PIO-project Clean shift: rapport gepubliceerd
Samen met de Vlaamse Waterweg, onder begeleiding van het consultancybureau Tomorrowlab werd in 2025 een voorbereidingstraject opgestart in het kader van het project 'Clean shift’. In deze voorbereidingsfase is Clean Shift geëvolueerd van een project rond individuele emissiemetingen naar een traject dat inzet op systeeminzicht en beleidsgerichte ondersteuning voor de verduurzaming van de binnenvaart. De focus verschuift daarbij van het ontwikkelen van een centraal meetplatform naar het begrijpen van de operationele factoren die een impact hebben op emissies en brandstofverbruik.
De Vlaamse Waterweg wil inzicht verwerven in welke praktijkvariabelen – zoals vaarsnelheid, routekeuzes, wachttijden of operationele omstandigheden – de grootste impact hebben op emissiereductie en waar gerichte beleidshefbomen aanwezig zijn. Daarbij ligt de nadruk op het ondersteunen van de sector en De Vlaamse Waterweg via kennisopbouw, gezamenlijke besluitvorming, beleidsadvies en beter inzicht in de relatie van verbruik, emissies en praktijkvariabelen.
Om dit mogelijk te maken wordt gewerkt met een participatieve aanpak (“mediated modelling”), waarbij experten, schippers, verladers en andere stakeholders gezamenlijk hypotheses onderzoeken en actief toetsen aan praktijkdata. Via gerichte experimenten en analyse ontstaat stap voor stap een gedeeld inzicht in de werking van het systeem en in de maatregelen die haalbaar, betaalbaar en effectief zijn voor de sector.
Deze participatieve aanpak via mediated modelling vormt het onderwerp van een overheidsopdracht. Via interviews, workshops en een marktconsultatie werden de inzichten verzameld voor een aanbesteding van deze participatieve aanpak. Het resultaat van dit traject is beschreven in een eindrapport.
Volgende stap?
De Vlaamse Waterweg werkt een aanbesteding uit op basis van de aanbevelingen uit het voortraject en geeft het kader van mediated modeling verder vorm.