Een mandaat voor een (post)doctoraat – 6 tips

Publicatiedatum
Wij gingen eens horen bij de onderzoeksdiensten van de Vlaamse universiteiten. Zij begeleiden kandidaten voor Baekeland- en innovatiemandaten.

1. Zoek niet maar word gevonden

Tip van Sabien Vanlangendonck, hoofd Vlaamse en Federale Overheidsfinanciering Leuven Reseach and Development

"In de praktijk is het vaak niet de student, maar de promotor of het bedrijf dat het initiatief neemt om een Baekelandproject te starten. Zij gaan vaak zelf op zoek naar een geschikte masterstudent.

De academische promotor kan bijvoorbeeld goede kandidaten detecteren tijdens de opleiding of tijdens de thesis. Deze promotor heeft vaak ook goede contacten met bepaalde bedrijven uit lopende of voorgaande projecten. Hij of zij is dan best geplaatst om de brug te slaan tussen universiteit en bedrijf. Bedrijven nemen ook vaak zelf initiatief om via deze financiering een onderzoekstopic te laten uitspitten door een goede kandidaat die ze gespot hebben of zelf rekruteren."

2. Bezint eer je begint

Tip van Karen Curé, adviseur Business Development en Simon De Corte, valorisatiemanager bij TechTransfer UGent

"Stel jezelf als aspirant-doctorandus eerst de vraag: waarom wil ik een doctoraat? Wat is mijn motivatie? En waarom vind ik die samenwerking tussen een bedrijf en de universiteit zo aantrekkelijk? 

De interfacedienst van jouw kennisinstelling kan jou hierbij helpen. Bij de dienst UGent TechTransfer bijvoorbeeld, vind je mensen met ervaring in het begeleiden van kandidaten voor een Baekeland- of Innovatiemandaat. Zij zijn er om jou te helpen met alle administratieve en inhoudelijke aspecten." 

Kris Honraet
Het is belangrijk dat een project voldoet aan de vereisten van een Baekeland-mandaat. Het mag niet teveel focussen op louter wetenschappelijk basisonderzoek, maar evenmin op concrete industriële toepassingen. Dat evenwicht moet goed bewaakt worden.
Kris Honraet
VLAIO bedrijfsadviseur

3. Zorg dat je industriële promotor nauw betrokken is bij de aanvraag

Tip van Bram Verbinnen, valorisatiemanager bij UAntwerpen

"Eens je het plan hebt opgevat om een Baekeland-mandaat aan te vragen, is het belangrijk een goede relatie te onderhouden met zowel jouw wetenschappelijke als industriële promotor. Je industriële promotor is vaak iemand uit de R&D-afdeling, maar die mogelijk wel ervaring heeft met ondernemerschap en het vermarkten van het product, service of proces. Hij of zij wordt best van bij het begin betrokken, en blijft jouw klankbord voor het ondernemersaspect van jouw project tot aan je verdediging, maar zeker ook tijdens de uitvoering van je doctoraat.

Je kan jouw ondernemerskennis ook versterken via de ondersteunende diensten van de universiteit. Dat kan bijvoorbeeld bij een valorisatiedienst, in persoon of via gerichte opleiding bij de ondersteunende diensten."

4. Wees je bewust van de cultuurverschillen tussen de academische wereld en de bedrijfswereld

Tip van dr. Annelies Stockmans, Stafmedewerker Onderzoekscoördinatie bij UHasselt

"Met een Baekeland-mandaat sla je de brug tussen de universiteit en een bedrijf. Dit betekent ook dat je je moet aanpassen aan twee verschillende werelden. Beperk je blik dus niet en neem voldoende tijd om de cultuur van het bedrijf te leren kennen. Zie een Baekeland-mandaat ook als een unieke kans om je soft skills verder te ontwikkelen. Toon interesse en leer de taal van het bedrijf te spreken. Een goede verstandhouding ligt immers aan de basis van een succesvolle samenwerking. "

We willen leraren een opleiding tot 'digitale leerkracht' aanbieden. Die bestaat nog nergens ter wereld, maar dankzij een Baekeland-mandaat konden we Maaike Grammens aantrekken. Zij doet onderzoek naar de nodige skills en competenties van online leerkrachten in de huidige maar ook toekomstige context. Intussen volgt Maaike onze leraren ook heel nauw ook.
Lieselot Declercq
Lieselot Declercq
Oprichter D-Teach

5. Denk tijdig aan bescherming van intellectuele eigendomsrechten

Tip van dr. Hugo Loosvelt, IP & licensing manager bij TechTransfer VUB

"Jouw ideeën en resultaten uit onderzoek kunnen significante waarde creëren voor bedrijven. In deze context is het belangrijk om de nodige greep te krijgen op de kennis die zich binnen en buiten de eigen organisatie beweegt. Intellectuele eigendomsrechten en contractuele afspraken (via bijvoorbeeld licentieovereenkomsten) zijn daarbij van fundamenteel belang. 

Wees je dus bewust van de tijdige bescherming van jouw resultaten voor publicatie ervan! Denk maar aan octrooien, bescherming en registratie van software, confidentiële know-how, designrechten, merknamen, enzovoort. Overleg met het bedrijf in samenwerking waarmee je jouw (post)doctoraat doet over het gebruik van jouw resultaten, zodat alles duidelijk is voor alle betrokken partijen. Maar tijdig overeen komen – en op papier zetten – voorkomt verrassingen achteraf. 

De TechTransfer Dienst van jouw universiteit kan je hier zeker bij helpen. Bij VUB brachten we ook een specifieke gids uit ‘Finding you way through the jungle’. Je kan ook steeds raad krijgen bij de experten intellectuele eigendom van VLAIO."

6. Neem tijdens je spin-off mandaat genoeg tijd om de opstart van je bedrijf voor te bereiden

Tip van Els Tourwé, projectadviseur Baekeland- en innovatiemandaten bij VLAIO

"Start je na je doctoraat een postdoctoraat, en heb je ambities om ondernemer te worden? Met een spin-off innovatiemandaat kan je je onderzoeksresultaten verder uitdiepen zodat ze kunnen gebruikt worden door je bedrijf. Voorzie naast onderzoeksactiviteiten, zeker ook voldoende tijd in je projectplanning om de opstart van je bedrijf grondig voor te bereiden! Zo kan je bijvoorbeeld vormingen en opleidingen volgen om je ondernemersvaardigheden aan te scherpen, input verzamelen om je bedrijfsplan op te stellen en al voorbereidingen treffen voor de oprichting van je nieuwe onderneming."

 

Snelle tips voor kandidaat-mandatarissen

  • Start op tijd met de voorbereiding van je aanvraag. 
  • Baken het onderwerp van je project goed af:
    • Welke vraag of behoefte leeft bij het bedrijf?
    • Welke opportuniteit heeft jouw bedrijfspartner geïdentificeerd?
  • Werk een projectvoorstel uit samen met alle partijen:
    • De kandidaat-mandataris
    • Het bedrijf dat interesse heeft in het gebruik van de resultaten
    • De wetenschappelijke promotor(en) die het onderzoekskarakter van het project bewaken
  • Werk een onderzoeksplan uit waarbinnen je jouw doelstellingen preciseert. Belangrijk hierbij is om jouw project te positioneren ten opzichte van de onderzoeksgroep en de bedrijven. Formuleer welke toepassingen je voor ogen hebt, en hoe je jouw onderzoek kan valoriseren.
  • Zorg dat alle belangrijke documenten getekend zijn door de gemachtigden van de universiteit van van de bedrijven. 
  • Denk aan de intellectuele eigendomsrechten van jouw onderzoeksresultaten. Je hebt best tijdig overleg met jouw partners over het gebruik van jouw resultaten.
  • Maak gebruik van de infosessies en de voorbesprekingen die VLAIO organiseert. Hou dus zeker onze communicatiekanalen goed in de gaten. Zo krijg je al wat feedback op jouw aanvraag, weet je waar je jouw onderzoeksplan best nog wat kan finetunen en stijgen je kansen voor een vlotte indiening en succesvolle beoordeling.
     
 
Het D-Teach team met centraal Maaike Grammens die via een Baekeland-mandaat aan bood kwam.
Het D-Teach team met centraal Maaike Grammens die via een Baekeland-mandaat aan bood kwam.

Meer info?