Energlik: Samen naar een klimaatneutrale glastuinbouw
De glastuinbouw in Vlaanderen en Nederland behoort tot de wereldtop, maar de energiecrisis en de Europese klimaatdoelstellingen vragen om verandering. Het Interreg Vlaanderen-Nederland project Energlik wil aantonen dat klimaatneutrale glastuinbouw niet alleen haalbaar is, maar ook economisch rendabel kan zijn. Het project bouwt hierbij verder op de resultaten van 2 projecten uit de voorgaande programmaperiode: GLITCH en agrEUfood.
Energlik brengt kennisinstellingen en bedrijven uit Vlaanderen en Nederland samen om innovatieve technieken te ontwikkelen die kassen met minder aardgas laten draaien, terwijl de productie op peil blijft. Dat gebeurt door slimmer om te gaan met energie. Het project richt zich op vier grote innovaties die samen een doorbraak moeten realiseren:
- Captatie, opzuivering en opslag van CO2 om deze op het juiste moment te kunnen doseren in de serre
- Dag- en nachtschermen verder ontwikkelen om nog beter te isoleren
- Ontwikkeling van energie-efficiënte ontvochtiging
- Ontwikkeling en optimalisatie van sensoren om de aanwezige schimmeldruk op te volgen en de teeltsturing te ondersteunen
Proefcentrum Hoogstraten leidt het project en coördineert 10 partners. Vijf daarvan zijn Vlaamse partners: ILVO, het Proefstation voor de Groenteteelt, Thomas More, de Universiteit Gent en Tomerel. Door kennis en infrastructuur binnen het partnerschap te delen, kunnen innovaties sneller getest en toegepast worden in de praktijk.
Met de innovaties uit het ENERGLIK project zetten we de eerste stappen richting een klimaatneutrale en rendabele glastuinbouw.
Sinds de start op 1 maart 2023 werden al verschillende opstellingen getest in de teelten van paprika, tomaat en komkommer:
- In een teelt van paprika werd circa 50% energie bespaard zonder verlies aan opbrengst. Dit werd gerealiseerd door meerdere isolerende schermen te combineren, een actief ontvochtigingssysteem te gebruiken en de sturing te optimaliseren. Een verdere optimalisatie is het verbeteren van de materiaaleigenschappen van de schermen en het inzetten van schimmelsporensensoren om de teelsturing verder te optimaliseren.
- Tijdens twee teeltproeven met tomaat werd telkens ook ongeveer de helft energie bespaard door het gebruik van innovatieve schermmaterialen en minimaal gebruik van buiswarmte. De energiebesparing was gelijkaardig met en zonder actief ontvochtigingssysteem. Hoewel dit leidde tot minder groeikracht, langere uitgroeiduur en iets lagere vruchtgewichten, bleef de impact op de totale productie over het seizoen beperkt.
- In een belichte komkommerteelt werd energie bespaard door energiezuinige LED-belichting, vochtdichte schermen en een ontvochtigingsinstallatie. Deze installatie condenseert de vochtige kaslucht en hergebruikt de latente warmte uit het vocht voor verwarming. Door deze combinatie van innovaties blijft de warmte grotendeels binnen het kassysteem, waardoor energieverlies naar buiten wordt beperkt. Hierdoor was het in deze teelt zelfs mogelijk om bijna zonder gas te telen.
Energlik loopt tot 28 februari 2026. Het totale budget bedraagt € 5.399.972. De helft hiervan wordt gefinancierd via het programma Interreg Vlaanderen-Nederland. Daarnaast ontvangen Proefcentrum Hoogstraten, ILVO, het Proefstation voor de Groenteteelt, Thomas More en Universiteit Gent bijkomende financiering vanuit het Fonds voor Innoveren en Ondernemen voor een totaalbedrag van bijna 500.000 euro.
Wil je weten hoe deze innovaties vorm krijgen? Volg Energlik via de website of kom naar het slotevent van het project op 12 februari 2026 in Hoogstraten. Schrijf je in via Eindevent ENERGLIK | Proefcentrum Hoogstraten en ontdek hoe de partners de glastuinbouw klaarstomen voor de toekomst.