Update - Europese cofinanciering voor innovatieve overheidsopdrachten via Horizon Europe
Wil je als overheid innovatieve oplossingen aankopen of laten ontwikkelen? Dan is een Europese PCP- of PPI-oproep misschien wel iets voor jou. De Europese Commissie lanceert via Horizon Europe regelmatig oproepen om innovatieve overheidsopdrachten te ondersteunen. Aanbestedende diensten kunnen hiervoor rekenen op interessante cofinanciering.
Europese cofinanciering: Wat is het verschil tussen PCP en PPI?
De Europese Commissie lanceert via Horizon Europe regelmatig oproepen voor innovatieve overheidsopdrachten. Overheden die vernieuwende oplossingen willen ontwikkelen of aankopen, kunnen daarbij rekenen op aantrekkelijke Europese cofinanciering. De Europese Commissie maakt een duidelijk onderscheid tussen twee types van innovatieve overheidsopdrachten:
- Pre-commerciële inkoop (PCP): Bij PCP staat onderzoek en ontwikkeling centraal. De overheid koopt R&D-diensten aan voor oplossingen die nog niet marktklaar zijn. Dit verloopt in drie fasen: van conceptontwerp (TRL 3-4), over prototypeontwikkeling (TRL 5-6), tot testopstellingen van eerste producten of diensten (TRL 7-8). Cofinanciering via Horizon Europe kan hier oplopen tot 100%.
- Publieke inkoop van innovatie (PPI): Bij PPI gaat het om innovatieve producten of diensten die bijna of net op de markt zijn (TRL 9), maar nog niet grootschalig beschikbaar. De overheid fungeert hier als early adopter. De Europese financiering voor PPI-projecten bedraagt maximaal 50%.
Nieuwe oproepen in het Horizon Europe werkprogramma 2026 - 2027
In het Horizon Europe werkprogramma 2026 - 2027 staan verschillende interessante oproepen ter ondersteuning van PCP- en PPI-projecten. Onze collega's van het NCP Flanders-team maakten een overzicht.
Precommercial Procurement (PCP)
-
1O&O projectoproep voor volgende generatie wetenschappelijke instrumentatie, digitale tools en methoden voor het upgraden van de Europese onderzoeksinfrastructuur
(Horizon-INFRA-2026-TECH-01-01)
Deze oproep wil onze Europese onderzoeksinfrastructuur klaar maken voor de toekomst. Met een beschikbaar budget van 110 miljoen euro voor 11 projecten richt de call zich op acties die de technologische vernieuwing versnellen binnen en buiten de onderzoeks-en innovatiesector. Projecten kunnen 5 tot 10 miljoen euro EU-financiering ontvangen en moeten minstens twee Europese instellingen samenbrengen (liefst meer), aangevuld met bedrijven, start-ups of kmo’s om zo een breed consortium te vormen. De oproep stimuleert zowel technologieontwikkeling, validatie en prototyping alsook opleiding van personeel. Als algemene doelstelling moeten de projectvoorstellen bijdragen aan digitalisering, vergroening, energie efficiëntie en meer veerkracht van de onderzoeksinfrastructuur.
Bij deze projectoproep kunnen consortia ervoor kiezen om een deel van het budget te besteden aan PCP projecten via onderaanneming om zo parallel oplossingen te ontwikkelen en te testen. De call werd geopend op 10 maart 2026 en sluit op 16 juni 2026. Lees de volledige tekst van de projectoproep.
-
2Vraag-gestuurde innovatie in de veiligheidssector
(HORIZON-CL3-2026-01-SSRI-02)
Deze oproep voorziet ongeveer 6 miljoen euro voor een precommercial procurement (PCP) traject dat innovatieve technologieën voor de burgerlijke veiligheid moet ontwikkelen en valideren. Consortia moeten minstens drie security practitioners en drie publieke aankopers (liefst meer) omvatten uit minstens drie EU lidstaten of geassocieerde landen, waardoor een breed gedragen groep van 'aankopers' ontstaat.
De oproep beoogt de ontwikkeling, test en validatie van technologische prototypes die de uiteenlopende noden van Europese veiligheidsdiensten beantwoorden en de markt voor innovatieve veiligheidsoplossingen versterken. Een duidelijke strategie voor post PCP opschaling moet ook onderdeel vormen van het project om te vermijden dat succesvolle prototypes in de ‘valley of death’ blijven steken. De projectoproep sluit op 5 november 2026 en lees de volledige oproeptekst.
-
3Derisking van hernieuwbare brandstoftechnologieën via een transnationaal PCP traject voor waardeketens van hernieuwbare industriële brandstoffen
(Horizon-CL5-2026-11-D3-04)
Deze oproep investeert 40 miljoen euro in een grootschalig precommercial procurement (PCP) traject om de risico’s in industriële waardeketens voor hernieuwbare brandstoffen te verlagen. Het doel is om TRL 8 te bereiken aan het eind van het project, zodat ze klaar zijn voor marktintroductie en commercialisering tegen en na 2030. De focus qua technologie ligt op geavanceerde bio-ethanol, bio-methanol, biomassa-gasificatie, e-methanol en andere drop-in duurzame brandstoffen.
De drijvende kracht hierachter zal een breed transnationaal aankopersnetwerk zijn, bestaande uit zowel publieke als private aankopers. Het is hierbij essentieel dat meerdere technologieaanbieders parallel uitgedaagd worden om oplossingen te ontwikkelen, waardoor kosten en risico’s beter gedeeld worden. Het mag niet beperkt blijven tot het PCP-traject zelf dus in de projectoproep wordt verwacht dat consortia duidelijk plannen ontwikkelen voor de uitrol van succesvolle oplossingen na de PCP looptijd. Hierbij moet er gekeken worden hoe de doorbraak in deze nieuwe technologieën kan leiden tot investeringen via andere EU-fondsen zoals EIC, EU-Invest en de structuurfondsen. Tot slot vraagt men ook dat het project beleidsmakers moet voorzien van betrouwbare data om vergunningen te kunnen versnellen en eveneens de publieke acceptatie van projecten rond hernieuwbare brandstoffen te vergroten. De projectoproep sluit op 1 december 2026, lees de volledige oproeptekst.
-
4Tools en technologieën om onze gezondheidszorg aan te passen als gevolg van de klimaatverandering
(HORIZON HLTH 2027 01 ENVHLTH MISSCLIMA 03)
Deze oproep investeert 20 miljoen euro voor vier projecten om innovatieve tools en technologieën te ontwikkelen die zorgsystemen en lokale overheden helpen zich aan te passen aan de gezondheidsimpact van de klimaatverandering. De projecten moeten nieuwe technologieën en modellen opleveren voor een betere monitoring, voorspelling, preventie en risicobeheer van klimaat-gerelateerde gezondheidsdreigingen. Via een PCP-traject worden publieke aankopers, zoals gezondheidsautoriteiten, lokale besturen en zorgorganisaties, samengebracht om gezamenlijk innovatieve oplossingen te laten ontwikkelen door de markt. De resulterende prototypes moeten de weerbaarheid en paraatheid van gezondheidszorgsystemen versterken en beleidsmakers ondersteunen met bijna marktrijpe oplossingen die later opgeschaald kunnen worden. Een verplichte open marktconsultatie en brede betrokkenheid van eindgebruikers moet hiervoor zorgen. De call sluit op 13 april 2027, lees de volledige oproeptekst.
-
5Bevorderen van synergiën tussen experimentele werkomgevingen en innovatief aanbesteden
(Horizon-EIE-2027-01-CONNECT-02)
Deze oproep ondersteunt een precommercial procurement (PCP) traject om de tijd voor marktintroductie van innovaties te verkorten door publieke aankopers nauwer te laten samenwerken met testbeds, living labs en regelgevende/certificerende instanties. Het doel is de kloof te dichten tussen vraag en aanbod van innovatieve oplossingen en om al tijdens de R&D fase belemmeringen rond regelgeving of certificering weg te nemen.
Het project moet gedragen worden door een divers en breed geografisch consortium dat oplossingen oplevert die klaar zijn voor implementatie, waarbij ten minste één innovatie tijdens of rechtstreeks na het PCP traject kan worden uitgerold. Aankopers moeten bovendien hun intentie tonen om succesvolle oplossingen nadien effectief te adopteren, via aankoop, open source overname, of stimulansen voor eindgebruikers. Het indicatieve budget bedraagt 10 miljoen euro waarvan een deel kan gegeven worden aan organisaties buiten het project om een snellere toepassing van de technologie te stimuleren. De call gaat open op 1 juni 2027 en de tekst kan je opvragen via pascal.verheye@vlaio.be.
-
6PCP-traject rond betaalbare technologieën, medicijnen en medische hulpmiddelen voor kankerbestrijding
(Horizon-MISS-2027-02-CANCER-05)
De Europese Commissie lanceert een nieuwe precommercial procurement (PCP) oproep om betaalbare, innovatieve oplossingen te ontwikkelen voor kankerzorg, gaande van nieuwe technologieën en medische toestellen tot vooruitstrevende kankerbehandelingen. Publieke aankopers uit minstens vijf EU landen werken hiervoor samen om innovatieve oplossingen te laten ontwikkelen, klinisch te valideren en uit te rollen in pilots. De oproep focust sterk op end-user engagement via participatieve onderzoeksmethoden om er zo voor te zorgen dat de ontwikkelde tools geschikt zijn voor de patiënt. De oproep heeft een totaalbudget van ongeveer 26 miljoen euro om drie projecten te ondersteunen en sluit op 21 september 2027. Lees de volledige projectoproep.
-
7Stimuleren van de transformatie richting klimaat-neutrale steden, de net-zero economie en meer strategische autonomie via een Pre-commercial Procurement (PCP) traject
(HORIZON-MISS-2027-04-CIT-05)
De Europese Commissie lanceert een nieuwe PCP-oproep om innovatieve oplossingen te ontwikkelen die steden helpen klimaatneutraal te worden en hun transitie naar een net-zero economie te versnellen. Lokale overheden worden hierbij aangemoedigd om gezamenlijk O&O diensten aan te kopen die nieuwe technologieën opleveren voor het terugdringen van broeikasgas en luchtverontreinigende emissies. Concrete voorbeelden zijn stedelijke innovaties op het vlak van gebruik van hernieuwbare energie, digitalisering, duurzame mobiliteit en energie-efficiënte gebouwen.
De deelnemende steden moeten kunnen aantonen welke emissiereducties ze tegen 2030 en 2050 verwachten, en samenwerken met het Cities Mission Platform om toepassing, opschaling en replicatie in andere steden te verzekeren. Binnen dit kader is het cruciaal dat er zoveel mogelijk burgers, bedrijven en diensten betrokken worden bij het project via open marketconsultaties en co-creatie.
De oproep voorziet ook in het geven van financiële steun tot 200.000 euro aan organisaties om de adoptie van innovatie te versnellen. Met een totaalbudget van 26,82 miljoen euro voor drie projecten richt deze oproep zich op ambitieuze projecten die nieuwe klimaattechnologieën snel naar de markt brengen en meteen inzetbaar maken in steden. De projectoproep sluit op 7 oktober 2027, lees de volledige tekst.
-
8Vraag-gestuurde innovatie in de veiligheidssector
(Horizon-CL3-2027-01-SSRI-03)
De Europese Commissie lanceert een oproep om publieke veiligheidsdiensten te ondersteunen bij de gezamenlijke ontwikkeling van innovatieve technologieën via een precommercial procurement (PCP) traject. De oproep stimuleert een vraag-gestuurde aanpak waarbij minstens drie (liefst meer) security practitioners en publieke aankopers uit verschillende EU lidstaten een grensoverschrijdende aankopersgroep vormen. Deze groep daagt de markt uit om nieuwe oplossingen te ontwikkelen die inspelen op uiteenlopende veiligheidsnoden, zoals detectie, situational awareness, crisisrespons of interoperabiliteit van systemen. Projecten moeten technologische prototypes laten ontwikkelen, testen en valideren, met sterke aandacht voor marktanalyse, open marktconsultaties en brede gebruikersbetrokkenheid om de behoeften van veiligheidsdiensten centraal te stellen. Deze projectoproep met een budget voor één project van 5 miljoen euro is een vervolg op de gelijkaardige oproep uit 2026 en sluit pas op 4 november 2027. Lees de volledige oproeptekst.
Public Procurement of Innovative Solutions (PPI)
-
1PPI-traject voor de veiligheidssector
(Horizon-CL3-2026-01-SSRI-03)
Deze Public Procurement of Innovation (PPI) oproep heeft als doel innovatieve veiligheidsoplossingen sneller ingang te doen vinden bij publieke veiligheidsdiensten. Hij is gelinkt aan de PCP oproep CL3-2026-01-SSRI-02 maar hier ligt de focus op technologieën die al op kleine schaal getest zijn, maar nog niet breed beschikbaar of betaalbaar genoeg zijn voor grootschalige uitrol. Publieke aankopers en veiligheidsbeambten uit minstens drie EU lidstaten bundelen de krachten om gezamenlijk bewezen, maar nog niet marktbrede oplossingen, aan te kopen en op te schalen. Hierbij moet het project aandacht hebben voor EU brede publicatie en transparante selectiecriteria gebaseerd op ‘best value for money’ in plaats van enkel prijs. Met een totaalbudget van 2 miljoen euro kan er één project gesteund worden en de call sluit op 5 november 2026. Lees de volledige tekst.
-
2PPI-oproep voor innovatieve oplossingen rond geïntegreerde zorg
(Horizon-HLTH-2027-CARE-01)
Deze PPI (public procurement of innovation) oproep dient om innovatieve oplossingen aan te kopen die de toegang van burgers tot geïntegreerde en kwalitatieve gezondheidszorg verbeteren. Via deze actie worden publieke (en waar relevant private) zorginstanties aangemoedigd om gezamenlijk vernieuwende technologieën en organisatievormen in te voeren die betere samenwerking tussen zorgactoren mogelijk maken.
De geselecteerde projecten moeten grootschalige implementatie in verschillende Europese regio’s mogelijk maken en bijdragen aan efficiëntere, toegankelijkere en veerkrachtigere zorgsystemen. De oproep stimuleert bovendien samenwerking tussen beleidsmakers, zorgaanbieders en technologiebedrijven, waardoor kansen ontstaan voor Europese kmo’s en start-ups om vernieuwende oplossingen op te schalen. De deadline om een project in te dienen is 13 april 2027 en de tekst van de projectoproep kan je opvragen via pascal.verheye@ncpflanders.be.
Interesse?
Heb je interesse in sommige oproepen of ben je benieuwd naar de mogelijkheden? Neem dan contact op met:
- pascal.verheye@vlaio.be – NCP Flanders
- pio@vlaio.be – Programma Innovatieve Overheidsopdrachten (VLAIO)
Neem zeker ook een kijkje op de PIO EU-Corner webpagina en ontdek wat er op Europees niveau gebeurt rond innovatieve overheidsopdrachten.