een “conditio sine qua non” om dergelijke verdienmodellen in de markt te zetten zijn fietsen en sleutelcomponenten (batterij/motor) die:
  • een lange levensduur hebben (robuust);
  • maximaal mee evolueren met nieuwe technologieën (modulair);
  • efficiënt en goedkoop te onderhouden zijn (goedkoop in gebruik).
• Digitale technologie kan en zal een sleutelrol spelen bij dergelijke nieuwe verdienmodellen.  Zo kan bv. het Digitale Productpaspoort (DPP) een zakelijke opportuniteit worden in plaats van een legale verplichting en kost.
• BaaS business modellen gefocust op woon-werkverkeer creëren ook extra complexiteit omdat je rekening moet houden met bestaande fiscaliteitsregels, en daaruit volgend de nood aan flexibiliteit zonder extra overhead voor bv. HR diensten.

3/ Leerlessen m.b.t. Circulaire Batterijen

• Mits goed ontwerp en voldoende hoge seriegroottes lijken door bebat/sortbat gecollecteerde afvalfietsbatterijen voldoende waardevolle componenten te bevatten die ‘as good as new’ zijn en waarvoor herstel via ‘spare parts harvesting’ economisch en ecologisch zinvol lijkt.  Dit vereist wel een wijziging aan de huidige toetredingsovereenkomst van deelnemers aan het Bebat-collectief. 
  Resultaten
• 2 beloftevolle Bike-as-a-Service (BaaS) Business Modellen (inclusief business model canvas)
  • BM 1: Flexibele, Circulaire werknemersfietslease.
  • BM2:  Flexibele, Circulaire Bedrijfsvlootlease.
• Scenariotool om de milieu-impact en “Total Cost of Ownership” (TCO) van “Bike-as-a-Service” businessmodellen te vergelijken a.d.h.v. een aantal parameters (bezetting, onderhoudsinterval, ...) .
• Proof-of-Concept (PoC) van een circulair e-bike ontwerp en ecosysteem
  • Operationele flow diagram van welke ecosysteem partner verantwoordelijk is voor welke stap in de circulaire businessmodellen.
  • Operationeel FietsDPP met focus op interactie tussen fietsfabrikanten en onderhoudspartners om de onderhoudskost te minimaliseren.
  • Impactanalyse op micro (=fiets) en macro (= Vlaanderen) niveau van circulaire lease vs de as-is.
• Een blauwdruk van een ‘spare-parts harvesting ecosysteem’ voor fietsbatterijen waarbij afvalbatterijen door de organisatie voor producentenverantwoordelijkheid op een marktplaats worden aangeboden, en de aankoper gezonde fietsbatterijcomponenten uit die ‘afval’-batterijen oogst en gebruikt voor de herstelling van bestaande fietsbatterijen.
• Een set van beleidsaanbevelingen om de impact van de resultaten en leerlessen te vergroten/versnellen.