PIO-tip: zo maak je van een innovatiepartnerschap een sterke samenwerking
Wat als de oplossing voor jouw uitdaging nog niet op de markt bestaat en je ze na ontwikkeling ook effectief wil aankopen? Dan kan een innovatiepartnerschap een geschikte procedure zijn. Je doorloopt de ontwikkeling en de commerciële aankoop binnen één overheidsopdracht. Dat biedt kansen maar vraagt ook tijd, vertrouwen en een andere manier van samenwerken.
Vertrek vanuit je behoefte
Een succesvol innovatiepartnerschap begint met een grondige voorbereiding. Breng samen met de eindgebruikers de werkelijke behoefte in kaart en formuleer functioneel wat de oplossing moet kunnen. Schrijf dus niet te snel een bepaalde techniek of oplossing voor.
Toets je behoefte vervolgens af bij de markt, bijvoorbeeld via een open marktconsultatie. Zo krijg je zicht op de haalbaarheid, de aanwezige expertise, mogelijke marktspelers en de belangrijkste risico's. Die inzichten helpen je om de opdracht, de fasering en de evaluatiecriteria beter af te stemmen op wat mogelijk is.
Investeer in vertrouwen
Een innovatiepartnerschap is geen klassieke overheidsopdracht. Opdrachtgever en ondernemer ontwikkelen samen een oplossing, vaak over een langere periode. Intensief overleg is daarom geen overbodige luxe maar een essentieel onderdeel van het traject.
Maak voldoende tijd om elkaars verwachtingen te begrijpen, een gemeenschappelijke taal te vinden en een gedeeld doel vast te leggen. Zorg ook voor voldoende engagement binnen beide organisaties, tot op het juiste beslissingsniveau. Heldere communicatie, goede coördinatie en wederzijds vertrouwen zijn minstens even belangrijk als een sluitend contract.
Werk gefaseerd en bouw beslismomenten in
Innovatie brengt onzekerheid met zich mee. Deel het traject daarom op in overzichtelijke fasen, bijvoorbeeld van een eerste concept naar een prototype, een testopstelling en uiteindelijk een operationele oplossing.
Leg vooraf duidelijke mijlpalen en go/no-go criteria vast. Na elke fase beoordeel je of de resultaten voldoende sterk zijn om verder te gaan. Indien nodig kun je bijsturen of de samenwerking stopzetten wanneer er onvoldoende uitzicht is op een haalbare oplossing. Je kunt ook meerdere partners tijdelijk in parallel laten werken. Zo spreid je de risico’s en vergelijk je oplossingen op basis van aantoonbare prestaties.
Deel niet alleen de kansen, maar ook de risico’s
Een innovatiepartnerschap vraagt een investering van beide partijen. Voor de ondernemer betekent het tijd, expertise en ontwikkelcapaciteit inzetten zonder vooraf volledige zekerheid over het eindresultaat. Ook de aanbestedende overheid moet bereid zijn een deel van het ontwikkelrisico te dragen.
Dat betekent dat je betaalt voor onderzoek, testen en bijsturen, ook wanneer een poging niet meteen tot de gewenste oplossing leidt. Trial-and-error hoort bij innovatie. Een negatief testresultaat is niet noodzakelijk een mislukking: het levert inzichten op waarmee je risico’s verkleint en betere keuzes maakt in de volgende fase.
Een innovatiepartnerschap is meer dan een bijzondere plaatsingsprocedure. Het vraagt een andere mindset van zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer: intensief samenwerken in plaats van enkel uitvoeren wat contractueel vastligt; anticiperen op onzekerheden, risico’s en onverwachte resultaten, en hieruit samen stap voor stap leren en bijsturen.
Investeer daarom vanaf het begin in voorbereiding, expertise, heldere afspraken en wederzijds vertrouwen. Zo vergroot je de kans dat een op het eerste zicht ‘avontuurlijke’ procedure uitgroeit tot een duurzaam partnerschap én een oplossing met impact.
Benieuwd naar enkele innovatiepartnerschappen in de praktijk bij PIO?
Op zoek naar meer tips?
Op onze website vind je een handige gids om een innovatieve overheidsopdracht voor te bereiden.
Wat is het Programma Innovatieve Overheidsopdrachten (PIO)?
Het Programma Innovatieve Overheidsopdrachten (PIO) helpt de Vlaamse publieke sector om - via overheidsopdrachten - innovatieve oplossingen te laten ontwikkelen, testen en valideren door ondernemingen, kennisinstellingen en/of onderzoekscentra. Het gaat om oplossingen voor publieke noden die nog niet volledig kant-en-klaar of op grote schaal beschikbaar zijn in de markt.
Alle info, oproepen en events vind je op de PIO website.