Collectieve waterbuffering en hergebruik van hemelwater op bedrijventerreinen

Water collectief bufferen en hergebruiken op een bedrijventerrein: het kan, maar hoe pak je het aan? Tijdens deze sessie:

• leer je van projecten uit de praktijk: wat werkt, wat niet, en welke lessen kan je meenemen naar je eigen terrein;
• ontdek je hoe collectieve systemen concreet gerealiseerd worden, van ruimte en regelgeving tot samenwerking, beheer en financiering;
• zie je wat overdraagbaar is naar andere bedrijventerreinen en wat sterk afhangt van de context.

Voor wie?

Ben je beheerder van een bedrijventerrein of bedrijventerreinvereniging, rioolbeheerder, medewerker van een intercommunale of ontwikkelingsmaatschappij, projectontwikkelaar, ontwerper of studiebureau (die buffers inpassen en dimensioneren), beleidsmaker of vergunningverlener, financier of verzekeraar (die haalbaarheid en risico van collectieve systemen mee bepalen)? Dan is deze sessie iets voor jou.

Programma

12:45  Onthaal en koffie

13:00 – 13:15  Intro: waarom samen water bufferen?

Klimaatverandering brengt hevigere regenbuien én langere droogte, waardoor klassieke oplossingen niet meer volstaan. Bedrijventerreinen bieden grote kansen voor collectieve buffering en hergebruik van hemelwater, maar in de praktijk lopen projecten vaak vast op vragen rond ruimte, eigendom, organisatie en vergunning.

13:15 – 14:00  Het beleidskader: wat betekent de hemelwaterverordening voor jou?

Sinds oktober 2023 geldt een aangescherpte Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening Hemelwater: grotere buffer- en infiltratievolumes en, nieuw, de uitdrukkelijke mogelijkheid om de verplichtingen collectief in te vullen. We lichten toe wat dat, samen met het technisch achtergronddocument, betekent voor collectieve oplossingen op bedrijventerreinen.

14:00 – 14:30  Uit de praktijk: een collectieve buffer in Avelgem

De industriezone van Avelgem is voor ongeveer 90% verhard en extreem overstromingsgevoelig. Het masterplan Bedrijventerrein van de Toekomst, opgemaakt door de POM West-Vlaanderen met steun van de Provincie West-Vlaanderen en VLAIO, pakt dat collectief aan, onder meer met een collectieve waterbuffer op de centrale parking. Wat leert dat over kansen en knelpunten? Presentatie door Sanne Doms, Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij West-Vlaanderen.

14:30 – 14:45  Pauze

14:45 – 16:45  Aan tafel: vier thema’s, jouw vragen

In vier interactieve werktafels ga je met elkaar en met experten in gesprek. Elke werktafel start met een praktijkcase en minstens één expert begeleidt de discussie.

Waar passen we dit in? Ruimte & inpassing

Waar kan buffering een plek krijgen: op publiek of privaat domein, en hoe vermijd je ruimteconflicten met bedrijfsactiviteiten? We bekijken koppelkansen met groen en mobiliteit, het verschil tussen een bestaand en een nieuw bedrijventerrein, en de technische kant van de inpassing: zuiveringsniveau, dimensionering en slimme sturing.

Wie doet wat? Gedeeld beheer en verantwoordelijkheden

Wie neemt welke rol op in een collectief watersysteem – bedrijven, parkmanagement, overheid en andere partners – en welke afspraken zijn nodig rond onderhoud, risico’s en aansprakelijkheid? Ook verzekeringsoplossingen komen aan bod, de publieke meerwaarde van een systeem als hefboom voor draagvlak en subsidies, en hoe je bedrijven die al een individuele voorziening hebben, bijvoorbeeld naar aanleiding van een uitbreiding, toch mee krijgt.

Wat mag en moet? Vergunning & regelgeving

Hoe wordt de Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening Hemelwater toegepast, en hoe kan dat consistenter? Wat is de rol van ruimtelijke uitvoeringsplannen, en welke manieren zijn er om een collectief systeem te vergunnen? Ook de omgang met de kwaliteit van het water komt aan bod.

Wat kost het, wat levert het op? Businesscase & financiering

Hoe match je vraag en aanbod van water: wie heeft een overschot, wie een tekort, en hoe ver mag dat uit elkaar liggen om rendabel te blijven? Wie investeert, wie profiteert, en wat bepaalt de businesscase? We bespreken structurele versus incidentele afname (zoals proceswater) en wat er bij een tekort gebeurt, de kost van een tweede, apart hemelwaternet als grootste financiële drempel, en welke verdienmodellen, financieringsmixen en subsidiemogelijkheden er zijn.

Reeds bevestigde praktijkcases (er volgen er nog)

• Terbekehof, Wilrijk: bestaand bedrijventerrein waar regenwater van een bedrijf ondergronds wordt opgevangen en via een bovengrondse buffer in een groenzone hergebruikt wordt voor stedelijke sportvelden, dit initiatief kadert binnen een programma van de VMM dat deel uitmaakt van de Blue Deal. Met Ronny Van Looveren, Stad Antwerpen.
• WASCO, Edegem-Mortsel: collectieve regenwaterbuffer onder een appartementsgebouw op een herontwikkelde industriële site, waarvan het water herverdeeld wordt naar woningen en bedrijven. Met Jan Van Schaeren, Re-Vive
• Blue Gate Antwerpen: herontwikkelde industriële site langs de Schelde waar een kaveloverschrijdende waterstructuur met wadi’s, grachten en een groene corridor zorgen voor maximale waterbuffering, vertraagde afvoer en ecologische integratie. Met Nick Wijns, Esset Property Management nv.
• Tielt-Noord (WaterProof): Vernieuwde wegopbouw op bedrijventerrein, met waterdoorlatende onderfundering en een meteo-gestuurde regenwaterriool voor collectief hergebruik, ter vervanging van kraan- of grondwater. Met Wim Schiettecatte, VITO.

Reeds bevestigde experten

• Veerle Depuydt – VITO Kennispunt Water
• Charlotte Boeckaert – VITO Kennispunt Water
• Wendy Francken – Vlario
• Frederik Spiessens – Pidpa

Je neemt deel aan twee van de vier werktafels, in twee opeenvolgende rondes. Aan welke tafels je aanschuift, kies je ter plaatse bij aankomst. Welke praktijkcases aan welke tafel aan bod komen, maken we bekend op deze pagina en laten we ingeschreven deelnemers weten zodra dat vastligt.

16:45 – 17:00  Afronding: wat nemen we mee?