Marktconsultatie: Digital Twin voor lokale overheden: voorspel milieu- en mobiliteitseffecten.
Samen met het Departement Mobiliteit en Openbare Werken (dMOW), de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) en Verhaert, willen we de ontwikkeling voorbereiden van een Digital Twin voor lokale overheden dat hen toelaat lokale mobiliteitsmaatregelen te configureren en de gevolgen voor routekeuze, vervoerswijzekeuze, congestie, voertuigkilometers, luchtkwaliteit en CO₂-uitstoot te analyseren. Deze uitdaging omvat meer dan één softwaretoepassing. Ze vraagt een samenhangend systeem van een gebruiksvriendelijk scenarioportaal, geodata- en netwerkvoorbereiding, mobiliteitsmodellering, data-ingest en kalibratie, koppeling met milieurekenkernen, schaalbare cloudverwerking en heldere governance. Zowel geïntegreerde totaaloplossingen als deeloplossingen en samenwerkingsverbanden zijn daarom relevant.
Praktisch
Marie-Elisabeth Belpairegebouw Simon Bolivarlaan 17 1000 Brussel
Om de juiste inzichten te verzamelen voor één of meerdere succesvolle overheidsopdrachten, organiseren we een open marktconsultatie. We nodigen ondernemingen, onderzoeks- en kennisinstellingen, technologieleveranciers, ingenieurs- en adviesbureaus, dataleveranciers en open-sourcegemeenschappen uit om samen oplossingsrichtingen te verkennen, de technische en organisatorische haalbaarheid in te schatten en risico’s, afhankelijkheden en succesfactoren te identificeren. De plenaire sessie van de marktconsultatie vindt plaats op 25 september 2026 in Brussel.
Wie zoeken we?
We zoeken marktspelers en organisaties die één of meerdere componenten van het toekomstige systeem kunnen ontwikkelen, leveren, integreren, valideren of operationeel ondersteunen. We zoeken in het bijzonder expertise en oplossingen rond:
- Gebruikersportaal en scenario-editor: kaartgebaseerde configuratie van studiegebieden en maatregelen.
- Mobiliteitsmodellering en rekenengines: strategische en lokale verkeersmodellen, multimodale vraagmodellering, route- en modekeuze, statische of dynamische toedeling, tweede-orde-effecten, snelle indicatieve methoden en diepere runs.
- Geodata en lokale netwerkverfijning: GIS-conflatie, topologische validatie, verrijking van strategische netwerken met lokale wegen, connectoren, zonale desaggregatie, ruimtelijke verdeelsleutels.
- Mobiliteitsdata en kalibratie: verkeerstellingen, VDV-compatibele data-ingest, historische en actuele verkeersdata, reistijden, OD- en telecomdata.
- Data-afstemming en API-koppeling met milieumodellen: vertaling van ruwe voertuigprestaties naar het vereiste inputformaat, mapping van vloot- en voertuigcategorieën, tijds- en referentiejaarcorrecties en de technische API-koppeling met het milieumodel.
- Openbaar vervoer en multimodale operatie: integratie van OV-netwerken, dienstregelingen, timetable- en headway-based modellering.
Heb je expertise in één van deze domeinen, beschik je over een (deel)oplossing of kan je als integrator of consortium meerdere bouwstenen samenbrengen? Schrijf je dan zeker in! Ook partijen buiten de klassieke mobiliteits- of overheidsmarkt zijn uiteraard welkom.
Doel van het project
Het PIO-project “Digital Twin voor lokale overheden: voorspel milieu- en mobiliteitseffecten” wil lokale besturen toegang geven tot een betrouwbare, schaalbare en begrijpelijke digitale beslissingsondersteuningstool voor het voeren van mobiliteits- en leefbaarheidsbeleid. De toekomstige oplossing moet lokale overheden toelaten om een studiegebied en basissituatie te selecteren, maatregelen te configureren, een passende berekeningsmodus te kiezen en geïntegreerde mobiliteits- en milieuresultaten te interpreteren. De beoogde oplossing moet in het bijzonder:
- een gebruiksvriendelijke en interactieve webinterface bieden voor scenario-opmaak, vergelijking, visualisatie en rapportage;
- de overgang ondersteunen van strategische en regionale modellen naar voldoende fijnmazige lokale analyses;
- netwerkverrijking, ruimtelijke desaggregatie, mapping en gegevensvoorbereiding zo ver mogelijk automatiseren en controleerbaar maken;
- routekeuze, vervoerswijzekeuze, congestie, sluipverkeer en andere relevante eerste- en tweede-orde-effecten berekenen;
- een getrapte rekenstrategie bieden;
- lokale data gecontroleerd kunnen integreren voor kalibratie en plausibiliteitscontrole;
- voertuigprestaties en andere mobiliteitsresultaten automatisch en reproduceerbaar vertalen naar de vereiste input voor milieumodellen;
- modulair, interoperabel en uitbreidbaar zijn;
- schaalbaar en beheersbaar zijn voor gebruik door lokale besturen in heel Vlaanderen.
De marktconsultatie moet helpen bepalen welke onderdelen vandaag reeds marktconform beschikbaar zijn, welke componenten verdere ontwikkeling of validatie vereisen, welke combinaties van technologieën kansrijk zijn en hoe de toekomstige opdracht of opdrachten realistisch kunnen worden afgebakend.
Doel en aanpak van de marktconsultatie
Tijdens de marktconsultatie lichten dMOW en VMM de huidige situatie, gebruikersbehoeften, functionele vereisten, technische uitdagingen en richtinggevende oplossingsprincipes toe. Vervolgens bespreken we interactief hoe deze behoeften kunnen aansluiten bij bestaande of toekomstige oplossingen op de markt. We willen onder meer inzicht krijgen in:
- de commerciële beschikbaarheid en maturiteit van marktklare deeloplossingen en geïntegreerde platformen;
- haalbare architectuurvarianten en de afbakening tussen hergebruik, configuratie, integratie en nieuwe ontwikkeling;
- alternatieven en aanvullingen voor bestaande verkeersmodelleer- en toedelingssoftware;
- de haalbaarheid en kwaliteitsborging van lokale netwerkverfijning, conflatie en desaggregatie;
- haalbare rekentijden en de kwaliteitsverschillen tussen indicatieve, vereenvoudigde en volledige berekeningsmodi;
- interoperabiliteit tussen mobiliteitsmodellen, geodata, lokale data en milieurekenkernen;
- licentie-, data-, cloud- en exploitatiemodellen die schaalbaar zijn naar lokale besturen;
- de rolverdeling tussen overheid, systeemintegrator, gespecialiseerde leveranciers, kennispartners en eindgebruikers;
- realistische doorlooptijden, kostenstructuren, ontwikkelrisico’s en validatie- of pilootstrategieën;
- mogelijke aanbestedingsopdelingen, samenwerkingsvormen en consortiumvorming.
Voor een vlotte en inhoudelijke discussie vragen we organisaties om zich bij voorkeur te laten vertegenwoordigen door één of twee medewerkers met technische, wetenschappelijke, product-, architectuur- of implementatie-expertise.
De marktconsultatie bestaat uit:
- een publieke fysieke en plenaire marktconsultatie op 25 september 2026 in Brussel;
- optionele online 1-op-1-gesprekken van circa 20 minuten op 7 of 8 oktober 2026, aan te duiden bij inschrijving.
De uitkomst van de marktconsultatie moet dMOW en VMM in staat stellen om de oplossingsscope, architectuur, validatieaanpak en aanbestedingsstrategie verder te concretiseren
Gelet op de principes van gelijkheid en transparantie wordt een publiek verslag van de marktconsultatie opgesteld, met respect voor vertrouwelijke informatie. PIO bezorgt het verslag aan de deelnemers en stelt het publiek beschikbaar via de PIO-website. Om op de hoogte te blijven, kan u zich best abonneren op de PIO-nieuwsbrief (groene knop website PIO)
De marktconsultatie heeft enkel tot doel de juiste informatie te verzamelen ter voorbereiding op één of meerdere mogelijke overheidsopdracht(en), maar maakt hiervan geen onderdeel uit. De marktconsultatie houdt evenmin een verplichting in om effectief een plaatsingsprocedure te starten. Een al dan niet deelname aan deze marktconsultatie heeft op geen enkele wijze een negatieve of positieve invloed op de mogelijkheid tot deelname aan eventuele latere overheidsopdracht(en) die volgen op de marktconsultatie.
Programma
| Tijd | Onderdeel |
| 09.00 – 09.30 | Ontvangst en koffie |
| 09.30 – 09.40 | Welkom en praktische toelichting |
| 09.40 – 10.00 | Introductie tot het project door dMOW en VMM |
| 10.00 – 10.10 | Korte toelichting bij het Programma Innovatieve Overheidsopdrachten (VLAIO–PIO) |
| 10.10 – 10.50 | Huidige situatie, gebruikersbehoeften en gewenste gebruikersworkflow |
| 10.50 – 11.05 | Pauze |
| 11.05 – 12.15 | Interactieve bespreking 1: mobiliteitsmodellering, lokale netwerkverfijning, data en kalibratie |
| 12.15 – 13.00 | Lunch en informele uitwisseling |
| 13.00 – 14.10 | Interactieve bespreking 2: Technische oplossingsrichtingen (mobiliteitsmodellering, milieukoppeling, data, rekenmodi, interoperabiliteit, architectuur, cloud, API's, ...) |
| 14.10 – 14.25 | Pauze |
| 14.25 – 15.25 | Interactieve bespreking 3: Opzet van de Proof of Concept (PoC) |
| 15.25 – 16.05 | Ronde tafel: Publiek-private samenwerking en open ecosysteem |
| 16.05 – 16.25 | Samenvatting, open vragen en vervolgstappen |
| 16.25 – 16.30 | Einde |
Waar en wanneer?
De fysieke marktconsultatie vindt plaats op 25 september 2026 van 9.00 uur tot 16u30 in het Marie-Elisabeth Belpairegebouw, Simon Bolivarlaan 17, 1000 Brussel. De exacte vergaderzaal wordt later meegedeeld.
De workshop vindt in principe in het Nederlands plaats. Indien buitenlandse deelnemers aanwezig zijn die het Nederlands niet beheersen, kan de marktconsultatie geheel of gedeeltelijk in het Engels worden georganiseerd.
De optionele individuele gesprekken vinden online plaats op 7 en 8 oktober 2026. Geselecteerde tijdssloten en praktische instructies worden later meegedeeld.
Deelname is gratis, maar geïnteresseerden dienen zich in te schrijven tegen uiterlijk 21 september 2026.
Praktisch
Marie-Elisabeth Belpairegebouw Simon Bolivarlaan 17 1000 Brussel