Lokale besturen participeren in living labs circulaire economie

Publicatiedatum
Vlaanderen zet volop in op een versnelde omslag naar de circulaire economie. Hasselt, Genk, Brugge, Mechelen en Gent tonen dat ook steden en gemeenten daarin een belangrijke rol spelen. VLAIO steunt hun living labs die leiden tot minder verbruik van grondstoffen, hergebruik van materialen of herbestemming van onderdelen.
Foto door Alexander Abero, unsplash.com

Hasselt maakt werk van circulair textiel

Nog bruikbaar textiel wordt te snel bij het afval gezet. De stad Hasselt wil met het living lab ‘Circulair Textiel’ burgers en modebedrijven sensibiliseren om textiel zo lang en hoogwaardig mogelijk te gebruiken. De waardeketen van textiel bevindt zich vaak niet meer in Europa, maar textielverwerking sluit wel aan bij de activiteiten van lokale maatwerkbedrijven in de Hasseltse regio. Dit living lab brengt waar mogelijk de waardeketen terug naar het lokale niveau. Oplossingen die hieruit voortkomen zullen over de lokale besturen in Vlaanderen verspreid worden. De stad trekt dit project dat ze samen met Avansa, Limburg.net, Springplank vzw en Studio Ama uitvoert.

Transitie in de meubelindustrie rond Genk en Mechelen

Het living lab ‘TransFormMaker’ van LUCA School of Arts ambieert een circulaire transitie in de meubelindustrie. Het wil dat doen door een netwerk van meubel-maak-regio’s uit te bouwen waarbinnen circulaire ecosystemen grondstoffen doen circuleren en (sociale) tewerkstelling genereren. De focus ligt op de steden Genk en Mechelen. In die steden organiseren de projectpartners labs in samenwerking met lokale bedrijven, beleid, burgers en kennisinstellingen. 

Gentse inbreng in het hybride wonen

Het huidige woonaanbod stemt niet overeen met de veranderende noden. De betaalbaarheid van wonen staat onder druk met een groeiende schaarste aan ruimte en materialen. Een hybride woonconcept tussen huren en kopen in kan een oplossing zijn. Bewoners worden mede-eigenaar van hun gebouw waardoor ze woonzekerheid, zeggenschap, kapitaalsopbouw en zekerheid over hun woonkost hebben. Wooncoöperaties zijn een gekend voorbeeld van dit hybride wonen. Via een doe-en-leertraject wil VITO, onder meer samen met de stad Gent, dit woonconcept definitief in Vlaanderen introduceren.

Stadsvernieuwing in Brugge als toetssteen voor circulaire renovaties

KU Leuven wil in het living lab ‘Impac³t’ een beslissingskader ontwikkelen dat te hanteren is bij circulaire oplossingen in collectieve renovaties. De universiteit doet dit middels co-creatie met een mix van doelgroepen waaronder eigenaars, bewoners, vastgoedontwikkelaars en huisvestingsmaatschappijen. In stadsvernieuwingsprojecten in de stad Brugge en elders toetsen ze dit beslissingskader af op drie niveaus: punctuele verbouwingsmaatregelen, totaalrenovaties en nieuwbouw. 

Living labs circulaire economie

De omslag naar een circulaire economie is één van de speerpunten in het Europees beleid. Vlaanderen ondersteunt deze transitie en wil de materialenvoetafdruk en broeikasgasuitstoot tegen 2030 drastisch verminderen. Binnen het relanceplan Vlaamse Veerkracht zet de Vlaamse Regering daarom maximaal in op de transitie van een lineaire naar een circulaire economie.

In dat kader lanceerde VLAIO begin 2022 een oproep voor projecten die een systeemdoorbraak ondersteunen naar een circulaire maak- of bouwindustrie. De projecten van Hasselt, Genk, Brugge, Mechelen en Gent krijgen de komende drie jaar steun uit deze oproep.