Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Welke ondernemingen worden overgelaten in Vlaanderen?

Het aantal bedrijven die voor opvolging of overname in aanmerking komen, zal snel en sterk stijgen. We moeten ons dus degelijk voorbereiden op deze ‘boom’ op de overnamemarkt. Dit biedt perspectieven voor overnemers. Want overgedragen ondernemingen hebben een grotere overlevingskans dan nieuw gestarte ondernemingen. Maatschappelijk is er ook een verschil. Want overgedragen ondernemingen werven meer en sneller personeel aan.

Maar wie zijn die bedrijven die opvolging zoeken? Waar zitten ze? In welke sectoren zijn ze actief? Hoe presteren ze? En hoeveel mensen stellen ze tewerk? KeFiK, het Kenniscentrum voor Financiering van kmo, publiceerde er een interessante studie over.


Profiel van de overlaters

Zowel bij de natuurlijke personen als de rechtspersonen zijn de vrouwen in de minderheid: respectievelijk 26,61% en 21,52%.

Een derde van de ondernemers ouder dan 55 jaar is ouder dan de wettelijke pensioenleeftijd. Bijna 40% is tussen 55 en 59 jaar oud.

leeftijd ondernemers

natuurlijke personen

rechtspersonen

totaal

 

55-59 jaar

38.117

39,85%

37.335

38,93%

75.452

38,93%

60-64 jaar

26.409

27,61%

25.692

26,79%

52.101

26,79%

65 en ouder

31.383

32,81%

32.876

34,28%

64.258

34,28%

Vlaanderen

95.908

100%

95.903

100,00%

191.811

100,00%

Opvallend is dat 30% van de overdraagbare ondernemingen minder dan 10 jaar oud is, met een gelijke verdeling van de oprichtingsdatum voor en na 2005.

Ligging

Het KeFiK raamt het totale aantal Vlaamse ondernemingen die de komende tien jaren op basis van de leeftijd van de ondernemer maatregelen moeten nemen om het overleven van hun activiteit te garanderen, op  95.650 natuurlijke personen en 95.903 rechtspersonen.

overdraagbare ondernemingen

natuurlijke personen

rechtspersonen

totaal

 

Antwerpen

21.468

22,44%

31.561

32,91%

53.029

27,68%

Vlaams-Brabant

15.512

16,22%

14.608

15,23%

30.120

15,72%

West-Vlaanderen

23.008

24,05%

18.297

19,08%

41.305

21,56%

Oost-Vlaanderen

22.877

23,92%

19.761

20,61%

42.638

22,26%

Limburg

12.785

13,37%

11.676

12,17%

24.461

12,77%

Vlaanderen

95.650

100,00%

95.903

100,00%

191.553

100,00%

Het grootste aantal overdraagbare rechtspersonen bevindt zich in Antwerpen. Voor natuurlijke personen is dat West-Vlaanderen.

Sectoren

Handel, bouw en horeca vertegenwoordigen 60% van de overdraagbare ondernemingen-natuurlijke personen.  Bij de rechtspersonen zijn handel en horeca minder prominent vertegenwoordigd.

sectoren

natuurlijke personen

rechtspersonen

totaal

 

handel

33.650

35,18%

23.161

24,15%

56.810

29,66%

bouwnijverheid

12.425

12,99%

16.889

17,61%

29.313

15,31%

horeca

10.646

11,13%

11.691

12,19%

22.336

11,66%

vrije beroepen en wetenschap-
pelijke en technische activiteiten

6.055

6,33%

10.856

11,32%

16.911

8,83%

industrie

6.590

6,89%

7.528

7,85%

14.119

7,37%

landbouw, bosbouw, visserij

4.945

5,17%

4.220

4,40%

9.165

4,79%

IT

1.062

1,11%

3.884

4,05%

4.946

2,58%

exploitatie van en handel in
onroerend goed

947

0,99%

2.676

2,79%

3.623

1,89%

financiële activiteiten en verzekeringen

851

0,89%

1.870

1,95%

2.721

1,42%

andere diensten

15.514

16,22%

9.964

10,39%

25.479

13,30%

andere

2.956

3,09%

3.146

3,28%

6.101

3,19


Financiële gegevens

KeFiK evalueerde op basis van de balansgegevens de financiële gezondheid van de overdraagbare ondernemingen-rechtspersonen. 35% van de overdraagbare ondernemingen had in 2010 een negatief resultaat; 15% maakte meer dan € 100.000 winst. De omzet is ongeveer gelijkmatig verdeeld over de categorieën <100.00; 100.000-500.000; >500.000.

financiële gegevens

negatief

0-99.000

100.000-499.999

500.000-999.999

1-10 miljoen

> 10 miljoen

omzet

 

34,87%

31,04%

11,89%

18,29%

3,91%

resultaat

34,78%

50,70%

10,92%

1,73%

1,70%

0,16%


Tewerkstelling

Het KeFiK schat de sociale impact van een slechte voorbereiding van het overdrachtsproces bij ondernemingen-natuurlijke personen in België op ongeveer 30.542 banen en 19.162 voltijdse equivalenten (VTE), de zelfstandige zélf niet mee gerekend. Voor de rechtspersonen bedraagt de schatting 671.202 banen en 551.914 VTE. Samen gaat het dus in België over ongeveer 700.000 banen, goed voor ongeveer 570.000 VTE.

Bij de ondernemingen-natuurlijke personen tellen de handel en horeca samen ongeveer 40% van de betreffende banen. De bouwnijverheid en industrie vertegenwoordigen eind 2010 respectievelijk 3.625 en 3.112 banen, of 11,87% en 10,19% van het totale aantal banen die betrokken zijn bij de overdracht van ondernemingen-natuurlijke personen.

Bij de ondernemingen-rechtspersonen zou de industrie het meest getroffen worden, aangezien deze in zijn eentje al een kwart van de banen in de overdraagbare ondernemingen-rechtspersonen telt. In de sectoren handel en "andere diensten" gaat het om 147.401 en 138.592 banen die dreigen te verdwijnen indien de overdracht van de ondernemingen-rechtspersonen niet gegarandeerd is. En hoewel ze slechts 9,41%, respectievelijk 4,57% van het totale aantal banen uitmaken, mogen ook de sectoren bouwnijverheid en horeca de complexiteit van het overdrachtsproces niet onderschatten; hier dreigen 63.152, respectievelijk 30.680 banen te verdwijnen.

Bedrijfsoverdracht voorbereiden

Deze mapping van het KeFiK maakt duidelijk hoe belangrijk de mogelijke impact van de bedrijfsoverdracht wel is. Het gaat om economische en sociale uitdagingen die verbonden zijn met een complex proces met zeer diverse aspecten: aspecten van technische, financiële, fiscale, sociale, ecologische, psychologische en andere aard. De overdracht van een bedrijf laat weinig ruimte voor improvisatie en moet tijdig worden aangepakt om de slaagkansen te maximaliseren.

Het Agentschap Innoveren & Ondernemen coördineert het beleid van de Vlaamse overheid om de bedrijfscontinuïteit van bestaande ondernemingen door generatiewisseling of overname te stimuleren en in goede banen te leiden. Ondernemers die de voorbereiding van de bedrijfsoverdracht willen aanvatten, vinden op de website van het Agentschap Innoveren & Ondernemen:

  • het gratis infopakket bedrijfsoverdracht;
  • gratis online scans;
  • subsidies voor coaching bij de emotionele aspecten;
  • subsidies voor strategisch advies over een overdrachtsplan.
     

Over de KeFIK-studie

Deze KeFiK-studie onderzocht ondernemingen die mogelijk overdraagbaar zijn in de komende tien jaar, geselecteerd op basis van de leeftijd van de ondernemer of van één van de leidinggevenden. De databank van de ondernemingen-rechtspersonen dateert van 31 december 2010; die van de ondernemingen-natuurlijke personen dateert van 31 december 2006.

Het is belangrijk op te merken dat alle btw-plichtigen hierin opgenomen zijn, zonder onderscheid tussen de zelfstandigen die hun activiteit in hoofdberoep uitoefenen en degenen die deze als bijberoep uitoefenen.

De leeftijd was het selectiecriterium dat werd gekozen om de overdraagbare ondernemingen te scheiden van de rest van de bedrijfspopulatie. Het KeFiK heeft alle ondernemingen meegeteld waarin een bestuurder, een zaakvoerder, een CEO of een voorzitter van het directiecomité van meer dan 55 jaar aanwezig was.

Meer lezen

Het volledige rapport is gepubliceerd op de website van KeFiK.


UP